کرسٹیان ایجکمان

کرسٹیان ایجکمان

کرسٹیان ایجکمان (11 اگست 1858 – 5 نومبر 1930) ہک ڈچ طبیب تے فزیالوجی دا پروفیسر ہا جئیں ایہ ݙکھا تے کہ بیریبیری ناقص خوراک دی وجہ توں تھیندی ہے ، اینٹی نیوریٹک وٹامنز (تھامین) دی دریافت دا باعث بݨیا ۔ سر فریڈرک ہاپکنز دے نال رل تے ، اینکوں وٹامنز دی دریافت کیتے 1929 اچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ملیا۔

ابتدائی زندگی تے تعلیم

کرسٹیان ایجکمان 11 اگست 1858 کوں نائکرک ، نیدرلینڈز اچ کرسٹیان ایجکمان دے ستویں ٻال دے طور تے پیدا تھیا ہا ، جیڑھا ہک مقامی سکول دا ہیڈ ماسٹر ہا ، تے جوہانا الیڈا پول ایندی ما ہئی ۔ ایندا وݙا بھرا جوہان فریڈرک ایجکمان (1851–1915) وی ہک کیمسٹ ہا ۔

ہک سال بعد ، 1859 اچ ایجکمان ٹٻر زاندام منتقل تھی ڳیا ، جتھاں ایندے پیو کوں اعلیٰ ابتدائی تعلیم کیتے ہک نویں قائم شدہ سکول دا سربراہ مقرر کیتا ڳیا ۔ اتھاں ای کرسٹیان تے ایندے بھراواں اپݨی ابتدائی تعلیم حاصل کیتی ۔ 1875 اچ اپݨے ابتدائی امتحانات ݙیوݨ دے بعد ، ایجکمان یونیورسٹی آف ایمسٹرڈیم دے ملٹری میڈیکل سکول دا طالب علم بݨ ڳیا ، جتھاں اینکوں نیدرلینڈز انڈیز آرمی کیتے ہک طبی افسر دے طور تے تربیت ݙتی ڳئی ، تے اوں سارے امتحانات اعزاز نال پاس کیتے ۔

1879 توں 1881 تئیں ، او ٹی ۔ پلیس ، پروفیسر آف فزیالوجی دا معاون ہا ، جئیں دوران اوں اپݨا تھیسس اعصاب دی پولرائزیشن تے لکھیا ، جئیں اینکوں 13 جولائی 1883 کوں اعزاز نال ڈاکٹریٹ دی ڈگری ݙیوائی ۔

کیریئر

1883 اچ ایجکمان نیدرلینڈز چھوڑ تے ڈچ ایسٹ انڈیز ڳیا ، جتھاں اینکوں صحت دا طبی افسر بݨایا ڳیا ، پہلے سیمارنگ اچ ول بعد اچ تجلاتجاپ اچ جاوہ دے لمے ساحل تے ہک چھوٹا جیہا قصبہ ، تے اُبھے سماٹرا اچ پدانگ سڈیمپوان اچ ۔ ایہ تجلاتجاپ اچ ہا کہ اینکوں ملیریا تھی ڳیا ، جئیں بعد اچ ایندی صحت کوں اتنا نقصان پہنچایا کہ 1885 اچ اینکوں بیماری دی چھٹی تے یورپ واپس ونڄݨا پیا ۔

ایجکمان کیتے ایہ ہک خوش قسمت واقعہ ثابت تھیوݨ والا ہا ، کیوں جو ایندے نال او ایمسٹرڈیم اچ ای ۔ فورسٹر دی لیبارٹری اچ تے برلن اچ رابرٹ کوچ دی بیکٹیریولوجیکل لیبارٹری اچ کم کرݨ دے قابل تھی ڳیا ۔ اتھاں ایندا رابطہ ہئی ۔ ہے ۔ پیکیلہارنگ تے ہئی ۔ ونکلر نال تھیا ، جیڑھے انڈیز ونڄݨ توں پہلے جرمن راڄ ڳڑھ دا دورہ کریندے پئے ہن ۔ ایں طرحاں طبی افسر کرسٹیان ایجکمان کوں ایندے ساتھی ایم ۔ بی ۔ رومنی دے نال پیکیلہارنگ-ونکلر مشن اچ معاون دے طور تے شامل کیتا ڳیا ۔ ایہ مشن ڈچ حکومت ولوں بیریبیری دی تحقیقات کرݨ کیتے بھیڄا ڳیا ہا ، جیڑھی اوں ویلھے اوں علاقے اچ تباہی مچا رہی ہئی ۔

