پیٹر کاپیتسا

پیٹر کاپیتسا

پیٹر لیونیدووچ کاپیتسا یا پیٹر کاپیتسا ایف آر ایس (9 جولائی  1894 – 8 اپریل 1984) ہک معروف سوویت فزکس دان تے نوبل انعام یافتہ ہا ، جیندے تحقیق گھٹ درجہ حرارت دی فزکس تے مرکوز ہئی ۔

جیوݨ جوڳ

کاپیتسا کرونسٹڈ ، روسی سلطنت وچ پیدا تھیا ، بیسارابیائی لیونید پیٹرووچ کاپیتسا دے گھر دے پیدا تھیا ہا۔ کاپیتسا خاندان رومانیائی وی ٻولیندا ہا ۔ کاپیتسا دی تعلیم پہلی عالمی جنگ دی وجہ توں رکاوٹ دا شکار تھی ڳئی ، جیندے وچ انہاں پولش محاذ تے ݙو سال تئیں ایمبولینس ڈرائیور دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں 1918 وچ پیٹروگراڈ پولیٹیکنیکل انسٹیٹیوٹ توں گریجویشن کیتی ۔ ایندی ذال تے ݙو ٻال 1918–19 دی فلو وبا وچ فوت تھی ڳئے ۔ بعد وچ انہاں برطانیہ وچ تعلیم حاصل کیتی ، کیمبرج یونیورسٹی دی کیونڈش لیبارٹری وچ ارنسٹ ردرفورڈ دے نال ݙاہ سال توں زیادہ کم کیتا ، تے بااثر کاپیتسا کلب قائم کیتا ۔ او کیمبرج وچ مونڈ لیبارٹری دا پہلا ڈائریکٹر (1930–34) ہا ۔

1920 دے ݙہاکے وچ انہاں خاص طور تے بݨائے ڳئے ایئر کور الیکٹرو میگنیٹس وچ مختصر مدت کیتے زیادہ کرنٹ داخل کر تے الٹرا اسٹرانگ مقناطیسی فیلڈز بݨاوݨ دیاں تکنیکاں ایجاد کیتیاں ۔ 1928 وچ انہاں ٻہوں مضبوط مقناطیسی فیلڈز دے تحت مختلف دھاتاں وچ مزاحمت تے مقناطیسی فیلڈ دی طاقت دے درمیان خطی تعلق دریافت کیتا ۔

1934 وچ کاپیتسا اپݨے والدین نال ملاقات تے مینڈلیف کانگریس وچ شرکت کیتے یو ایس ایس آر واپس ڳیا ، پر سوویت یونین اینکوں واپس برطانیہ ونڄݨ توں روک ݙتا ۔

چونکہ اعلیٰ مقناطیسی فیلڈ ریسرچ کیتے ایندا سامان کیمبرج وچ ریہا (بھانویں بعد وچ ارنسٹ ردرفورڈ برطانوی حکومت نال یو ایس ایس آر کوں بھیجݨ دے امکان تے ڳالھ کیتی) ، انہاں اپݨی تحقیق دی سمت گھٹ درجہ حرارت دے مظاہر دے مطالعہ کیتے تبدیل کر ݙتی ، گھٹ درجہ حرارت حاصل کرݨ دے موجودہ طریقیاں دے نازک تجزیہ نال شروعات کیتی ۔ 1934 وچ انہاں مائع ہیلیم دی اہم مقدار بݨاوݨ کیتے نویں تے اصلی آلات (ایڈیبیٹک اصول تے مبنی) تیار کیتے ۔

کاپیتسا انسٹیٹیوٹ فار فزیکل پرابلمز قائم کیتا ، جزوی طور تے اوں سامان کوں استعمال کریندے ہوئے جیڑھا سوویت حکومت کیمبرج وچ مونڈ لیبارٹری توں خریدا ہا (ردرفورڈ دی مدد نال ، ہک واری اے واضح تھی ڳیا جو کاپیتسا کوں واپس ونڄݨ دی اجازت نہ ݙتی ویسی) ۔

یو ایس ایس آر وچ کاپیتسا مائع ہیلیم دا مطالعہ کرݨ کیتے تجربات دی ہک سیریز شروع کیتی ۔ ایں تحقیق دا اختتام 1937 وچ سپر فلوئڈیٹی دی دریافت تے تھیا (مادے دی ہک ٻئی اظہار جیڑھا سپر کنڈکٹیویٹی کوں جنم ݙیندا ہے) ۔ 8 جنوری 1938 کوں سائنس دے ایڈیٹر دے ناں ہک خط نال شروعات کریندے ہوئے جتھاں انہاں 1.8 K توں گھٹ ٹھنڈا مائع ہیلیم۔4 وچ قابل پیمائش واسکاسیٹی دی عدم موجودگی دی اطلاع ݙتی ، کاپیتسا پیپرز دی ہک سیریز وچ ہیلیم۔4 سپر فلوئڈ دی خصوصیات ݙاہ تاویزی شکل ݙتی ۔ ایہ کم ہا جیندے کیتے انہاں کوں بعد وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ، "گھٹ درجہ حرارت دی فزکس دے شعبے وچ بنیادی ایجادات تے دریافتاں" ۔

1939 وچ انہاں ہک خاص اعلیٰ کارکردگی والی توسیع ٹربائن دا استعمال کریندے ہوئے کم دٻاؤ والے سائیکل نال ہوا کوں مائع بݨاوݨ دا ہک نواں طریقہ تیار کیتا ۔ نتیجے دے طور تے ، ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران انہاں کوں یو ایس ایس آر کونسل آف منسٹرز نال منسلک شعبہ آکسیجن انڈسٹری دی سربراہی کرݨ دی ذمہ داری ݙتی ڳئی ، جتھاں انہاں صنعتی مقاصد کیتے اپݨی کم دٻاؤ والی توسیع تکنیک تیار کیتی ۔ انہاں ہائی پاور مائیکرو ویو جنریٹرز (1950–1955) ایجاد کیتے تے 1,000,000 K توں زیادہ الیکٹران درجہ حرارت دے نال مسلسل ہائی پریشر پلازما ڈسچارج دی ہک نویں قسم دریافت کیتی ۔

نومبر 1945 وچ کاپیتسا لاورینتی بیریا ، این تے وی ڈی دے سربراہ تے سوویت ایٹم بم منصوبے دے انچارج نال جھگڑا کیتا ، جوزف سٹالن کوں بیریا دی فزکس توں لاعلمی تے ایندے تکبر دے بارے وچ لکھیا ۔ سٹالن کاپیتسا دی حمایت کیتی ، بیریا کوں ݙسیا جو اینکوں سائنسداناں نال تعاون کرݨا ہوسی ۔ کاپیتسا بیریا نال ملاقات کرݨ توں انکار کر ݙتا "جے تہاکوں میݙے نال ڳالھ کرݨی ہے ، تاں انسٹیٹیوٹ آؤ ۔" سٹالن کاپیتسا نال ملاقات کرݨ دی پیشکش کیتی ، پر اے کݙاہیں نہ تھیا ۔

جنگ دے فوراً بعد ، ممتاز سوویت سائنسداناں دے ہک گروپ (خاص طور تے کاپیتسا سمیت) حکومت تے ہک نویں تکنیکی یونیورسٹی ، ماسکو انسٹیٹیوٹ آف فزکس اینڈ ٹیکنالوجی بݨاوݨ کیتے لابنگ کیتی ۔ کاپیتسا اتھاں ٻہوں سال پڑھایا ۔ 1957 توں ، او سوویت اکیڈمی آف سائنسز دے پریزیڈیئم دا رکن وی ہا تے 1984 وچ ایندی موت دے وقت پریزیڈیئم دا واحد رکن ہا جیڑھا کمیونسٹ پارٹی دا رکن وی نہ ہا ۔

1966 وچ کاپیتسا کوں ردرفورڈ میڈل تے انعام حاصل کرݨ کیتے کیمبرج ونڄݨ دی اجازت ݙتی ڳئی ۔ ایندے پراݨے کالج ، ٹرینیٹی وچ کھانا کھاندے ہوئے ، اینکوں پتہ لڳا جو ایندے کول مطلوبہ گاؤن نئیں ۔ انہاں ہک ادھار گھنݨ کیتے آکھیا ، پر کالج دے ہک نوکر انہاں توں پچھا جو انہاں آخری واری ہائی ٹیبل تے کݙݨ کھانا کھادا ہا ، "ٻتیس سال" کاپیتسا جواب ݙتا ۔ کجھ لمحیاں وچ نوکر واپس آ ڳیا ، کہیں گاؤن دے نال نئیں ، بھل جو کاپیتسا دے اپݨے گاؤن دے نال ۔

نوبل انعام

1978 وچ کاپیتسا فزکس دا نوبل انعام جتیا "گھٹ درجہ حرارت دی فزکس دے شعبے وچ ایندیاں بنیادی ایجادات تے دریافتاں کیتے" تے ایں شعبے دی ترقی وچ ہک رہنما دے طور تے ایندے طویل مدتی کردار کیتے وی ایندا ذکر کیتا ڳیا ۔ انہاں اے انعام آرنو ایلن پینزیاس تے رابرٹ ووڈرو ولسن نال ونڈیا ، جِنہاں کائناتی مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ دریافت کرݨ تے انعام جتیا ہا ۔

کاپیتسا مزاحمت حرارتی مزاحمت ہے (جیہڑی درجہ حرارت وچ تسلسل پیدا کریندی ہے) جیڑھی مائع ہیلیم تے ٹھوس دے درمیان سطح تے ہوندی ہے ۔ کاپیتسا۔ڈیرک اثر ہک کوانٹم میکینیکل اثر اے جیڑھا روشنی دی ہک قائم موج ولوں الیکٹرانز دے diffraction تے مشتمل ہے ۔ سیال حرکیات وچ کاپیتسا نمبر ہک غیر جہتی نمبر اے جیڑھا ہک ڈھلوان تے سیال دیاں پتلی فلماں دے وہاؤ کوں بیان کریندا ہے ۔

ذاتی زندگی

پیٹر کاپیتسا دا عرفی ناں "سینٹورس" ہا ۔ اے اوں وقت پیدا تھیا جݙاں ہک واری آرٹیم علیخانیان کاپیتسا دے شاگرد شالینکوف توں پچھا "تہاڈا سپروائزر انسان اے یا حیوان؟" جیندے تے شالینکوف جواب ݙتا جو او ہک سینٹورس ہے ، یعنی او انسان وی تھی سڳدا اے پر او غصہ وی تھی سڳدا اے تے گھوڑے وانگوں کھر نال تہاکوں مار سڳدا ہے ۔ کاپیتسا 1927 وچ اینا الکسیئیونا کریلوفا (1903۔1996) نال شادی کیتی ، جیڑھی اپلائیڈ ریاضی دان الکسی کریلوف دی دھی ہئی ۔ انہاں دے ݙو پتر ہن ، سرگئی تے آندرے ۔ سرگئی کاپیتسا (1928–2012) ہک فزکس دان تے ڈیموگرافر ہا ۔ کاپیتسا مقبول تے طویل عرصے تئیں چلݨ والے سوویت سائنسی ٹی وی شو ایویڈنٹ ، بٹ انکریڈیبل دا میزبان وی ہا تے ایندے کیتے 1979 وچ اینکوں یونیسکو کالنگا انعام ݙتا ڳیا ۔ آندرے کاپیتسا (1931–2011) ہک جغرافیہ دان ہا ۔ اینکوں انٹارکٹیکا دی سب توں وݙی سب گلیشیئل جھیل ، جھیل ووستوک دی دریافت تے ناں ݙیوݨ دا سہرا ݙتا ڳیا ، جیڑھی براعظم دی برف دی ٹوپی دے 4,000 میٹر تلے واقع ہے ۔

کاپیتسا دی سوویت حکومت وچ ٻہوں اچے لوکاں تک رسائی ہئی ، ایندیاں دریافتاں دی صنعت کیتے افادیت دی وجہ توں ، او سائنس پالیسی دے معاملات تے باقاعدگی نال خط لکھدا ہا ۔ خاص طور تے ، انہاں ولادیمیر فوک تے لیو لینڈاؤ ݙونہاں کوں 1930 دے ݙہاکے وچ سٹالن دے صفایا توں بچایا ، ویاچسلاو مولوتوف کوں ݙسیا جو لینڈاؤ او واحد ہا جیڑھا اوں وقت دی ہک اہم فزکس دی معمہ کوں حل کرݨ دے قابل ہوسی ۔

کاپیتسا 8 اپریل 1984 کوں 89 سال دی عمر وچ ماسکو وچ فوت تھی ڳیا ۔

اعزازات تے انعامات

ہک معمولی سیارہ ، 3437 کاپیتسا ، جیڑھا سوویت ماہر فلکیات لیوڈمیلا کاراچکینا 1982 وچ دریافت کیتا ہا ، ایندے ناں تے رکھیا ڳیا ہے ۔ انہاں کوں 1929 وچ رائل سوسائٹی (ایف آر ایس) دا فیلو منتخب کیتا ڳیا ۔ 1958 وچ انہاں کوں جرمن اکیڈمی آف سائنسز لیوپولڈینا دا رکن منتخب کیتا ڳیا ۔

سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (1945 تے 1974)

سٹالن انعام ، پہلی کلاس (1941 تے 1943)

فزکس دا نوبل انعام (1978)

لومونوسوف گولڈ میڈل (1959)

کوتھینیئس میڈل (1959)

سائمن میموریل پرائز (1973)

آرڈر آف لینن (1943 ، 1944 ، 1945 ، 1964 ، 1971)

آرڈر آف دی ریڈ بینر آف لیبر (1954)

جوبلی میڈل "ولادیمیر ایلیچ لینن دی پیدائش دی 100 ویں سالگرہ دی یاد وچ"

میڈل "محنت کش تجربہ کار"

میڈل "ماسکو دے دفاع کیتے"

میڈل "عظیم محب وطن جنگ 1941–1945 وچ بہادرانہ محنت کیتے"

میڈل "ماسکو دی 800 ویں سالگرہ دی یاد وچ"

پارٹیزان سٹار دا آرڈر (یوگوسلاویہ)