کرشن ایویں پکے رنگ دا ہا جیویں چوٹی دے گلیاݨیں تے برماݨی ہن۔ آہدن کنس جیہڑا کرشنا دا ماما ہا اوکوں ہک نجومی ڈسیا جو اوندی بہݨ دا اٹھواں پتر اوکوں تخت و تاج توں فارغ کریسی تاں کنس فیصلہ کیتا جو اپڑیں بہݨ ڈے سارے پتریں کو مار سٹیسی۔ کرشنا جمدیں بولݨ لگ گیا تے آپڑیں پیو کوں ڈسا جو اوکوں بچاوݨ واسطے کیا کرے۔ اوندا پیو ناگیں دے بادشاہ دی مدد نال اوکوں دریا دے کنارے تے گھن ویندے تے ہک چھویر نال وٹا ڈیندے۔ قصہ مختصر کرشن وݙا تھی کیں آپڑیں مامے کوں قتل کیتا تے نانے کو تخت دے بہلایا۔ ہستینا پور جیہڑا جو چوٹی دا پراݨاں ناں اے دے تخت کیتے کوریں تے پانڈیں یعنی برماݨیں تے گلیاݨیں آپت وچ بھیڑی کیتی تاں کرشنا آکھا جو انہیں وچوں کئی فریق یا تاں اوکوں چݨ گھنے یا وت اوندی فوج کوں ول اے وی آکھس او بھڑسی وی کائے ناں۔ گلیاݨیں چلتری ڈکھائی تے کرشن دی فوج کوں چݨ گھدے برماݨیں دا ہک سردار ہئی جیندا ناں ارجن ہئی اوں آکھا ساکوں کرشن وی بہوں اے۔ کرشن جنگ وچ ارجن دی رتھ داں واگاں سنبھالاں تے ایں بھجاوئس کہ گلیاݨیں دی پھیتی پھیتی کر رکھی۔ آکھا ویندے جو ہک موقع تے ارجن مخالف فوج وچ ایجھیں لوک وی ڈٹھے جیہڑے اوکوں عزیز ہن کیوں جو کورو تے پانڈو آپت وچ سکے وی ہن تے اوں کرشنا کوں آکھا بھا لینداں میں نئیں جنگ کریندا تاں اوکوں کرشنا آکھا اے جیہڑے گلیاݨیں یعنی پانڈو ہن اے وڈے نامراد ہن انہیں کوں ناں چھوڑیں تاں ول ارجن جنگ واسطے راضی تھیا۔ گلیاݨیں جنگ ہر گئے ایں وجہ کنے اج کل برماݨیں زیادہ تے گلیاݨیں گھٹ ہن۔ برماݨیں سارے سردار ہن تے گلیاݨیں دا ہکو سردار بچا ودے۔

مہاراج کرشن: محبت، دانش تے حق دا عظیم استعارہ

مہاراج کرشن برصغیر دی تاریخ تے روحانیت دا اوہ روشن تارا ہن جنہاں دی تعلیمات تے زندگی دے رنگ اج وی انسانیت کیتے مشعلِ راہ ہن۔ انہاں کوں بھگوان وشنو دا اوتار منیا ویندے، پر ہک تاریخی شخصیت دے طور تے وی انہاں دا کردار ہک عظیم سیاستدان، فلاسفر تے انقلابی رہبر دا ہے۔

١. ڄم پل تے بچپن (ولادت تے طفولیت)

مہاراج کرشن دی پیدائش مھترا دے ظالم راجہ کنس دی قید خانے وچ تھئی۔ کنس کوں اڳواٹ پیش گوئی تھئی ہئی جو اوں دی بھیݨ دی اٹھویں اولاد اوں دا انت کریسی۔ پر قدرت دا کرشمہ ݙیکھو جو کرشن جی کوں حفاظت نال گوکل پہنچا ݙتا ڳیا، جتھاں نند بابا تے ماتا یشودا نے انہاں دی پرورش کیتی۔

انہاں دا بچپن ورنداون دیاں ڳلیاں وچ مال ڈھانڈے چاریندے تے بانسری وجیندے گزریا۔ مکھݨ چوراوݨ دیاں شرارتاں ہوون یا زہریلے نانگ "کالیا" کوں نتھ پاݨ، کرشن جی دا بچپن انسانی تے مافوق الفطرت کمالات دا مجموعہ ہئی۔

٢. ظلم دا خاتمہ (کنس دا ودھ)

جݙݨ کرشن جی جوان تھئے تاں او مھترا واپس آئے تے اپݨے نانے اوگرسین کوں قید توں رہا کروا تے ظالم راجہ کنس دا خاتمہ کیتا۔ ایہ اوں دور دے سیاسی جبر دے خلاف ہک وݙی کامیابی ہئی جیں نے ثابت کیتا جو ظلم دی رات جتنی وی کالی ہووے، حق دا سورج ضرور ابھردے۔

٣. دوارکا دی بنیاد (سیاسی بصیرت)

دشمن دے مسلسل حملیاں توں اپݨے لوکاں کوں بچاوݨ کیتے کرشن جی نے مھترا چھوڑݨ دا فیصلہ کیتا تے گجرات دے ساحل تے ہک نواں تے محفوظ شہر دوارکا وسایا۔ آثارِ قدیمہ دی تحقیق وی سمندر تلے ایں قدیم شہر دے وجود دی تصدیق کریندی ہے، جیہڑا اوں دور دی انجینئرنگ تے کرشن جی دی تدبیر دا شاہکار ہئی۔

٤. مہا بھارت تے بھگوت گیتا (فلسفہ تے دانش)

کرشن جی دی زندگی دا سب توں اہم موڑ کُروکشیترا دی جنگ ہئی۔ ایں جنگ وچ او ہک سپاہی دے طور تے نہیں، بلکہ ارجن دے رتھ بان (سارتھی) دے طور تے شامل تھئے:

بھگوت گیتا: جݙݨ ارجن اپݨے عزیزاں دے خلاف لڑݨ توں ہچکچایا، تاں کرشن جی نے اوں کوں "گیت" دی صورت وچ کائنات دا عظیم ترین فلسفہ سمجھایا۔
نِشکا م کرما: انہاں نے سبق ݙتا جو انسان دا کم صرف محنت تے فرض (ڈیوٹی) نبھاوݨ ہے، نتیجے دی فکر یا لالچ کرݨ کائنی۔
حق دی حمایت: انہاں نے ثابت کیتا جو جݙݨ جنگ حق تے سچ دی ہووے تاں رشتیاں دی پرواہ کیتے بغیر باطل دے خلاف کھڑا تھیوݨا چاہیدا ہے۔

٥. سرائیکی وسیب تے کرشن بھگتی

سرائیکی وسیب، جیہڑا ہک زمانے وچ ملتان دے قلعے (پرہلاد پوری) تے قدیم ہندومت دا مرکز ریہا ہے، اتھاں کرشن جی دی محبت دے گہرے اثرات ملدن۔

بولی تے ادب: سرائیکی لوک گیت، کافی تے شاعری وچ "کاہن" (کرشن جی دا ہک ناں) تے "گوپیوں" دا تذکرہ محبت دے استعارے دے طور تے تھیندے۔
صوفیانہ رنگ: کئی صوفی شعراء نے کرشن جی دی بانسری تے انہاں دی بیراڳ والی کیفیت کوں انسانی روح دی تڑپ نال تشبیہ ݙتی ہے۔
کرشن کوں سرائیکی وچ کالا، شیام وی آہدے ہن۔

خلاصہ

مہاراج کرشن صرف ہک مذہبی شخصیت نہیں بلکہ اوہ "کامل انسان" دے روپ وچ نظر آندن۔ اوہ جتھاں پیار دی بانسری وجیندے ہن، اتھاں میدانِ جنگ وچ حق دا ساتھ وی ݙیندے ہن۔ انہاں دی زندگی دا پیغام سادہ ہے: ظلم دے خلاف لڑو، اپݨا فرض نبھاؤ تے کائنات دے ذرے ذرے نال پیار کرو۔

مہاراج کرشن دا دور

آثارِ قدیمہ دے ماہرین مہاراج کرشن دا تعلق دوارکا دی سمندر برد تہذیب تے ہریانہ دے کُروکشیترا نال جوڑیندے ہن۔

سمندری آثارِ قدیمہ: گجرات دے ساحل تے مٹی تلے دبی ہوئی قدیم دوارکا دی باقیات توں جیہڑے نمونے ملے ہن، انہاں دی کاربن ڈیٹنگ ١٥٠٠ قبل مسیح (BCE) توں ٣٠٠٠ قبل مسیح دے درمیان ݙسیدی ہے۔
فلکیاتی حساب (Archaeoastronomy): کچھ ماہرین دے مطابق مہاراج کرشن دا زمانہ ٣٢٢٨ قبل مسیح توں شروع تھیندے تے مہا بھارت دی جنگ ٣١٣٨ قبل مسیح دے قریب تھئی۔

ٻیا ݙیکھو

مہا بھارت دا دور