پہلا مسلمان سرائیکی شاعر

تحقیق دی شریعت ݙاڈھی اوکھی ہے۔ اے لوہے دی کمان ہے جیکوں عزم تے حوصلے والے لوک چھکیندن۔ لندن یونیورسٹی دے استاد کرسٹوفر شیکل کجھ عرصہ پہلے یارھویں صدی عیسوی دے نیڑے تیڑے دا ہک مسلمان سرائیکی شاعر جین مت دی ہک قدیم کتاب وچ دریافت کیتے۔ ایندا ناں عبدالرحمن ہئی تے اے ملتان دا رہن والا ہئی۔ سرائیکی زبان دی اے نظم موجودہ سرائیکی دی پیشرو زبان آپ بھرنش وچ لکھی ڳئی ہے۔ ڈاکٹر کرسٹوفر شیکل اپݨی ایں نویں تحقیق تے روشنی پیندے ہوئیں آہدن۔ ’’سرائیکی دی قدیم تاریخ اَڄاں تئیں واضح طور تے سامݨے نیں آ سڳی۔ یارھویں تے چوݙھویں صدی عیسوی دے درمیان ہک نمایاں ادبی تے مقامی دلچسپی دا کم سامݨے آندا ہے۔ اے پاکستان تے شمالی ہندوستان تے موجودہ زباناں دی مورث زبان اِچ تحریر کیتی ڳئی اے جیندا سنسکرت ٹائٹل ’’سندھیساراسکا‘‘ ہے۔ اے مقامی ادبی مؤرخین دی توجہ اپݨی طرف مبذول نہ کروا سکی کیونکہ اے جین مت دے قلمی نسخیاں وچ محفوظ ہئی۔ اے واحد نظم ہے جیڑھی ہک مسلمان شاعر دی تخلیق ہے۔ ایں نظم دا آغاز نمایاں طور تے حمد نال تھے جو جین مت دے ادب وچ کتھاہیں نی پاتی ویندی۔ ایں نظم توں شاعر دی بیک وقت اوں عہد دی زبان تے پراکرت اِچ شاعری تے عبور دا پتہ چلدے۔ شاعر عبدالرحمن ملتان دا رہݨ والا ہئی۔ کیوں جو اوندی شاعری وچ ملتان دا نمایاں طور تے ذکر ہے تے اوندے مذہب دے حوالے وی اوں وچ ملدن۔‘‘

ڈاکٹر سی شیکل اپݨے مقالے وچ عبدالرحمن ملتانی دی حمد دے ہک ٹوٹے دا انگریزی ترجمہ شامل کیتے۔ اصل مخطوطے وچ عالم لوکاں مختلف وقتاں وچ سطراں دے اندر حاشیئے تے سنسکرت زبان وچ اتنے معنی تے نوٹ تحریر کیتن جو اصل نظم دی اشعار ایندے نال کافی متاثر تھین۔ ڈاکٹر سی شیکل دی اے نویں تحقیق سرائیکی زبان دے قدیم شعری ادب وچ ہک مُل مہانگا وادھا ہے۔

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان