11ویں توں 15ویں صدی تئیں دے اَکھاݨ

ݙوجھا دور

سرائیکی ادب اِچ سرائیکی اَکھاݨاں دا تصور11ویں صدی عیسوی دی کتاب سندیس راسک اِچ نظر آندے ۔ سندیس راسک 223بند اُتّے مشتمل ہک نظم ہے جیکوں عبدالرحمن ملتانی ناں دے ہک شاعر تخلیق کیتے ۔ عبدالرحمن ملتانی نو مسلم شاعر ہا ۔ بقول ڈاکٹر اے ۔ ایس ۔ بیدی ، عبدالرحمن ایں نظم کوں 1008ء اِچ مکمل کیتا ہا اَتے 1010ء اِچ اوہ مسلمان تھی ڳیا ہا ۔ عبدالرحمن دے والد دا ناں ’’میر سین‘‘ ہا۔

’’عبدالرحمن 1010ء میں اپنا مذہب تبدیل کرکے اسلامی دائرہ میں آ چُکا تھا … عبدالرحمن نے 1008ء سے پیشتر سندیش راسک کو ختم کر لیا تھا ۔… یہ لہندا کی قدیم شکل ہے‘‘۔

(ص79۔ تین ہندوستانی زبانیں از کے ایس بیدی ۔1961ء)

سندیس راسک دا حوالہ ڈاکٹر کرسٹوفر شیکل آپݨی کتاب

Siraiki Literature: the Islamic Heritage in its wider contact.

اِچ ݙتے جیکوں ڈاکٹر نصراللہ ناصر اپݨی کتاب سرائیکی شاعری دا ارتقاء (2007ء) اِچ درج کیتے۔

’’سندیس راسک ‘‘کوں پڑھوں تاں اُوندے وچ وی ’’دناوت‘‘ دیاں ٻہوں ساریاں ڳالھیں نظر آندِن ۔ جنہاں وچ کُجھ ’’اَکھاݨ‘‘ دی شکل اِچ ہِن۔

اوہ اَکھاݨ ایہ ہِن۔(اُردو کنوںترجمہ):

(1ہک عزّت دار بندے دا ݙوجھے بندے دی مصیبت اِچ پَھس ونجٖݨ موت آوݨ کنوں زیادہ گندی شے ہے

بند نمبر76

عزّت دار بندہ بے عزّتی دے بدلے موت کوں ڳل لا گھِندے

(2محبوب دا دِل جیکر ہک واری محبت دے ٹِکاݨے کنوں ہٹا ݙتّا ونجٖے تاں اُوکوں کیویں مخصوص حالت اِچ آپݨابݨا یا ونجٖ سڳدے

بند نمبر101

تُرّٹا دِل نِھیں جوڑیا ونجٖ سڳدا

(3محبوب دے ہجر دی بھاہ محبوب دے ہتھڑیکے اِی ٻجھائی ویندی ہے

بند نمبر138

وصال اِی ہجر کوں مُکا سڳدے

(4عاشق (محبوب) نال ہووے تاں رات ہِک پیاری شے ہے

بند157

محبوب دے قرب وچ کئیں تکلیف دا احساس نھیں تھیندا

(5رات کوں چندر دی چانݨی وچ چِٹّے دَھولروا سوہݨپ دوہرا تھی ویندے

بند نمبر173

سوہݨی شے چانݨی وچ ٻئی نِکھر آندی ہے

حوالہ

کتاب: بُشکا، مصنف : شوکت مغل ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان