ڳالھیں بخاری سئیں دیاں

کلھ ڳالھ چُلی ہئی سید عطاء اللہ شاہ بخاری بارے تے اساں لِکھیا ہا جو سرائیکی ݙاڈھی سوہݨی ٻولیندے ہَن‘ اساں جݙاں ہنائیں کوں ݙٹھا ہا تے سُݨیا ہا ۔ ایئیں آکھ اسیݙا ٻلپݨ ہا پر ہنائیں دیاں ڳالھیں اسیکوں اَڄ آنگے یاداِن ‘ ہک واری اسیݙی وستی دین پور شریف اَئے ‘اسیݙے اَبّا سئیں (حضرت عبدالہادی سئیں بہشتی) ہُنائیں کوں ’’جی آئیں کوں آکھݨ کیتے ٻہوں سارے بندیں نال کوئی نہر پُل تے ونڄ کھڑے ہَن شاہ صیب اَپݨے سنگتیں نال پُنّے ‘ اَبّا سئیں تے او آپت اِچ ڳلکڑی پا تے مِلئے ۔ ݙونہائیں دیاں اَکھیں اِچ ہنجوں ہَن۔ خُشی دیاں ہنجوں ‘ اُتھائیں کھڑے ہوئے اسیݙے وَݙکیں ‘ وَݙیریں اِچوں کہیں آکھیا ‘ شاہ صیب! ٻہوں ڄیہاڑیں دے بعد وَݙے پیر کیتے ہینوے اسیکوں تاں سِک رَہ ویندی اے ‘ شاہ صیب کِھل کراہیں اسیݙے ابّے سئیں ݙے ݙٹھا تے وَلدی ݙتونے ‘ ہُنائیں کنوں پُچھو ‘ وِسریے تاں کینھاں ہاسے‘ ڄاݨ تے وِساریا ہانے ‘ کوڑیج کائناں ڳے ہَن رُس ڳے ہَن ‘ ہُݨ سݙینے ۔ سِر بھرݨے اَئے سے اے ہئی شاہ صیب دی ’’سرائیکی‘‘۔

ہک واری خان پور اِچ جلسہ ہا ‘ شاہ صیب وی اَئے ہوئے ہَن ۔ مجلس ڄمی ہوئی ہئی ‘ آپ دے مونہہ اِچوں ماݨک موتی کِردے پے ہَن ‘چانہہ آوَݨ اِچ دیر تھی ڳی ‘ تکڑ کیتونے تاں مولانا عبدالشکور دین پوری بہشتی ‘ سُدھ لہݨ اُٻاہل کنوں دُھرکدے ڳے ‘ ہَوکدے ہوکدے وَلیے تے سہکدیں سہکدیں آکھیونے سئیں ! دیڳڑی وی کݙاہیں ٻڑکی؟ جیویں ہوویں پاݨی ٻڑکدا رَہندے‘ چانہہ پیوݨ دی شاہ صیب دی اَپݨی نویکلی دِھر ہئی ۔ آکھدے ہَن ’’چانہہ پیوݨ تے چانہہ بݨاوݨ ہر کہیں دا کم کائنیں‘ عام بندے چانہہ نی پیندے کاڑھا پیندِن‘‘۔

’’زبان(ٻولی) بارے وی شاہ صیب دی اپݨی نویکلی سوچ ہئی‘ آکھدے ہَن ‘ ماء ٻولی بَدلے تاں بندہ بدل ویندے ۔ اسلام دی اصل ٻولی ’’عربی ‘‘ ہئی ۔ جنہائیں مُلخیں اِچ عربی ٻولی‘ لکھݨ پڑھݨ تے ٻولݨ دا رواج پیا اُتھاں لوکیں بھڄ تے اسلام قبول کیتا ‘ جتھاں عربی ٻولی دا رواج نہ پیا اُتھوں دے لوک ایں پاسے نہ اَئے ‘ جیئیں جو ہندو ہندوستان اِچ اُتھاں اسلام ’’حاکمیں‘‘ نی آندا ‘اولیاء اللہ آندے ۔ خود فارسی ٻولی کوں ’’مسلمان‘’ تھیوݨ اِچ ڄیہاڑے لڳے ہَن ‘ وَل اِی اوندے اُتے اِتھاہوں وی چھاپ رَہ گی‘ اُردو کوں فارسی ڄݨیئے ‘ اینکوں مسلمانیں پالیے سانبھیے ’’ٻولی تاں مسلمان‘’ تھی ڳی پر ’’اسلام‘‘ اُردو ‘ آنگے نہ کھنڈ پُنڈ سڳیا۔ شاہ صیب دیاں سُدھ سرت آلیاں سوادی تے چسولیاں ڳالھیں مُکݨ آلیاں کائنی ‘ سنجوک بݨیا تاں ٻے ویلھے سہی!

16؍ستمبر 1994ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان