ڈینیل چی تسوئی
ڈینیل چی تسوئی
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]ڈینیل چی تسوئی (پیدائش 28 فروری 1939) ہک امریکی ماہر طبیعیات ہے ۔ او فی الحال پرنسٹن یونیورسٹی وچ پروفیسر آف الیکٹریکل انجینئرنگ ، ایمریٹس دے طور تے خدمات انجام ݙیندا ہے ۔ تسوئی دے تحقیق دے شعبیاں وچ سیمی کنڈکٹرز دی پتلی فلماں تے مائیکرو اسٹرکچرز دی برقی خصوصیات تے ٹھوس حالت والی فزکس شامل ہن ۔
تسوئی رابرٹ بی لاؤلین تے ہورسٹ ایل سٹورمر دے نال 1998 وچ طبیعیات دا نوبل انعام جتیا "فریکشنلی چارجڈ ایکسائٹیشنز دے نال کوانٹم سیال دی ہک نویں شکل دی دریافت کیتے ۔"
جیوݨ جوڳ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]تسوئی ہک چینی زرعی خاندان وچ پیدا تھیا ہا جیندے ݙو ناخواندہ والدین ہن فنزہوانگ (ہینان) ، باوفینگ ، ہینان ، جمہوریہ چین ، 28 فروری 1939 کوں ۔ ݙوجھی عالمی جنگ دے وسط وچ پیدا تھیوݨ والے ، تسوئی اپݨے ابتدائی ٻلپݨ دیاں یاداں کوں "خشک سالی ، سیلاب تے جنگ دے سالاں نال بھریا ہویا" قرار ݙتا جیڑھا مسلسل میݙے آبادی والی وستی دے باشندیاں دے شعور تے ہا ۔
1951 وچ تسوئی ہانگ کانگ روانہ تھیا تاں جو کولون وچ پوئی چنگ مڈل سکول وچ شرکت کیتی ونڄے ، ہانگ کانگ وچ اپݨی تعلیم دا باقاعدہ آغاز چھیویں جماعت دی سطح توں کیتا ونڄے ۔ تسوئی کینٹونیز بولی نال ناواقفیت دی وجہ توں درپیش مشکلات کوں یاد کیتا ۔
1957 وچ گریجویشن کرݨ تے ، تسوئی نیشنل تائیوان یونیورسٹی میڈیکل سکول وچ داخل تھیا ، پر ایں بارے وچ غیر یقینی صورتحال دی وجہ توں جو کیا او چین وچ اپݨے خاندان کول واپس ونڄ سڳدا ہے ، او ہانگ کانگ وچ اسپیشل کلاسز سینٹر وچ داخلہ گھنݨ کیتے ریہا ، جیڑھا ہک خصوصی ݙو سالہ سرکاری پروگرام ہا جیڑھا ہائی سکول گریجویٹس کوں ہانگ کانگ یونیورسٹی وچ داخلے کیتے تیار کرݨ کیتے ہا ۔ 1958 دی بہار وچ ہانگ کانگ یونیورسٹی وچ داخلے دے امتحان دی تیاری کریندے ہوئے ، تسوئی کوں اگسٹانا کالج وچ شرکت کیتے مکمل سکالرشپ ݙتی ڳئی ، جیڑھا انہاں دے چرچ پادری دا لوتھرن الما میٹر امریکہ وچ ہا ۔ سکالرشپ قبول کریندے ہوئے ، تسوئی 1958 دے لیبر ڈے دے بعد اگسٹانا کالج پہنچا ۔
اگسٹانا کالج وچ ترائے سال گزارݨ دے بعد ، تسوئی 1961 وچ فائی بیٹا کاپا گریجویٹ تھیا جیڑھا انہاں دے کالج وچ چینی نسل دا کلھا طالب علم ہا ۔ تسوئی شکاگو یونیورسٹی وچ فزکس وچ اپݨا مطالعہ جاری رکھیا ، جتھوں انہاں رائل سٹارک دی نگرانی وچ "ڈی ہاس۔وین الفین اثر تے نکل دی الیکٹرانک بینڈ ساخت" دے عنوان نال ڈاکٹریٹ مقالہ مکمل کرݨ دے بعد 1967 وچ فزکس وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ انہاں تبصرہ کیتا جو شکاگو یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کرݨ والے ممتاز چینی نظریاتی ماہرین طبیعیات تے نوبل انعام یافتگان سی این یانگ تے ٹی ڈی لی دے اثر دی وجہ توں ، او ہمیشہ ڄاݨدا ہا جو او ادارے وچ فزکس وچ گریجویٹ تعلیم حاصل کرݨا چاہندا ہے ۔
شکاگو یونیورسٹی وچ گریجویٹ طالب علم ہوندے ہوئے ، تسوئی دی ملاقات لنڈا وارلینڈ نال تھئی ، جیڑھی اوں ویلھے اتھائیں انڈر گریجویٹ طالب علم ہئی ، تے ݙوہیں بعد وچ گریجویشن دے بعد شادی کر گھدی ۔ تسوئی ہک قدرتی امریکی شہری ہے ۔ تسوئی تے وارلینڈ دیاں ݙو دھیاں ہن ، ایلین تے جوڈتھ ۔ جوڈتھ 1991 وچ پرنسٹن یونیورسٹی توں اینتھروپولوجی وچ بی اے دے نال میگنا کم لاؤڈ گریجویشن کیتی تے ہݨ یونیورسٹی آف واشنگٹن سکول آف میڈیسن وچ طب دی ایسوسی ایٹ پروفیسر ہے ۔
پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد تے ول شکاگو وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ تحقیق دا ہک سال رہݨ دے بعد ، تسوئی 1968 وچ ٹھوس حالت والی فزکس وچ تحقیق کرݨ کیتے لیبارٹری دے تحقیقی عملے وچ شامل تھیا ۔ بیل لیبارٹریز وچ سیمی کنڈکٹر فزکس وچ دلچسپی دے مرکزی موضوعات ، جیویں جو آپٹکس تے اعلیٰ توانائی بینڈ ساخت یا آلات وچ انہاں دی ایپلی کیشنز دا مطالعہ کرݨ دی بجائے ، تسوئی اپݨی توجہ ہک نویں شعبے تے مرکوز کیتی جینکوں ݙو جہتی الیکٹران دی فزکس آکھیا ویندا ہے ۔
تسوئی تے سٹورمر 1982 وچ فریکشنل کوانٹم ہال اثر دی شاندار دریافت کیتی ، جݙاں جو لاؤلین اڳلے سال دریافت دی نظریاتی تشریح فراہم کیتی ۔ ایہ دریافت آخر کار انہاں دے 1998 وچ طبیعیات دا نوبل انعام جِتݨ دی وجہ بݨی ۔
دریافت دے تھوڑی دیر بعد ، تسوئی بیل لیبارٹریز چھوڑ ڳیا تے فروری 1982 وچ ݙو نوبل انعام یافتگان دی حمایت نال پرنسٹن یونیورسٹی دے الیکٹریکل انجینئرنگ تے کمپیوٹر سائنس ڈیپارٹمنٹ دی فیکلٹی وچ شامل تھیا ۔ پرنسٹن وچ 28 سال بعد ، تسوئی 2010 وچ ایمریٹس حیثیت وچ منتقل تھی ڳیا ۔
او کولمبیا یونیورسٹی دے فزکس ڈیپارٹمنٹ وچ ایڈجنکٹ سینئر ریسرچ سائنسدان وی ہا ، تے بوسٹن یونیورسٹی وچ ریسرچ پروفیسر ہا ۔
تسوئی انہاں 20 امریکی وصول کنندگان وچوں ہک اے جِنہاں مئی 2008 وچ صدر جارج ڈبلیو بش کوں لکھئے ہک خط تے دستخط کیتے ، جیندے وچ انہاں کوں "مالی سال 2008 اومنیبس اپروپریئیشنز بل وچ بنیادی سائنس دی تحقیق کوں پہنچݨ والے نقصان کوں پورا کرݨ" دی تاکید کیتی ڳئی ہئی تے محکمہ توانائی دے دفتر برائے سائنس ، نیشنل سائنس فاؤنڈیشن تے نیشنل انسٹیٹیوٹ آف سٹینڈرڈز اینڈ ٹیکنالوجی کیتے اضافی ایمرجنسی فنڈنگ دی درخواست کیتی ڳئی ہئی ۔ 2022 وچ تسوئی انہاں ترائے چینی نوبل انعام یافتگان وچوں ہک اے جِنہاں یوکرین کیتے اپݨی حمایت دا اظہار کیتا ۔
ایوارڈز تے اعزازات
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]اولیور ای بکلی کنڈینسڈ میٹر پرائز ، 1984
امریکن فزیکل سوسائٹی دا فیلو ، 1985 وچ منتخب تھیا
یو ایس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا رکن ، 1987 وچ منتخب تھیا
امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دا فیلو ، 1991 وچ منتخب تھیا
فزکس وچ بینجمن فرینکلن میڈل ، 1998
طبیعیات دا نوبل انعام ، 1998
امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا رکن ، 2000 وچ منتخب تھیا
یو ایس نیشنل اکیڈمی آف انجینئرنگ دا رکن ، 2004 وچ منتخب تھیا
چینی اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی ماہر تعلیم ، 2000 وچ منتخب تھیا
اکیڈمیشین آف اکیڈمیا سینیکا ، تائی پے ۔