کوٹ مروٹ دی کہاوت

بہاول پور دے نامور محقق مولانا عزیز الرحمن 1926ء وچ مروٹ دا سروے کیتا۔ اے قلعہ مروٹ صحرائے چولستان وچ گم شدہ دریائے ہاکڑہ دے جنوبی کنارے تے واقع ہے۔ ایندے دروازے تے ہندی حروف وچ اے عبارت کندہ ہے۔ سنّمنت 1548پرکھی پوہ سوری 2 مروٹ پاتھا ملک جام سومرا کوٹ پکی کھیل پھرائی۔‘‘ ایں توں معلوم تھیندے کہ اے قلعہ جام سومرا دے کول ہئی۔ تے اوں تے 1594ء وچ ایندی مرمت کرائی۔ اتھاں مندر دے ہک70سالہ پجاری مہنت پورن چند جی مولانا صاحب کوں ݙسایا کہ قلعہ ٻہوں قدیم زمانے دا ہے۔ اینکوں سودہا رائو امیر نے مرمت کرایا ہئی۔ اوں امیر دی تعریف اِچ ٻہوں اشعار مشہور ہن۔ انھاں اشعاراں دی زبان خالص سرائیکی ہے تے اوں عہد دی نشاندہی کریندی ہے جݙاں ہاکڑہ دا اے وہندا دریا خشک تھی ڳیا۔ پر لوک پُر امید ہن کہ اے دریا ہک واری ول ضرور وہسی۔ ایندے ݙوجھے مصرعے وچ سودھا رائو امیر دی تعریف ہے۔

ہکڑا پھیر بھی وہسی ندیاں وہسن پور

نہ ڄایا نہ  ڄمسی سودھا رائو  امیر(25) 

اثری باقیات دیاں پیشانیاں تے لکھیے عہد قدیم دے اشعار توں ہٹ تے اساں ہُݨ بزرگانِ دین دے ملفوظات تے انھاں دے ارشادات دی طرف متوجہ تھیندے ہیں۔ انھاں نامور بزرگان کتھاہیں اپݨے ملفوظات وچ سرائیکی شعر لکھین۔ کتھاہیں اپݨیاں ڳالھیں وچ شعر تے مصرعے بیان فرمائن۔ جیڑھے تاریخ دیاں کتاباں وچ محفوظ ہن۔

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان