14ویں صدی وچ سرائیکی اَکھاݨ
امیر خسرو 1253ء اِچ جٖمّے تے 1325ء اِچ فوت تھئے ، آپ عربی ، فارسی تے سنسکرت دے عالم ہَن ۔ فارسی تے ہندوی دے شاعر ہَن ۔ ہندی موسیقی دے عالم تے کئی راڳاں دے موجود ہَن ، اُردو شاعری دے بانی سمجھے ویندن۔ ڈھیر سارا کلام فارسی وچ ہے ۔ ملتان وچ پنج سال ریہ کے علم ادب دا مطالعہ کیتا ۔ آپ دی منظوم لُغت خالق باری ، ٻہوں مشہور ہے ۔ جیندے وچ ہندی لفظ اصل وِچ سرائیکی زبان دے ہِن ۔ امیر خسرو دیاں ٻجھارتاں ٻہوں مشہور ہِن ۔ جہڑیاں سرائیکی زبان وِچ ہِن۔
امیر خسرو دے فارسی تے ہندی کلام اِچ سرائیکی اَکھاݨ ݙیکھو:
(1)خالے بہ لبش دیدم و گفتم کہ تِل است
گفتا کہ برونیست دریں تیل تیلے
(میں محبوب دے چہرے اُتسے داغ ݙیکھ کے آکھیا جو ایہ تِل ہے ۔ اُوں آکھیا جو ایں تِل؍ تِلاں وچ تیل کوئنیں)
سرائیکی اَکھاݨ: اِنھاں تِلاّں وچ تیل کوئنیں
(2) دیکھ میں اپنے حال کوں رووں زار زار
بی گن ونتا بہت ہیں ہم ہیں او گن ہار
(میں اپݨے حال کوں ݙیکھ زارو زار روناں جو ہنر وند ٻہوں ہِن میں بے ہنر ہاں)
سرائیکی اَکھاݨ: ہنر مند اڳوں وَدھ ویندے تے بے ہنر پشتاندا رہندے
(3) چکوا چکوی دو جنے ان کوں مارو نہ کو
اوہ مارے کرتار کے رین پِچھوڑی ہو
(سُرخاب دے جوڑے کوں نہ مارو ، اِنہاں کوں کرتارنے مارے جو اِنہاں دی رات ہجر وچ گزردی ہے)
سرائیکی اَکھاݨ: تقدیر دے مارے کون نہ ستائو