1887 اچ پیکیلہارنگ تے ونکلر کوں واپس سݙیا ڳیا ، پر انہاں دی روانگی توں پہلے پیکیلہارنگ گورنر جنرل کوں تجویز ݙتی کہ جیڑھی لیبارٹری کمیشن کیتے عارضی طور تے بیٹاویا دے ملٹری ہسپتال اچ قائم کیتی ڳئی ہے اینکوں مستقل کر ݙتا ونڄے ۔ ایہ تجویز جلدی نال قبول کر گھدی ڳئی ، تے کرسٹیان ایجکمان کوں ایندا پہلا ڈائریکٹر مقرر کیتا ڳیا ۔ ہݨ او اپݨے آپ کوں مکمل طور تے سائنس کیتے وقف کرݨ دے قابل ہا ۔

ایجکمان 15 جنوری 1888 توں 4 مارچ 1896 تئیں "Geneeskundig Laboratorium" (میڈیکل لیبارٹری) دا ڈائریکٹر ہا ، تے اوں دوران اوں اپݨیاں ٻہوں ساریاں اہم ترین تحقیقات کیتیاں ۔ انہاں دا تعلق سب توں پہلے ٹروپیکل علاقیاں اچ رہݨ والے لوکاں دی فزیالوجی نال ہا ۔ او ایہ ݙکھاوݨ دے قابل ہا کہ کئی نظریات دی کوئی حقیقی بنیاد کائنی ۔ سب توں پہلے اوں ثابت کیتا کہ ٹروپیکل علاقیاں اچ رہݨ والے یورپی باشندیاں دے خون اچ سرخ خلیات دی تعداد ، مخصوص کشش ثقل ، سیرم تے پاݨی دی مقدار اچ کوئی تبدیلی نئیں تھیندی ، کم از کم جݙاں خون ایں بیماری نال متاثر نہ ہووے جیڑھی چھیکڑبازی خون دی کمی دا باعث بݨدی ہے ۔ یورپی باشندے دے میٹابولزم دا مقامی باشندے نال موازنہ کریندے ہوئے ، اوں پتہ لاتا کہ ٹروپیکل اچ وی معتدل زون اچ وی ، ایہ مکمل طور تے کیتے ڳئے کم نال چلایا ویندا ہے ۔ اونکوں تنفسی میٹابولزم ، پسینہ تے درجہ حرارت دے ضابطے اچ وی کوئی فرق نئیں ملیا ۔ ایں طرحاں ایجکمان یورپی باشندیاں دے ٹروپیکل اچ موافقت دے بارے اچ کئی قیاس آرائیاں دا خاتمہ کر ݙتا جنہاں کیتے ہݨ تئیں مختلف احتیاطی تدابیر اختیار کرݨیاں پیندیاں ہن ۔

