چِلی وِچ زنانیاں

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

چِلی وِچ زنانیاں (اردو: چلی میں خواتین) (انگریزی: Women in Chile) دی حیاتی، کردار اَتے حقوق وِچ ویلے دے نال نال ٻہوں سارے بَدَلاؤ تھئے ہِن۔ چِلی دی زنانیاں دے سماجی کردار تاریخی طور تے روائتی صنفی کرداراں اَتے پدرانہ ثقافت توں متاثر تھئے ہَن، جاں جو وِیہوِیں صدی دے وِچالے وِچ، زنانیاں نے آپ کوں سیاست اَتے احتجاج وِچ تِکھائی نال رَلایا، جین٘دے نتیجے وِچ مرداں اَتے زنانیاں دے وِچالے برابری کوں برقرار رکھݨ اَتے جنسی امتیاز کوں ممنوقع قرار ݙیوݨ کِیتے آئین دی دفعاں سامھݨے آئیاں۔[١]

زنانیاں دی تاریخ[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

ماریا ڈی لا کروز ، (1912ء–1995ء)، چِلی دی زنانیاں دے چوݨ دے حق کِیتے سیاسی کارکن، صحافی، مصنف زنانی اَتے سیاسی مبصر۔ ١٩٥٣ء وِچ اُوہ چِلی دی سینیٹ کِیتے چُݨی ون٘ڄݨ آلی پہلی زنانی بݨ ڳئی۔

چِلی دے صدراتی دور وِچ زنانیاں کوں ١٩٣١ء اَتے ١٩٤٩ء وِچ چوݨ پاوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا ہئی۔[٢] اِین٘دے توں اَنج اِیں دور وِچ ہزاراں زنانیاں نے خالی تھان٘واں اَتے پیش دے مارچ وِچ سوشلسٹ صدر سلواڈور ایلینڈے دے خلاف احتجاج کِیتا[٣]۔ آگسٹو پنوشے دی آمرانہ حکومت دے وِچالے وِچ، زنانیاں نے وی لاس احتجاج وِچ حِصّہ گِھدّا، ایلندے دے استصوابِ رائے دے خلاف احتجاج جین٘دے وِچ زنانیاں نے "کائے ناں" دا چوݨ پاتا۔ چِلی دے آمر پنوشے دے ویلے وِچ، زنانیاں دے قنُونی حقوق دی حالت لاطینی امریکہ دے ٻہوں سارے حِصّیاں توں پِچّھاں رہ ڳئی، بھان٘ویں جو چِلی جنوبی امریکہ دی تَکڑی ترین معیشتاں وِچُوں ہِک ہئی۔ چِلی وِچ ١٩٩٠ء وِچ جمہوریت وَل آئی، جین٘دے نتیجے وِچ زنانیاں دی حیاتیاں اَتے معاشرے وِچ کردار وِچ بَدلاؤ آئے۔

قنُونی حقوق[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

اِیں ویلے زنانیاں کوں مرداں دے برابر حقوق حاصل ہِن۔ [٤]نیشنل ویمنز سروس اُتے پبلک سیکٹر وِچ زنانیاں دے قنُونی حقوق دے تحفّظ دا ذِمّے وار ادارہ ہِے۔ [٤][٥]

شادی[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

کُجھ عرصہ پہلاں تئیں، زنانیاں شادی دے بعد اپݨے اثاثیاں دا انتظام کرݨ دا حق ضائع کر ݙین٘دیاں ہَن[٦] اَتے پئیاں کُوں ساری دولت مِل وین٘دی ہئی جاں جو اِین٘دے بعد توں اِیہ قنُون بَدل ڳیا ہِے اَتے ہُݨ زنانیاں اپݨے اثاثیاں دا انتظام آپ سان٘بھ سڳدیاں ہِن۔

طلاق[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

چِلی نے ١٨٨٤ء دے قنُونی ضابطے کوں مُکین٘دے ہوئے ٢٠٠٤ء وِچ طلاق کوں قنُونی حیثیّت ݙِتّی۔

چوݨ دا حق[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

زنانیاں کوں ١٩٣١ء وِچ بلدیاتی چوݨاں وِچ چوݨ پاوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا ہئی۔ اَتے ٨ جنوری ١٩٤٩ء کوں قومی چوݨاں وِچ چوݨ پاوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا ہئی۔

ٻِیا ݙیکھو[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

حوالہ جات[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]

  1. Gender Equality and Social Institutions in Chile
  2. The Women's Movement and the Transition to Democracy in Chile
  3. Right-wing women in Chile: feminine power and the struggle against Allende, 1964-1973
  4. ٤.٠ ٤.١ Report on Human Rights Practices 2006: Chile.
  5. Chile: Reconciling the Gender Paradox
  6. Género y derechos de las mujeres a la tierra en Chile