ہینری والٹر بیٹس
ہینری والٹر بیٹس
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]ہینری والٹر بیٹس ، ہک انگریز فطرت دان ، 1825 وچ ڄمیا تے 1892 وچ فوت تھیا ۔ انہاں نقل (mimicry) دی پہلی سائنسی وضاحت ݙتی ۔
بیٹس ایمیزون دے جنگلاں وچ ٻہوں سال گزارے ، جتھاں انہاں حشرات الارض (insects) تے پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں ݙٹھا کہ کجھ حشرات الارض ٻئے حشرات الارض دی نقل کریندے ہن ، جیڑھے زہریلے یا خطرناک ہوندے ہن ۔ ایں نقل دی وجہ توں شکاری انہاں کوں زہریلے سمجھ تے چھوڑ ݙیندے ہن ۔
بیٹس ایں نقل کوں "بیٹسیئن نقل" دا ناں ݙتا ۔ انہاں ثابت کیتا کہ ایہ نقل حشرات الارض دے بقا واسطے ضروری ہے ، کیوں جو ایں نال انہاں کوں شکاریوں توں بچݨ وچ مدد ملدی ہے ۔ انہاں مختلف قسماں دیاں تتلیاں تے ٻئے حشرات الارض دی پرکھ پرچول کیتی تے انہاں دے نقل دے نمونے کٹھے کیتے ۔
بیٹس دی تحقیق ارتقائی حیاتیات دے علم وچ ٻہوں وادھا کیتا ۔ انہاں ثابت کیتا کہ قدرتی انتخاب دے ذریعے حشرات الارض وچ نقل دی صلاحیت پیدا تھیندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق چارلس ڈارون دے نظریہ ارتقا کوں وی تقویت ݙتی ۔
بیٹس نہ صرف حشرات الارض دی پرکھ پرچول کیتی بھل انہاں ایمیزون دے جنگلاں دے بارے وچ وی معلومات اکٹھیاں کیتیاں ۔ انہاں اتھاں دے پودیاں ، جانوراں تے مقامی قبائل دے بارے وچ وی لکھیا ۔ انہاں دی کتاب "دی نیچرلسٹ آن دی ریورز ایمیزون" انہاں دے سفراں دا احوال بیان کریندی ہے ۔
بیٹس دی محنت تے لگن دی وجہ توں انہاں کوں فطرت دے مطالعے وچ ہک اہم مقام حاصل تھیا ۔ انہاں دی تحقیق اڄ وی ارتقائی حیاتیات دے طلبا واسطے ہک اہم ذریعہ ہے ۔ انہاں نقل دی سائنسی وضاحت ݙے تے ارتقائی حیاتیات دے علم وچ ہک نویں باب دا آغاز کیتا ۔