ہندوستانی

ہندوستانی (Hindustani)
نوعیت	تریخی پہچاݨ / لسانی گروہ
خطہ	شمالی بھارت تے پاکستان
زباناں	اردو، ہندی
تریخی ناں	ہندوی، ریختہ، دہلوی

ہندوستانی ہک ایسی اصطلاح ہے جیہڑی تریخی طور تے شمالی بھارت تے پاکستان دے لوگاں، انھاں دی ثقافت تے خاص طور تے انھاں دی سانجھی زبان واسطے استعمال کیتی ویندی ہے۔ ایہ لفظ "ہندوستان" توں نکلیے، جیہڑا برصغیر پاک و ہند دا ہک قدیم تے مشہور ناں ہے۔

لسانی اہمیت (Hindustani Language)

لسانیات دی دنیا وچ "ہندوستانی" ہک ایسی زبان کوں آکھیا ویندے جیہڑی اردو تے ہندی دا مجموعہ ہے:

• سانجھا روپ: بول چال وچ اردو تے ہندی ہکو جیہی ہن، جینکوں "ہندوستانی" آکھیا ویندے۔
• رسم الخط دا فرق: جݙاں ایہ زبان عربی/فارسی رسم الخط وچ لکھی ونڄے تاں ایہ "اردو" سݙویندی ہے، تے جݙاں دیوناگری وچ لکھی ونڄے تاں ایہ "ہندی" سݙویندی ہے۔
• تریخ: ایہ زبان دہلی تے ایندے آس پاس دے علاقیاں وچ "کھڑی بولی" توں پیدا تھئی تے مغلیہ دور وچ پورے برصغیر دی رابطے دی زبان (Lingua Franca) بݨ گئی۔

تریخی تے ثقافتی پہچاݨ

• ہندوستانی لوک: تریخی کتاباں وچ برصغیر دے رہائشی کوں "ہندوستانی" آکھیا ویندا ہئی، قطع نظر اوندے مذہب دے۔
• ہندوستانی موسیقی: جنوبی ایشیا دی کلاسیکی موسیقی دے دو وݙے نظام ہن، جنھاں وچوں ہک کوں "ہندوستانی کلاسیکی موسیقی" (Hindustani Classical Music) آکھیا ویندے، جیہڑی پاکستان تے شمالی بھارت وچ مقبول ہے۔

سرائیکی تے ہندوستانی

سرائیکی تے ہندوستانی (اردو/ہندی) دے درمیان گہرا لسانی تعلق ہے:

• ݙوہیں زباناں "ہند-آریائی" خاندان توں ہن۔
• سرائیکی وسیب وچ اردو (ہندوستانی دا ہک روپ) رابطے دی دوسری وݙی زبان دے طور تے ورتی ویندی ہے۔
• کئی سرائیکی الفاظ تے ہندوستانی الفاظ دی اصل (Root) ہکو جیہی ہے۔

موجودہ دور وچ استعمال

اڄ کل "ہندوستانی" دا لفظ زیادہ تر درج ذیل معانی وچ استعمال تھیندے: 1. بھارت دے شہریاں واسطے (بطور قومیت)۔ 2. اردو تے ہندی دے مشترکہ لسانی ڈھانچے واسطے (خاص طور تے بالی وڈ دیاں فلماں دی زبان)۔