کارل وون فریش

کارل وون فریش

کارل رٹر وون فریش ہک جرمن-آسٹرین ایتھولوجسٹ ہن جنہاں کوں 1973 وچ نکولاس ٹنبرگن تے کونراڈ لورینز دے نال فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں شہد دی مکھی دے رویے تے تحقیق کیتی ہئی تے انہاں دی مشہور ترین دریافت مکھی دی "واگل ڈانس" ہئی ، جیڑھا مکھی کوں ݙسیندا ہے کہ کتھاں خوراک موجود ہے ۔

ابتدائی زندگی تے تعلیم

کارل وون فریش 20 نومبر 1886 کوں ویانا ، آسٹریا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک ڈاکٹر ہن ۔ وون فریش ابتدائی تعلیم ویانا وچ حاصل کیتی تے بعد وچ ویانا یونیورسٹی توں زولوجی (Zoology) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔

سائنسی سفر دا آغاز

تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، وون فریش کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ تحقیق کریندے ریہے ۔ 1925 وچ او میونخ یونیورسٹی وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔

شہد دی مکھی تے تحقیق

وون فریش دی سب توں اہم تحقیق شہد دی مکھی دے رویے تے ہئی ۔ انہاں مکھی دی بینائی ، ذائقہ ، تے سونگھݨ دی حس دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں ایہ وی دریافت کیتا کہ مکھی آپݨی کالونی دے ٻئے ممبراں نال معلومات کیویں سانجھا کریندی ہے ۔

واگل ڈانس دی دریافت

وون فریش دی سب توں مشہور دریافت مکھی دا "واگل ڈانس" ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ جݙاں ہک مکھی خوراک لبھیندی ہے ، تاں او آپݨی کالونی وچ واپس آ تے ہک خاص ونکی دا ناچ کریندی ہے ۔ ایں ناچ نال او ٻئی مکھیوں کوں خوراک دی جاہ تے فاصلے بارے ٻدھیندی ہے ۔

نوبل انعام

1973 وچ کارل وون فریش ، نکولاس ٹنبرگن تے کونراڈ لورینز کوں "انفرادی تے سماجی رویے دے نمونیاں دی تنظیم بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ

کارل وون فریش ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں جانوراں دے رویے دے مطالعے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال جانوراں دے کمیونیکیشن کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔

وفات

کارل وون فریش 12 جون 1982 کوں میونخ ، جرمنی وچ فوت تھئے ۔ انھاں دی وفات نال سائنس دا ہک سنہرا دور ختم تھیا ۔ پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