’’بادشاہ آپ اللہ ‘‘ایم بی اشرفؔ(2010ء)

’’بادشاہ آپ اللہ ‘‘ایم بی اشرفؔ(2010ء)

ایہ کتاب 2010ء اِچ چھپ کے سامݨے اَئی ۔ ایندے وچ 16قصے موجود ہِن ۔ کتاب دا مرتب آپ ہک مشہورقصولی ہے ۔ جئیں ریڈیو اُتے ہک عرصے توݨیں لوکیں کوں قصّے سُݨائین تے لوک ایندے قصیاں دے شیدائی رہ ڳئین۔ ایہ قصّے بادشاہواں ‘ وزیراں تے انہاں دے نال تعلق رکھݨ والے لوکاں دے ہِن۔

بادشاہ آپ اللہ دے لکھاری اپݨے قصّاں بارے اَکھیندن:

’’جو میݙے قصّے وچ قصّے دا مُنڈھ اپݨی دلکشی تے دلچسپی وچ اپݨی مثال آپ ہے ۔ تے ہر قصے دا اَپݨا علیحدہ علیحدہ منڈھ ہے ۔ جیڑھا قصہ میں ہک واری پڑھے او وَل نئیں پڑھا۔ ہر قصّے دا نفسِ مضمون ‘ حیرت انگیز ‘ معلوماتی تے قصّے دا انجام خاصی اہمیت دا حامل ہے ۔ میݙا قصہ نصیحت آموز ہوندے۔ ایہ ٻٹ کڑاک نیں ہوندا بلکہ قصّے دے انداز وچ نصیحت ہوندی اے تے تبلیغ کریندا ہاں۔جیندے وچ نینگراں دی کردار سازی ‘قصّے دا رنگ ‘چوݙویں دے چَن دی کار لشکاں مریندا ہے ۔ قصّہ تاں ریہا قصہ میݙے قصّے دا مُنڈھ سامعین کوں محصور کر گھندا اے او ایندی گرفت وچ ہوندن ‘ ایہ ایویں نئیں۔ میں دور دراز علاقیاں وچ سفر کرکے لوکاں کوں مِلداں ‘ قصّے کوں لبھیندا تے وَل انہاں کوں ’’بادشاہ آپ اللہ‘‘ مرتب کرکے سامعین کوں سُݨینداں۔ ‘‘(49)

کتاب دا ناں ’’بادشاہ آپ اللہ‘‘ ہے ۔ اسم بہ مسمیٰ ہے ۔ کیوںجو دھرتی تے بادشاہی تاں ٹوٹے زمین دی ہوندی ہے ۔ وَل وی اُنہاں قصیاں وچ شاہی خاندان ‘ بادشاہاں اَتے اشرافیہ دے قصّے تاں ݙو ترائے ہِن اَتے عام لوکیں تے تلویں طبقیں دے محنت کش ‘ مزدور ‘ کاریگر ‘ ڄٹ زمیندار اَتے ورکنگ کلاس دے قصّے ڈھیر ہِن جیڑھے ایںکتاب دی اہمیت کوں ودھیندن ۔ بعض قصے طبع زاد وی ڄاپدن۔کہاݨیاں دی تندیر ایں ہے۔

1:متوکل ٻڈھڑا

جنگل وچ راہندے ہک ٻڈھڑے دا قصّہ ہے جیڑھا اللہ تے توکل رکھیندا ہا۔

2:جوری ٹھڳ تے صادق ڄٹ

ٹھگی پللی دے حوالے نال ہک قصّہ جیندے وچ عام وسیبی کرداریں دی ٹھگی تے لوک دانش اَتے سِݨپ کوں پیش کرتے کرند لہند کوں نشابرکیتا ڳئے۔

3:وکھری ونڈ

وسیب دا مشہور قصّہ جیندے وچ لوبھی بھرا دا بھولے بھرا نال ݙڈھپ ݙکھا یا ڳئے۔

4:گانموں مراثی

مراثی لوکیں کوں منحوس سمجھا ویندے کہاݨی وچ ایں موضوع کوں پدھرا کرݨ تے وسیبی توہم پرستی کوں مُکاوݨ کیتے ہک بادشاہ تے ہک مراثی دا قصّہ متھیا ڳئے۔

5:جیوݨ جتوال

ہک لوبھی جتوال دا قصّہ جیکوں دھن دولت نال لݙے ݙاہ اُٹھ مِل ویندن پر اوندا لوبھ نہ مُکیا تے اَنت او اندھا تھی حیاتی گزریندے۔

6: حسن شیر تے ہائو بیر

سنیاسی تے حکمت دیاں جڑی ٻوٹیاں نال بھری ہک چسولی کہاݨی ہے جیندے وچ طب دے ݙوں طالب علماں دی دناوت ݙکھائی ڳئی ہے۔

7:سبدھ

’’اتفاق وچ برکت ہے‘‘ دے موضوع دی کہاݨی جیندے وچ ہک ڄٹ دے سُگھڑ تے متحد خاندان دی وجہ توں خزانہ ملدے تے اوندے بھرا کوں نا اتفاقی تے کودنپ کنوں مونجھاری مِلدی ہے۔

8:دُعا دی تاثیر

ہک بادشاہ دی کہاݨی جیڑھا دُعا تے یقین نہ رکھیندا ہا ‘ تے اوندی شہزادی اپݨے عمل تے اللہ دے فضل نال ایں ڳالھ تے یقین ݙویندی ہے۔

9:امن دا ݙیوا

کہاݨی وچ ہک کبوتر ‘ ڳیری کوں ’’امن دی اہمیت‘‘ ݙسا تے ہک بادشاہ کوں درس ݙیندن جو جتھاں امن دا ݙیوا ٻلدے خوشحالی تے شائستگی وی اُتھائیں آندی ہے۔

10:بادشاہ آپ اللہ

ہک مافوق الفطرت کہاݨی ہے جیندے وچ ہک نوجوان کو ںاڳلے جہان دے زمان و مکان دے ہوند نہوند بارے بادشاہ دے ذریعے تے وَل عملی طور تے ݙسایا ڳئے۔

11:جورہیسیں او چیسیں

ہک آجڑی دی کہاݨی جیڑھا ہک جملہ ’’سئیںوَل میں کھیݙدا ٻیٹھاں‘‘ آکھ تے بادشاہ کوں متاثر کریندے ۔ لوک دناوت نال پیار کرݨ دے اظہار دی کہاݨی ہے۔

12:اندھا راجہ بے داد نگری

کہاݨی ہے درکھاݨ ۔ سلھ تھپ ‘ کوتوال ‘ سنار تے بادشاہ دی جیندے وچ انصاف دی اہمیت کوں نشابر کیتا ڳئے۔

13:ہر شئے اپݨے اصل کوں ویندی ہے

ایہ عام لوکیں دا قصّہ ہے جیندے وچ چار یار ‘ درکھاݨ ‘ درزی ‘ سنارا تے مولی ہک رات جنگل وچ گزریندن تے اپݨے اپݨے فن دا مظاہرہ کریندے ہوئے ہک کاٹھ دی چھوہر بݨیندن ‘ کپڑے پویندن ‘ زیور لݙیندن تے جیوا ݙیندن تے وَل اُتے حق چھوہر کوں ڈیندے جو او کیندی ملکیت بݨسی تے چھوہر ولدی بوہڑ دے وَݨ دا حصہ بݨ ویندی ہے۔

14:قسمت دا کھٹیا

قسمت تے تقدیرتے بھروسہ نہ کرݨ آلے ہک بادشاہ دی کہاݨی ہے جیندی شہزادی ہک غریب نال شادی کر تے ولا امیر تھی ݙکھیندی ہے جو ہر کوئی اَپݨی تقدیر دی کھٹی کھاندے۔

15:کہیں آکھے

ݙو بھرنواں دا قصّہ ہے جیندے وچ ہک لوبھی ہے تے ݙوجھا ایماندار ۔ لوبھی کوں اوندے لوبھ دی سزا ملدی ہے۔

16:بادشاہی دا حق

ہک مغرور بادشاہ دا قصّہ ہے جیڑھا پیراں فقیراں کوں نئیں منیندا تے ہک فقیر اوندی تربیت کرتے اونکوں چنگا تے ݙدھ پُتر آلا بادشاہ بݨا ݙیندے۔

حوالہ

سرائیکی لوک قصیاں دے کردار، مصنف : شہزاد اسد خان لغاری ، ناشر: جھوک پرنٹرز ‘ ملتان