گریگور مینڈل

گریگور مینڈل (1822-1884)

گریگور مینڈل ہک آسٹرین راہب ہن ، جنہاں کوں مٹر دے ٻوٹیاں وچ خصوصیات دی وراثت دے مطالعہ دی وجہ توں اکثر "جینیات دا پیو" سݙیا ویندے ۔ او 1822 وچ پیدا تھئے اتے 1884 وچ وفات پا ڳئے ۔ مینڈل دا کم جینیات دے مطالعہ وچ انقلاب گھن آیا اتے انہاں وراثت دے بنیادی اصولاں کوں دریافت کیتا ۔

مینڈل اپݨے تجربات وچ مٹر دے ٻوٹیاں دی مختلف خصوصیات دا مطالعہ کیتا ، جیویں جو ٻج دا رنگ ، پھلاں دا رنگ ، اتے ٻوٹے دی اونچائی ۔ انہاں مٹر دے ٻوٹیاں دی نسلاں دی باقاعدگی نال افزائش کیتی اتے انہاں دے نسلاں وچ خصوصیات دی وراثت دے نمونیاں دا مشاہدہ کیتا ۔ انہاں ݙیکھیا جو کجھ خصوصیات نسل در نسل منتقل تھیندیاں ہن ، جݙاں جو ٻیاں خصوصیات غائب تھی ویندیاں ہن اتے ول ول ظاہر تھیندیاں ہن ۔

مینڈل اپݨے مشاہدات دی بنیاد تے وراثت دے اصول پیش کیتے ۔ انہاں ݙکھایا جو خصوصیات جوڑے وچ جینز دی وجہ توں منتقل تھیندیاں ہن ، اتے ہر جوڑے وچوں ہک جین والدین توں حاصل تھیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی ݙکھایا جو کجھ جینز غالب ہوندن اتے ٻئے جینز مغلوب ہوندن ۔ غالب جینز مغلوب جینز دی موجودگی وچ وی ظاہر تھیندن ، جݙاں جو مغلوب جینز صرف اوں ویلھے ظاہر تھیندن جݙاں انہاں دے جوڑے وچ ٻئے مغلوب جینز موجود ہوندن ۔

مینڈل دے کم کوں اوں ویلھے زیادہ توجہ نہ ملی ، پر 20 ویں صدی دے اوائل وچ انہاں دے کم کوں ول ول دریافت کیتا ڳیا اتے انہاں دے اصولاں کوں جینیات دے مطالعہ وچ بنیادی اہمیت ݙتی ڳئی ۔ مینڈل دے کم جینیات دے شعبے وچ انقلاب گھن آیا اتے انہاں جینیات دے مطالعہ کیتے ہک مضبوط بنیاد رکھی ۔

مینڈل اپݨی زندگی دے دوران ٻہوں سارے مضامین لکھئے ۔ انہاں دا سب توں مشہور مضمون "ٻوٹیاں وچ ہائبرڈائزیشن تے تجربات" ہے ، جیڑھا 1866 وچ شائع تھیا ۔ ایں مضمون وچ ، مینڈل اپݨے تجربات اتے وراثت دے اصولاں دی تفصیل ݙتی ۔

مینڈل دے کم نہ صرف سائنسی برادری کوں متاثر کیتا بھل عام لوکاں وچ وی جینیات دے بارے وچ شعور بیدار کیتا ۔ انہاں دے کم دی بدولت ، لوکاں کوں وراثت دے بنیادی اصولاں دے بارے وچ مزید معلومات حاصل تھیاں اتے او جینیات دے مطالعہ کوں سمجھݨ دے قابل تھئے ۔