پنج چور

’’ہندوستان‘‘ دے ہک مشہور مسلمان بادشاہ محمود غزنوی دے بارے لکھدن جو اوں ہک ٹِک پکائی ہوئی ہئی ۔ رات دے ویلھے ’’ہئی موئی‘‘ ٹلے ہا تاں او اپݨی رعایا دا ’’ݙکھ سُکھ‘‘دا حال حوال ملوم کرݨ دی خاطر ویس بدلا تے ’’محل‘‘ دے پچھلے دروازے کنوں نکل ویندا ہا ۔ بازاریں‘ ڳلیں گھٹئیں اِچ ایݙے اوݙے پھردا ‘ ٹُردا رہے ہا‘ لوکیں دیاں ڳالھیںسُݨ ‘ اندازہ کرے ہا جو اُنہیں دی کیویں پئی گزردی ہے؟ حکومت دے کارندے ‘ مصنف‘ کٹوال ‘ منشی ‘ مصدی اَتے ایٻے اوٻے سرکاری افسر ’’اہلکار‘‘ لوکیں نال کیا سلوک پے کریندن؟ ہک واری او اپݨی عادت موجب نواں ویس وَٹا تے محل اِچوں نِکتا ۔ تاں اوندا ’’ٹاکرا‘‘ پنجیں بندیں نال تھیا ۔ او’’چور‘‘ ہَن ۔ بادشاہ اَٹکل نال پاسا گھن ۔ ہک پاسوں لُک کراہیں اُنہیں دیاں ڳالھیں سُݨدا رہ ڳیا ۔ او آپت اِچ صلاح پے کریندے ہَن جو بادشاہ دے محل اِچ ’’سَندّھ‘‘ مار تے چوری کرن ۔ ٻیٹھے وی محل کنوں تھوڑی جہی وِتھ تے ہَن ۔ بادشاہ ’’مُنڈاسا‘‘ مار اُنہیں اِچ ونڄ رَلیا ۔ اُنہائیں اوں کنوں پُچھیا ‘ جُوان توں کون ہِیں؟ تے گھروں کیویں نِکتا وَدّیں! بادشاہ وَلدی ݙتی میں وی تُسیݙا بھرا ہاں تے تساں آلی کار اپݨی قسمت اَزماوݨ کیتے نِکتاں۔

چوریں دے سردار پُچھیا کوئی نویکلا وسب اِی ہئی یا چھڑا ’’چور‘‘ اِیں؟۔ وسب تاں ہے پر پہلے تُساں اپݨا اپَݨا نویکلا ’’وسب‘‘ تے کمال ݙسیسو تاں وَل میں وی ݙسیساں ‘ سردار کھل پیا ۔ اوں ݙوجھیں کوں آکھیا جو واری واری اپݨا ’’کمال‘‘ ݙسن۔ جے نوّیں سنگتی دا کمال سبھنیں کنوں ودھ تے ہویا توں اونکوں اپݨے ’’ٹولے‘‘ اِچ رَلا گھنسوں۔ نَتاں او اپݨا دڳ پکڑیسے ‘ اساں اَپݨا دڳ گھنسوں ‘ سردار دے آکھݨ تے اُنہیں اِچوں پہلا بندہ ٻولیا ۔ یارو ݙیکھو۔ ’’کن‘‘ تُسیݙے وی ہِن‘ د ماغ تُساں کنے وی ہے تے مَیں کنے وی ہے ۔ پر میݙے ’’کنیں‘‘ اَتے ’’دماغ‘‘ دا کمال ایہ ہے جو ’’کُتے‘‘ دی ’’اَواز‘‘ سُݨ تے سمجھ گھنداں جو او کیا آکھدا پے۔ ݙوجھا ٻولیا واہ ایہ وی کوئی کمال اے؟ میݙا کمال سُݨو ’’اَکھیّں‘‘ تُسیݙیاں وی ہِن تے اَکھیں میݙیاں وی ہِن ۔ پر میݙیں اَکھیں دا کمال ایہ ہے جو او ’’اندھارے‘‘ اِچ وی اُونویں ݙیکھ سڳدین جیویں سوجھلے اِچ ݙیکھدِین ‘ ہزاریں بندیں اِچوں کہیں ہک بندے تے ’’دید‘‘ پئے ونڄے تاں ݙاہ ورہیوں بعد وی اونکوں ݙیکھ تے سُنڄاݨ گھنسن ۔ اَتے میںݙس ݙیساں۔ جو اونکوں کتھاں ݙٹھا ہَم ۔

اے سُݨ تے تریجھا ٻولیا !بس بس ! ایہ وی کوئی کمال اے؟ رات دے اندھارے اِچ تاں چَم چِیٹا ۔ وی ݙیکھ سڳدے ۔ ہُݨ سُݨو … کمال اینکوں آکھیندن ’’ٻانہیں‘‘ تُسیݙیاں وی ہِن تے ’’ٻانہیں‘‘ میݙیاں وی ہِن۔میں اپݨے ہتھیں ٻانہیں کنوں کم گھنداں تے ’’پتھر‘‘ دی بݨی ہوئی ’’کندھی‘‘ اِچ ’’سَندّھ‘‘ وی ایجھی دھر نال مرینداں جو تھولا جیہا ’’کھڑکا‘‘ اِی کائنی تھیندا۔اَتے نہ کہیں کوں ’’کؤ کِڑوا‘‘ پَمدی اے …!

چوتھا چور ٻول پیا ! لاحول ولا قوۃ۔ ایہ اِی کُئی کمال اے۔؟

سُݨو کمال اینکوں اَکھیندن ۔ جیرھا میں کنے ہے ’’نک‘‘ میݙا وی ہے ۔ پر ’’مِٹی سِنگھ‘‘ کراہیں ݙس ݙینداں جو اِتھاں تلے کیا ’’پُوریا‘‘ ہویا اے؟ پتھر اِن ۔؟ ہیرے جواہرات اِن؟ ‘ سونا رُپا اے ؟ یا کُئی ٻی شئے ہے؟

پنجواں چور اوندی ڳالھ ٹُک آکھݨ لڳا۔

’’تُھک اِی! اے کوئی کمال اے؟ سِنگھݨ دا ’’وسب‘‘ تاں زناوریں کنیں وی ہوندے خاص کر ’’کُتے‘‘ کَنّے۔

ہُݨ میݙا کمال سُݨو ! ہتھ تُسیکوں وی اللہ سئیں ݙتن تے میکوں وی ݙتے نِس ۔ پر میݙے ہتھیں دیاں ’’انڳلیں‘‘ دی ’’پکڑ‘‘ ایجھی’’پکّی‘‘ تے تکڑی ہوندی اے ‘ جو ’’اِرکیں‘‘ کنوں یا ’’مونڈھیں‘‘ کنوں میݙیاں ٻانہیں نکل پووِن تاں نِکل پووِن‘میݙیاں ’’انڳلیں‘‘ نیں چُھٹدیاں۔ او جتھاں ہک واری پئے ونڄن اُتھاہیں قابو رہ ویندین ۔ جُدا نیں تھیندیاں۔

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان