گاندھی جی اتیں ٹیگور دا فکری موازنہ

گاندھی جی اتیں ٹیگور دا فکری موازنہ :

رابندر ناتھ ٹیگور اتے گاندھی جی ھک ٻئے دے قریبی دوست مگر شدید نظریاتی مخالف وی ھن۔ مثلا" ٹیگور عقلیت اور ترقی پسندی دا قائل ھئی جبکہ گاندھی روایت پسند اتے مذھبی جھکاو رکھݨ آلا ماݨوں ھائی - گاندھی ھندو اور ھندی فلسفہ اڳو رکھدا ھئی اتیں ٹیگور مشرقی اور مغربی فلسفے اتیں اقدار دے سمبندھ دا قائل ھئی جیکو ں ودھارا ݙیوݨ کیتے اوں "وشوا بھارتی" ادارے دی بنیاد رکھی ھئی ۔ گاندھی ٻہوں حد تئیں منظم گزران کوں اھمیت ݙیندا ہئی اتیں ٹیگور ڈسپلینیرئین زندگی کو ں سخت نا پسند کریندا ھئی اتھاں تک کہ اوں "بنگلہ اکیڈمی" تے انگلستانی قانون دی تعلیم ڈوہاں کو ں ہیں ڈسپلن نا پسندی کارن ترک کر ݙتا ھاسی۔ اتیں بغیر کہیں سکول کالج دی آپݨی تعلیم آپ حاصل کیتس -

۔ ٹیگور دا خیال ھئی کہ انسان ھر چیز تے قادر ھے تے اونکوں آپݨی پسند نا پسند مطابق ڈھال سڳدے جبکہ گاندی بہوں حدتک ، باوجود آپݨی سیاسی جدو جہد دے ، تقدیر اتیں تسلسل تے یقین رکھیندا ھئی، روایت نال ڳانڈھا ترک کرݨ کوں تیار کوئنا ھئی۔ ٹیگور مشرق، مغرب اتیں ھندی مسلم ڈھیر سارے فلسفیاں دا مطالعہ رکھدا ہئی جبکہ گاندی آپݨی حیاتی اچ ٻہوی واجبی تے محدود کتاباں دا مطالعہ کیتا ھس

مگر ایکشن اورئینٹڈ ھائی ۔ گاندھی تناسخ اتیں دیوی دیوتائیں دا منوتی ھا اتیں ٹیگور کم وبیش خدا واحد دے وجود دا قائل ہئی یا فطرت کوں خدا گردیندا ھائی ۔ ٹیگو دی رائے ہئی جو علم و تعلیم دا مقصد نیکی ، حسن ۔ انسانیت اتیں مساوات دی تشکیل اے مگر گاندھی جی سوچیندا ھا جو تعلیم دا مقصد اوں سچائی دی تلاش اے جیڑھی پہلے کنوں یانی ازلی وجود رکھدی اے اتیں سماج کوں ھندو تجربہ پہلے ھی ترتیب ݙے چکئیے صرف کجھ اصلاحات دی ضرورت اے ، یانی جو وڳڑ ڳئے اوکوں ٹھیک کرݨ دی ضررت اے ۔ گاندھی جی صنعتی سودیشیت کوں فروغ ݙیندا ھئی اتیں ٹیگور آھدا ھئی جو ضرورت مطابق سمبندھ اتیں کم و

بیش بدیشئیت نال کمبینیشن دی لوڑھ وقت داتقاضا ھے ۔

گاندی جی آھدا ہئی جو قدرتی آفات اساݙے عملئیں دی سزا ھوندن اتیں ٹیگور ایکوں حماقت قرار ݙیندا ھئی اتیں قدرتی حادثات کوں صرف قدرتی سائینسی عمل سمجھدا ہئی - گاندھی طاقت کوں بدیہی برائی (inherent evil) سمجھدا ھائی اتیں ٹیگور دے نقطہ نظر مطابق بعض معاملات اچ طاقت ہتھڑیکے کرݨ ضروری ہوندے البتہ اوندا استمال انسانیت پسندانہ (humanitarian) ہو و ݨا چاہیدا اے۔ تا ھم چھیکڑ اچ اے ڳالھ ݙسݨ ضروری اے جو ݙوہیں ایں تصور تیں بغیر کہیں رسمی کلام دے متفق ھن جو ازادی مکالمے، امن پسندی ، جمہورئیت اتے پر امن احتجاج دے ذریعے حاصل کرݨی چاہیدی اے جیکوں اھمساء وی آکھ سڳدے او۔ ۔ ۔ ۔ ۔ !