ڄمݨ دیاں رسماں

کہیں گھر اِچ ٻال ڄمے تاں اوندی خوشی کئی گھراں اِچ کئی ݙینہاں تئیں منائی ویندی اے ۔ پُتر اے تاں دائی کوں ناڑا وٹائی ݙتی ویندی ہے۔ہر گھر اپݨی وسعت دے مطابق خوشی کریندے ۔ غریب ہن تاں نکتی مٹر یا تپاسے ہمسایاں کوں ݙیسن۔ جو گھریں اِچ ݙے آندی ہے جتی کہیں دی ہستی ہوندی اے دائی کوں ݙے چھڑیندن ایہ پیسے دائی آپ رکھ گھندی اے پر مٹھائی ݙیوݨ آلیں کوں ݙسا ݙیندی اے جو اِتی پیسے اُنھاں ݙتن ،اِتی انھاں ݙتن ۔ ایہ ویل وی قرضے وانگوں ہوندی اے ۔ کجھ خاندان چھی ݙینہ بعد اَتے کجھ ٻال دے ڄمݨ دے ست ݙینہ بعد سٹھی(چھٹی) کریندن ۔سٹھی ہک ݙینہ پہلے ونڄ تے دائی گھریں اِچ سݙا ݙے آندی اے جو کلھ اِتی وڄے فلاݨے دے گھرآونڄائے ۔ سٹھی اے اَتے ٻال کوں کھیر لیسن ۔ چاچے ، چاچیاں ،بوئیاں ، مامے ، مامیاں غرض سارا ٹٻر وسیب سٹھی اِچ شریک تھیندے ۔

پُتر اے تاں مٹھائی دے طور تے امیر لوک مٹھائی دے ڈبے ، سوٹ ، قریبی رشتے داراں وچ اَتے باقی لوکیں کوں صرف مٹھائی دے ڈبے ݙیندن۔ چاچے ، بوئیاں ، مامے وغیرہ وی ٻال کوں اپݨی اپݨی ہستی مطابق تحفے ݙیندن ۔ کوئی سوٹ اَتے کوئی سونے چاندی دیاں مُندریاں ، پیسے ٻال دے ورتاوے دیاں شہیں ݙیندن ۔ کئی تاں ٻال دے پیو ماء کوں وی سوٹ ݙیندن ۔ امیر لوک روٹی پاݨی دا خرچہ دِل کھول کریندن اَتے غریب مٹھائی پاݨی تے گزارا کریندن۔

پیو ماء ، چاچے مامے ، ماسیاں بوئیاں ، چاچیاں سارے ٻال کوں کھیر لیندن۔ پہلے تاں انڳل کھیر اِچ ٻوڑ تے ٻال دے منہ کوں لیندے ہَن ۔ ہُݨ شعور آوݨ نال لوک کھیر اِچ چمچا رکھیندن اَتے چمچے نال ٻال کوں کھیر لیندن۔ ہک ٻئے کوں مبارک ݙتی ویندی اے اَتے ہک ٻئے نال صلاء کر تے ٻال دا ناں رکھ ݙتا ویندے ۔ سٹھی تاں دھی ہووے تے بھانویں پُتر ݙوہاں دی کیتی ویندی اے ، کھیر لایا ویندے، ناں رکھیا ویندے ، ٻال کوں کپڑے اَتے تحفے تحائف ݙتے ویندن ۔ پر زیادہ خوشی دا اہتمام پُتر ڄمݨ تے تھیندے ۔ پہلے زمانے دے لوک تاں رشتہ وی کِھل کِھل اِچ

سٹھی اُتے طے کر گھندے ہَن جو ایہ میݙی نونہہ (بہو) اے یا اے میݙا ڄنواترا (داماد) اے وغیرہ۔ یارھویں ݙینہ ٻال دی ماء کوں دھنوایا (نہلایا) ویندے تاں ایں موقع تے چُوری کُٹی ویندی اے ، وسیب اِچ ایہ چُوری ونڈائی ویندی اے جو ایہ دھانوڑے(نہانے) دی چُوری اے ۔

میکوں یاد اے مَیں سکول پڑھدی ہم اَتے مامی نجم بھئی دے ڄمݨ تے چُوری کُٹوائی تاں نانی ہوراں آ کے ݙسیا ۔ اَڄ مامی تہاݙی دا دھاوݨاں ہے۔ میں خوش تھی تے نانی ہوریں کنوں پُچھیا اچھا اَڄ مامی چُوری کُٹوائی اے ، میکوں وی ݙیوائے ۔ میکوں پتا کائناں ہا جو مامی ہوریں پچھوں کھڑے ہَن ۔آکھݨ لڳے ہا ہا چُوری کُٹیج ویندی ہے کھا گھنیں ، میکوں اے سُݨ تے ٻہوں شرم آ ڳئی اَتے میں شرم کنوں سِر تلے کر گھدا۔

عورت ٻال ڄماوݨ دے بعد چالھی ݙینہ توڑیں کہیں کم کوں ہتھ نی لیندی جئیں گھراِچ کم کرݨ آلیاں عورتاں جیویں سس ، نناݨ ، ݙراݨی وغیرہ ہوندین ۔ انھاں گھراں اِچ کوئی مسئلہ نی تھیندا ۔ کیونجو ساریاں رَل مِل کراہیں ذمہ واری چا گھندین کم دی ۔ ہا البتہ جیرھے گھراں اِچ ہک لاپی گزران ہے ، اتھاں گھر دی تریمت ٻال ڄماوے تاں اوکجھ ݙینہ کیتے کم کرݨ کیتے اَتے گھر دی رکھوالی کیتے پیکے یا ساہورے گھر اِچوں کہیں کوں سݙوا گھندی اے۔

حوالہ

کتاب: رَلے پندھ کریسوں ، مصنّف: زاہدہ اجمل ہاشمی، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز‘ ملتان