سنوپرے کم

ایجکمان کوں ڈچ ایسٹ انڈیز بیریبیری دا مطالعہ کرݨ کیتے بھیڄا ڳیا ہا ، جیڑھا محیطی اعصاب دی ہک بیماری ہے ، پر ایندی وجہ دی دریافت ہک حادثہ ہا ۔ اوں اپݨی لیبارٹری اچ کجھ مرغیاں اچ بیریبیری دی علامات ݙٹھیاں جݙاں انہاں دی خوراک کجھ مہینیاں کیتے تبدیل کر ݙتی ڳئی ہئی ۔ اوں دوران ، لیبارٹری اچ مرغیاں کوں فوجی راشن توں بچی ہوئی چاول ݙتی ویندی ہئی ، جݙاں تئیں ہک نویں باورچی فوجی چاول کوں سویلین جانوراں کوں ݙیوݨ توں انکار کر ݙتا ۔ ول کہیں ٻئے ذریعے توں چاول خرید کیتی ڳئی ، تے پرندے ستت ٹھیک تھی ڳئے ۔ جن مہینیاں اچ مرغیاں کوں بیریبیری تھئی ہئی ، خوراک پالش شدہ چاول ہئی ، تے جݙاں پرندیاں دی خوراک ول غیر پالش شدہ چاول تے تبدیل کیتی ڳئی ، تاں پرندے کجھ ݙینہاں اچ ٹھیک تھی ڳئے ۔ ایجکمان قیاس کیتا کہ پالش شدہ چاول اچ ہک غذائی جزو دی کمی ہئی جیڑھا غیر پالش شدہ چاول اچ پاتا ویندا ہے ، تے بیریبیری ایں جزو توں جسم کوں محروم کرݨ دی وجہ توں تھیندی ہے ، جینکوں اوں "اینٹی بیریبیری فیکٹر" آکھیا ۔ بعد اچ ایجکمان ایہ ثابت کرݨ دے قابل ہا کہ ایہ بیماری خون دی آلودگی ، تنفسی میٹابولزم ، پسینہ یا موسمی یا درجہ حرارت دی تبدیلی دی وجہ توں نئیں تھیندی ۔ اینکوں شک ہا کہ ایہ بیماری ہک نامعلوم بیکٹیریئم دی وجہ توں تھیندی ہے ۔

ایجکمان خراب صحت دی وجہ توں اپݨی تحقیق جاری نہ رکھ سڳیا ، پر ایندے دوست ایڈولف ورڈرمین دے ہک مطالعے پالش شدہ چاول تے بیماری دے درمیان تعلق دی تصدیق کیتی ۔ چھیکڑبازی ایہ معلوم تھیا کہ جیڑھا مرکب بیریبیری دا باعث بݨدا ہا او وٹامن بی 1 ، تھامین ہا ۔ کیمسٹ کیسیمیر فنک اصطلاح "وائٹل امائن" کوں مختصر کر تے ہک نواں لفظ گھڑیا ، وٹامن ۔ اینٹی نیوریٹک وٹامنز دی دریافت اچ اپݨیاں شراکت کیتے ، ایجکمان 1929 دا طب دا نوبل انعام جتیا ، جیڑھا انہاں سر فریڈرک ہاپکنز نال سانجھا کیتا ۔ فنک ، شئیت غیر منصفانہ طور تے ، کݙاہیں وی اپݨے کم کیتے مکمل کریڈٹ نہ ݙتا ڳیا ۔

بیریبیری تے اپݨے کم دے علاوہ ، او ٻئے مسائل نال وی جڑیا رہا جیویں کہ اراچ فرمنٹیشن ، تے درحقیقت ایندے کول جاوا میڈیکل سکول اچ اپݨے شاگرداں کیتے ݙو ٹیکسٹ بک لکھݨ دا وی ویلا ہا ، ہک فزیالوجی تے ݙوجھی آرگینک کیمسٹری تے ۔

