کلامِ فرید وچ رنگِ طرب

کلامِ فریدؒ وچ قوس قزح دے ست رنگ ہِن ۔ اوہ غم دے ترجمان وی ہِن تے خوشی دے سفیر وی۔ روہی دے ݙکھاں دی گاٖلھ وی کریندے ہِن تے روہی دے حسن توں متاثر وی تھیندے ہِن ۔ انہاں دی شاعری انسانی جذبیاں دی شاعری ہے ۔ انسان دی زندگی ݙکھ تے سُکھ دی دُھپ چھاں دا ݙوجھا ناں ہے ۔ خواجہ سئیںؒ دا دھرتی نال  رشتہ ٻہوں مضبوط ہے ۔ انہاں دے استعارے ، تشبیہات تے تلمیحات دا تعلق دھرتی نال ہے ۔ اُنہاں کوں لیلیٰ مجنوں تے شیریں فرہاد توں ودھ دِلچسپی ہیر رانجھا ، سسی پنوں ، سوہݨی مہینوال نال ہے تے انہاں دا ذکر اپݨی شاعری وچ زیادہ کیتا ہے ۔ روہی ہک خشک سحرا ہے مگر اُنہاں کوں او گل گلزار نظر آندی ہے ۔ روہی کوں خوش ݙیکھ کراہیں خواجہ سئیں ؒ دے کلام وچ وی رنگ طرب دَر آندا ہے ۔ روہی وچ پانی دی کمی ہے تے جݙاں بارش تھی ویندی ہے تاں ٹوبھے پُر تھی ویندے ہِن ۔ روہی وچ پاݨی دی کمی ہے تے جݙاں بارش تھی ویندی ہے تاں ٹوبھے پُر تھی ویندے ہِن تے صحرائی ٻوٹے تے جھاڑیاں نمودار تھی ویندی ہِن ۔ انسان تے مویشی پاݨی دی کمی دے ݙکھ نال آزاد تھی ویندے ہِن ۔ ساوݨ دے مہینے وچ بارش زیادہ تھیندی ہے تاں فرمیندے ہِن۔

ساوݨ ݙینہ سہاڳ دے ہر قدم مینگھ ملہار

چیتر بہار سہائوں کرکے ہار سنگھار

روہی وچ بارش تھیوݨ تے خواجہ سئیںؒ کوں روہی ونجٖݨ دی خاہش پیدا تھئی تیں او اپݨے محبوب کوں روہی دی طرف چلݨ دی گاٖلھ کریندے ہَن۔

روہی لڳڑی ہے سانوݨی

تُرت ولا ہوت مہاراں

کِھمݨیاں کھمن رنگیلڑیاں

رِم جِھم موسم بااراں

ہک ٻئی کافی وچ فرمیندے ہِن:

روہی وُٹھڑی ٹوبھہ تار وے

آ مِل تُوں سینگا یار وے

تھئے تھلڑے باغ بہار وے

چودھار گل گلزار وے

پئے ٹھہندے ہار سنگھار وے

سُرخی تے کجلا دھار وے

جݙاں روہی دی تریہہ لہہ ویندی ہے تاں صحرا دے ماحول وچ مسرت چھا ویندی ہے تے زناور ، پکھی پرندے تے صحرائی ٻوٹے سب خوش نظر آندے ہِن تے ایویں لڳدا ہے جیویں پُھلاں دے ہار پاتے ہوئے ہِن۔    ؎

روہی رنگ رنگیلی چک کھپ ہار حمیلاں پاوے

ٻوٹے ٻوٹے گھنڈ سہاڳوں گیت پرم دے گاٖوے

چیتر دے موسم دی آمد تے روہی دے پیلھوں تے ݙیلھے پَک ویندے ہن۔ او نہ صرف خوشنما لڳدے ہِن بلکہ کھاوݨ وچ وی لذیز ہوندے ہن تے اُنہاں کوں چُݨݨ دی منظر دی کیا خوب منظر کشی کی ڳئی ہے۔          ؎

آ چُݨوں رَل یار ، پیلھوں پکیاں وے

پل پل خوشیاں ، دم دم شادی

جٖال جٖلوٹیں تھئی آبادی ، کوئی سہنس ہزار

کل نے پھکیاں وے

محبوب دے آوݨ دی اُمید تھی ویندی ہے تے کُئی سُکھ سندیسہ پُجٖے تاں دِل دماغ بہار تھی ویندا ہے تے ہر شے وچ سوہݨپ نظر آندی ہے:

اَڄ ویڑھا پیا بھاندا ہے

کوئی وصل سنیہڑا آندا ہے

راحت ہوئی ہے تار متاراں

چولے اَنگ نہ ماندا ہے

کہیں وی خوشی دے موقعے تے نہ صرف زیور پاتا ویندا ہے بلکہ پاوݨ کوں دِل وی چاہندا ہے۔

اَڄ زیور پئے ٹھہندے ہِن

متݨ ݙینہ سہاڳ دے آندے ہِن

کجلہ مارو دیداں بھالے

بولے بینے تے کٹمالے

سُرخی مُسک مُسک غم ٹالے

سہجوں لٹکے کھاندے ہِن

حوالہ

فرید نامہ ، مصنف: اسلم میتلا ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان