پرنے دے گیت

اولاد نینگر تھی ونڄے تاں ماء پیو تے بھیݨیں بھرانویں دی سب توں وݙی سک انھاں کوں سہرا ٻدھن دی ہوندی ہے۔ ماواں دیاںلولیاں ݙیوݨ ویلے دیاںسکاں پوریاںتھیوݨ دا وقت آندے تے دھیتے پتریتے گھر خوشیاں دے پھل ترڑ ویندن۔ سرائیکی زبان وچ پرنے دے ہزار ہا سہرے ہن اے ہر علاقے وچ اپݨے اپݨے اندر وچ ڳائے ویندن۔ کجھ سہرے ایجھے وی ہن جیڑھے تھوڑی ٻہوں تبدیلی نال سارے سرایکی وسیب وچ رائج ہن۔ انھاں سہریاں وچ وزن بحر دا اتنا خیال نیں رکھیا ویندا۔ سب توں وݙا مقصد خوشی دااظہار ہوندے۔ بعض اوقات تاں موقع دی مناسبت نال زنانیاں ہوںویلے وی مصرع گھڑ گھڑ تے نال رلائی آندین۔ شادی بیاہ دے انھاں گیتاں دا کوئی انت شمار کینی۔ ہک ہک رسم دے کئی کئی سہرے ملدن۔ پرنے دی رسماں دا آغاز گھوٹ کنوار دیاں ڳنڈھی پاوݨ توں تھیندے ایندے بعد چنگ پاوݨ دی رسم ادا کیتی ویندی ہے۔ داݨے اُکھلی وچ چھڑ تے پتریتے گھر توں شادی دیاں رسماں دا منڈھ ٻدھیندے ۔ گھوٹ کنوار کوں ایں موقع تے ڳانے وی ٻدھے ویندن۔ ڳانے دا ہک گیت:

ٻدھ ڳانا ۔ پا ڳانا ۔ توں شالا جیویں ٻدھ ڳانا

تیݙے ہتھ ڳانا ۔ تیݙے پیر ڳانا

تیݙیاں ویلاں گھولے ماما

توں  شالا جیویں  ٻدھ  ڳانا (43)

ڳانے دا ٻیا ہک مقبول سہرہ :

ٻدھ ڳانا ٻدھی آ ڳانا۔ تیݙا خیر اللہ دا ٻدھ ڳانا

تیݙے ڳانے کوں لانواں  گھیر خاناں

تیݙی جنڄ سوہیسی تیݙا پیو خاناں۔ ٻدھ ڳانا

ایندے بعد مختلف چیزاں ’’ݙہی ۔ ماکھی وغیرہ دے ناں گھن تے سوڑے رشتے داراں دے ناں لاتے ۔ ایہے ٻول دھرائے ویندن۔ ڳانے دی رسم دے بعد پتریتے ‘ دھیتے گھر ونڄ تے کنوار دیاں مینڈھیاں کھلیندن۔ ایں موقع تے ٻہوں سارے مینڈھی دے گیت آکھیے ویندن۔

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان