سرائیکی وسیب
سرائیکی وسیب ودای سندھ وچ جغرافیائی خطہ ہے۔ ایہ روہ روہی تھل تے دامان تے مشتمل ہے۔
مزاحمتی کردار
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]جیویں انسان دے اندر مزاحمت ہوندی ہے ایویں ہی معاشرہ وی مزاحمتی ہوندے
سرائیکی اَتے سندھی معاشرہ مزاحمتی معاشرے دی عکاسی کریندے ہِن ۔
سرائیک اَتے سندھی معاشرہ ثقافتی طور بہوں وݙے مزاحمتی کردار دے حامل ہن اَتے اپڑی ثقافتی ، جغرافیائی ، تاریخی ، تہذیبی اَتے لسانی مزاحمت کوں بہوں چنڳے طریقے نال استعمال کیتے ۔ ایں وقت اساں ہک جائزہ گھندے ہیں
سرائیک معاشرہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سرائیک معاشرے نے اپڑی حیثیت کوں مناوڑ کیتے سائنٹیفک طریقے نال جدوجہد کیتی ہے اَتے ثقافتی علامتاں کوں رواج ݙتے ۔ بھل ڳالھ اے ہے جو اساں انھیں چیزیں دا جائزہ گھندے ہیں جو ثقافت دا حصہ بڑیا ہِن ۔ ݙوھر شال ، لسان دا تحفظ ، لکار کھیس ، ڳندی ، کھسہ ، کھیڑی ، گُرڳابی ، تِلے آلی جُتی ، چنری ، لہنگا ، گھاگھرا ، پوپا ، ہسی غرض تمام سُڑہپ دے لوازمات جئیں زندگی کو خوبصورت بڑاوڑ ءِچ بنیادی کردار ادا کیتن ۔۔ مردیں واسطے پٹکا ، گھیرولی شلوار، سجرک ۔ قمیض اُتے ٻوٹے ۔ تمام ثقافتی شئیاں نے مل تے حملہ آوریں دی ثقافت دا مقابلہ کیتے اَتے ایں خطے ءِچ حملہ آوریں ، دراندازیں دی ثقافت کوں اِتھاں نسِڑڑ نہیں ݙتا ۔ دنیا کیا کِنوں کیا تھی ڳئی ہے جدید سائنسی دور آ ڳئے ساݙی پوشاکاں اساݙی روایت تہذیب و تمدن نے جو کردار ادا کیتے یقین کریں کہیں ݙوجھے معاشرے اینجھا کردار ݙیکھائی نہیں ݙتا ۔
سندھی معاشرہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سندھی معاشرے نے مزاحمت کیلئے سندھی رواج کو فروغ ݙتے ۔ سندھی ٹوپی ، اجرک عورتوں واسطہ چوڑیاں دے ݙیزائن اَتے بئیاں ݙھیر ساراں شئیاں نے سندھی ثقافت کو حملہ آوریں دی ثقافت کِنوں محفوظ رکھے ۔
سرائیکستان تے سرائیکی وسیب وچ فرق
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سرائیکستان اتے سرائیکی وسیب وچ فرق ہیٹھاں بیان کیتا ڳیا ہے۔
سرائیکستان
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سرائیکستان ہک سیاسی اصطلاح ہے۔ ایں دا مطلب ہک نواں صوبہ ہے جہڑا سرائیکی وسیب دے سارے سرائیکی ٻولݨ والے علاقیاں تے مشتمل ہووے۔ ایہ مطالبہ ایں خیال تے مبنی ہے جو سرائیکی وسیب دے لوکاں کوں آپݨاں ہک وکھرا انتظامی اتے سیاسی یونٹ ہووݨاں چاہیدا ہے۔ تاکہ او آپݨیاں ثقافتی، لسانی اتے معاشی ضرورتاں کوں چنڳے طریقے نال پورا کر سڳن۔
- ایہ ستارھاں ضلعیاں تے مشتمل ہے۔
- روہ روہی تھل دامان تے راوا
سرائیکی وسیب
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سرائیکی وسیب ہک جغرافیائی اتے ثقافتی اصطلاح ہے۔ ایں دا مطلب او سارا علاقہ ہے جتھاں سرائیکی زبان ٻولی ویندی ہے۔ ایں دے وچ جنوبی پنجاب دے علاوہ خیبر پختونخواہ، سندھ، اتے بلوچستان دے کجھ علاقے وی شامل ہن۔ سرائیکی وسیب وچ سرائیکی لوکاں دی ثقافت، تاریخ اتے رہن سہن رلدیاں ملدیاں ہن۔
- ایندے وچ سرائیکستان دے نال نال کھاجو والا، پگل، سندھ دے اٹھ ضلعے، بلوچستان دے پنج ضلعے، ساہیوال، سرڳودھا وغیرہ شامل ہن۔
- ایندے وچ سان٘دل بار، رچنا دوآب، کچھی دا میدان تے شمالی سندھ وی شامل ہن۔
خلاصہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]- سرائیکستان: ہک سیاسی اتے انتظامی یونٹ دا مطالبہ ہے۔
- سرائیکی وسیب: ہک جغرافیائی اتے ثقافتی علاقہ ہے۔
جیویں پنجاب ہک صوبہ (انتظامی یونٹ) ہے اتے اون٘دا وسیب (علاقہ) وی یے، ایں طرحاں سرائیکستان ہک مجوزہ صوبہ ہے اتے سرائیکی وسیب او جغرافیائی علاقہ یے جیہڑا ایں صوبے دی بنیاد بݨیندا پیا ہے۔
ہک حقیقت
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]پاکستان دی کل آبادی 18کروڑ ہے۔ انھاں وچ 2کروڑ سرائیکی ہن۔ آبادی دا 10% ہن۔ سرائیکی علاقہ پاکستان کوں کݨک 70% ، کپاہ 80% ، چاول 35% ، ڳنا 55% ، مکئی 70% ، سبزیاں 75% ،یورینیم 100% ، آبی ذخیرے 70% ،دریائے سندھ تے چناب دی سر زمین ، انب 80% ، کھیر مکھݨ 70% ، تیل 45% ، کوئلہ 20% ، مگر صوبائی ملازمتاں وچ صرف 2% ، وفاقی ملازمتاں وچ 1% ،آرمی وچ 1% ،سول سیکریٹریٹ پنجاب وچ 0.52% ، پبلک سروس کمیشن کائنی۔ سریم کورٹ دا بینچ کائنی۔ میݙیکل یونیورسٹی کائنی۔