1801ء وچ سائنس دی ٹور
1801ء وچ سائنس دی ٹور
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]1801 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ یکم جنوری کوں اطالوی فلکیات دان گیسیپ پیازی سیریز ناں دے سیارے کوں دریافت کیتا ، جینکوں کجھ ویلھے کیتے اٹھواں سیارہ سمجھیا ڳیا ۔ یارہاں جولائی کوں فرانسیسی فلکیات دان جین لوئس پونس ستتری دمدار تاریاں اچوں پہلا دمدار تارا دریافت کیتا ۔ جیروم لالینڈ تے انہاں دے عملے پیرس آبزرویٹری اچ ہسٹوائر سیلسٹے فرانسیس ناں دی فلکیاتی تارہ کیٹلاگ شائع کیتی ۔
حیاتیات اچ جین بیپٹسٹ لامارک پیرس اچ سسٹم ڈیس اینیمیکس سنس ورٹیبریس شائع کیتی ، جیڑھی ریڑھ دی ہݙی توں بغیر جانوراں دی درجہ بندی تے اہم کم ہئی ۔ آندرے مائیکو ہسٹوائر ڈیس چینس ڈی ل امریک سیپٹنٹریونل شائع کیتی ۔ کیمسٹری اچ چھویہہ نومبر کوں چارلس ہیچٹ رائل سوسائٹی کوں نیوبیئم ناں دے کیمیائی عنصر دی دریافت دا اعلان کیتا ، جینکوں کولمبائٹ کچ دھات اچ "کولمبیم" آکھیا ویندا ہئی ۔ وینادیئم ناں دی منتقلی دھات میکسیکو اچ آندریس مینوئل ڈیل ریو دریافت کیتی ۔ رینے جسٹ ہاؤی ٹریٹ ڈی منرالوجی شائع کیتی ۔
ریاضی اچ کارل فریڈرک گاؤس دی نمبر تھیوری تے کتاب ڈسکوزیشنز ارتھمیٹیکے لیپزگ اچ شائع تھئی ۔ ولیم پلے فیئر حصہ کل تعلقات نشابر کرݨ کیتے پہلا پائی چارٹ تے سرکل گراف بݨایا ۔ طب اچ زاویر بائچٹ اناٹومی جنرال شائع کیتی ۔ فلپ پنیل ٹریٹ میڈیکو فلسفیکل سور ل ایلینیشن مینٹل؛ او لا مینیا شائع کیتی ، جیندے اچ نفسیاتی ہسپتالاں دے انتظام کیتے انہاں دا روشن خیال انسانی نفسیاتی نقطہ نظر پیش کیتا ڳیا ۔ انٹونیو سکارپا ساگیو ڈی اوسرویزیونی ای ڈی ایسپیرینز سلی پرنسیپالی مالاٹی ڈیگلی اوچی شائع کیتی ، جیندی وجہ توں انہاں کوں "اطالوی اوفتھلمولوجی دا باپ" دا خطاب ملیا ۔ سیموئل تھامس وان سومرنگ اببلڈونجن ڈیس مینشلیچن آگس شائع کیتی ، جیندے اچ انسانی اکھ دے ریٹینا اچ میکولا دا پہلا بیان شامل ہئی ۔
فزکس اچ ڈالٹن دا قانون: جان ڈالٹن مشاہدہ کیتا کہ گیسی مرکب ولوں لایا ونڄݨ والا کل دٻاؤ گیس دے مرکب اچ ہر انفرادی جزو دے جزوی دٻاؤ دے مجموعے دے برابر ہوندے ۔ الٹرا وائلٹ ریڈی ایشن جوہان ولیم رٹر دریافت کیتی ۔ بصریات اچ تھامس ینگ روشنی دے بیم دے درمیان مداخلت دریافت کیتی ، جیندا مطلب ہے روشنی دی لہر فطرت دا ثبوت ملا ۔ ٹیکنالوجی اچ جولائی اچ ایلی وٹنی امریکی کانگریس دے سامݨے آتشیں اسلحہ دی تیاری اچ قابل تبادلہ پرزیاں دے نظام دے فائدے دا مظاہرہ کیتا ۔ ویہہ اکتوبر کوں انگلینڈ اچ فورڈرینئر مسلسل پیپر مشین کیتے پہلا پیٹنٹ ملا ۔ چویہہ دسمبر کوں کارنش انجینئرز رچرڈ ٹریویتھک تے اینڈریو ویوین کیمبورن ، انگلینڈ اچ انہاں دی بھاپ نال چلݨ والی روڈ لوکوموٹیو "پفنگ ڈیول" دا مظاہرہ کیتا ۔ جوزف میری جیکوارڈ جیکوارڈ لوم تیار کیتا ، جیندے اچ حکمت عملی نال پنچ کیتے ڳئے کارڈ سوئیوں ، دھاگے تے کپڑے دی حرکت کوں ہدایت کریندے ہن ۔ جیمز فنلے جیکبز کریک ، ویسٹ مورلینڈ کاؤنٹی ، پنسلوانیا اچ پہلا لوہے دا (زنجیر) سسپنشن پل بݨایا ۔ سی ایل رولنگ آف ویانا زینورفیکا ایجاد کیتا ۔
ایسٹلی پاسٹن کوپر کوں کوپلے میڈل ملیا ۔ اٹھاراں سو ہک اچ فریڈرک گیرکے ، گستاو فچنر ، لوویسا آہربرگ ، جولیس پلکر ، جوہانس پیٹر ملر ، جارج بیڈل ایری ، جیکس ایٹین شیولے ڈی ریواز ، مورٹز وان جیکوبی تے جوزف پلیٹیو پیدا تھئے ۔ ولیم ہیبرڈن تے ہونور بلانک فوت تھئے ۔