بعد دی زندگی تے موت

1898 اچ او جی ۔ وان اووربیک ڈی میئر دی جاہ یوٹریچٹ اچ حفظان صحت تے فرانزک میڈیسن اچ پروفیسر بݨ ڳیا ۔ ایندی افتتاحی تقریر دا عنوان ہا اوور گیزوندھائیڈ این زیکٹن انہاں ٹراپیسچے گیوسٹن ( شعبیاں اچ صحت تے بیماریاں تے) ۔ یوٹریچٹ اچ ایجکمان بیکٹیریولوجی دے مطالعے تے توجہ ݙتی ، تے اپݨا مشہور فرمنٹیشن ٹیسٹ کیتا ، جیندے ذریعے ایہ آسانی نال قائم کیتا ونڄ سڳدا ہے کہ پاݨی انسانی تے حیوانی پاخانہ نال آلودہ ہے جئیں اچ کولی بیسلی ہوندے ہن ۔ ہک ٻئی تحقیق مختلف بیرونی عوامل دے نتیجے اچ بیکٹیریا دی اموات دی شرح اچ ہئی ، جیندے ذریعے او ایہ ݙکھاوݨ دے قابل ہا کہ ایں عمل کوں لوگرتھمک وکر نال ظاہر نئیں کیتا ونڄ سڳدا ۔ ایندے بعد اوں رجحان دی تحقیقات کیتی ڳئی کہ ٹھوس سبسٹریٹم تے بیکٹیریا دی ودھݨ دی شرح اکثر گھٹ تھیندی ہے ، چھیکڑبازی رک ویندی ہے ۔ بیئرینک دے آکسانوگرافک طریقے کوں کئی موقعیاں تے ایجکمان لاڳو کیتا ، جیویں کہ اینزائمز دے اخراج دے دوران جیڑھے کیسین کوں توڑ ݙیندے ہن یا ہیمولائسس پیدا کریندے ہن ، جیندے ذریعے او لیپیز دی مدد نال چرٻی دے ہائیڈرولائسس کوں ݙکھاوݨ دے قابل ہا ۔

ایجکمان اپݨے آپ کوں یونیورسٹی تئیں محدود نہ رکھیا ۔ او پاݨی دی فراہمی ، رہائش ، سکول دی حفظان صحت ، جسمانی تعلیم دے مسائل اچ وی شامل ہا ۔ گیزوندھائیڈسراڈ (ہیلتھ کونسل) تے گیزوندھائیڈسکمیسی (ہیلتھ کمیشن) دے رکن دے طور تے ، اوں الکحل ازم تے تپ دق دے خلاف جدوجہد اچ حصہ لیا ۔ او ویرینیگنگ ٹوٹ بیسٹرائیڈنگ وین ڈی ٹیوبرکلوز (تپ دق دے خلاف جدوجہد کیتے سوسائٹی) دا بانی ہا ۔

اوہ 5 نومبر 1930 کوں یوٹریچٹ اچ ہک طویل بیماری دے بعد فوت تھی ڳیا ۔

ایوارڈ تے میراث

1907 اچ ایجکمان کوں رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا رکن مقرر کیتا ڳیا ، 1895 توں نمائندہ ہووݨ دے بعد ۔ ڈچ حکومت اینکوں کئی نائٹ ہڈرز دے آرڈر ݙتے ، جݙاں جو ایندی پروفیسر شپ دی 25ویں سالڳنڈھ دے موقع تے ایجکمان میڈل ݙیوݨ کیتے ہک فنڈ قائم کیتا ڳیا ۔ پر ایندے سارے کم دا تاج 1929 اچ نوبل انعام دا ݙتا ونڄݨ ہا ۔

ایجکمان جان سکاٹ میڈل ، فلاڈیلفیا دا حامل ہا ، تے واشنگٹن اچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی ساتھی ہا ۔ او لندن اچ رائل سینیٹری انسٹی ٹیوٹ دا اعزازی فیلو وی ہا ۔

ایندی لگن کوں خراج تحسین پیش کرݨ کیتے ، انڈونیشیا دی حکومت ایندے تحقیقی مرکز برائے پیتھالوجی تے بیکٹیریولوجی دا ناں ایجکمان انسٹی ٹیوٹ فار مالیکیولر بائیولوجی رکھیا ۔

ذاتی زندگی

1883 اچ انڈیز روانہ تھیوݨ توں پہلے ، ایجکمان التجے ویگیری وان ایڈیما نال شادی کیتی ، جیڑھی 1886 اچ فوت تھی ڳئی ۔ بیٹاویا اچ پروفیسر ایجکمان 1888 اچ برتھا جولی لوئیس وان ڈیر کیمپ نال شادی کیتی ۔ ہک پتر ، پیٹر ہینڈرک ، جیڑھا طبیب بݨیا ، 1890 اچ پیدا تھیا ۔