گمشدہ میراث

حملہ آور ی دی وجہ توں سرائیکی قوم تے سرائیکی خطے نال جو بݨی او ہِک الگ تاریخ تے الگ درد ناک داستان اے، سرائیکی وطن توں بے وطن تھئے، سرائیکی وچوں سندھی ، پنجابی ، اردو‘ پوٹھوہاری ہند کو تے ٻیاں زباناں پیدا تھیاں پر سرائیکی دی تہذیبی ثقافتی تے جغرافیائی شناخت مٹا ݙتی ڳئی۔ سندھی بھرانویں کوں شناخت تے صوبہ مل ڳیا تے اجرک دے رنگ تبدیل تھی تے سندھی اجرک بݨ ڳئی اے وی ݙسی ونڄاں جو سرائیکی اَجرک سندھی اَجرک دے مقابلے اِچ نی بلکہ اوندے متبادل ہے۔ سرائیکی قوم اپݨی صدیاں پراݨی اجرک کوں اوندے اصل رنگاں وچ جڳ جہان دے سامھے گھن اَئی اے تے اپݨی گمشدہ میراث کوں اونویں زندہ کیتے جیویں سرائیکی زبان تے سرائیکی ثقافت کوں زندہ کیتا ڳے۔

نکی جہی گاٖل اے وی کیتی ونڄاں جو سرائیکی اَجرک دا رنگ نیلا ہے تے نیلے رنگ نال سرائیکی وسیب دا وݙاڳانڈھا ہے ۔ ہک تاں پوری دنیا وچ نیل دی کاشت تے ٻاہرلے ملکاں کوں برآمد دا وݙا علاقہ سرائیکی رہ ڳئے ۔ ݙوجھا اے جو اساݙے سندھ دریا دا ناں ’’نیلاب‘‘ وی ہے ۔ ٻیا اے جو نیلے رنگ دے ویس کوں سرائیکی وسیب دا صوفیانہ لباس وی آکھیا ویندے ۔ اسیݙے وسیب وچ پڳ کوں نیل ݙیوݨ ضروری سمجھا ویندا ہا تے نیل آلا پٹکا ٻدھݨ آلے کوں سرائیکی وسیب اِچ معزز سمجھا ویندے ۔ بہرحال سرائیکی وچ نیل کوٹ ، نیل واہ ، نیل گڑھ تے ایہو جہے ٻہوں سارے ناں نیل دی عظمت دی نشانی ہن تے نیلے رنگ دی سرائیکی اَجرک سونے تے سہاڳہ ہے ۔ تاریخی حقیقت اے وی ہے جو پوری دنیا اچ نیل دی پیداوار دا سب توں وݙا مرکز سرائیکی وسیب رہ ڳے۔وقت ویلہا تیزی نال بدلدا پے ۔ اساں اپݨے نیلاب تے اپݨے آپ کوں ولا ڳول گھدے۔ رفعت عباس سچ تاں آکھئے:

اساں تاں نیلیاں سلھاں اُتے پُھل بݨاوݨ آلے

ہُݨ جے نوبت وڄ پئی اے تاں ویس وٹَیندے پئے ہیں

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء