ولہیم کونراڈ رونٹیگن

ولہیم کونراڈ رونٹیگن

ولہیم کونراڈ رونٹیگن (Wilhelm Conrad Röntgen) (27 مارچ 1845 – 10 فروری 1923) ہک جرمن طبیعیات دان ہئی، جئیں 8 نومبر 1895 کوں برقی مقناطیسی تابکاری دی ہک قسم دریافت کیتی، جیڑھی ایکس ریز (X-rays) یا رونٹیگن ریز دے ناں نال مشہور ہے۔ ایں دریافت دے بدلے انہاں کوں 1901 وچ فزکس دا پہلا نوبل انعام ݙتا ڳیا۔ رونٹیگن دے اعزاز وچ، 2004 وچ انٹرنیشنل یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ کیمسٹری (IUPAC) عنصر 111 دا ناں "روینٹجینیئم" (roentgenium) رکھیا، جیڑھا ہک تابکار عنصر ہے۔ تابکاری دے نان-ایس آئی یونٹ "روینٹجن" (R) دا ناں وی انہاں دے ناں تے رکھیا ڳیا ہے۔

ذاتی تاریخ

تعلیم رونٹیگن دا جنم جرمنی دے ہک تاجر تے کپڑے دے کارخا دار فریڈرک کونراڈ رونٹیگن تے شارلوٹ کونسٹینز فرووین دے گھر تھیا۔ جݙݨ او ترائے سال دا ہا، انہاں دا خاندان نیدرلینڈز چلا ڳیا، جتھاں انہاں دی ما دا خاندان رہندا ہئی۔ رونٹیگن یوٹریچٹ ٹیکنیکل سکول وچ ہائی سکول دی تعلیم حاصل کیتی۔ 1865 وچ، انہاں کوں ناانصافی نال ہائی سکول توں کڈھ ݙتا ڳیا، جݙݨ انہاں دے ہک استاد جویں ٻئے دے بݨائے ہوئے ہک کارٹون کوں پکڑ گھدا۔

ہائی سکول دی سند نہ ہووݨ دی وجہ توں، رونٹیگن صرف نیدرلینڈز دی یونیورسٹی وچ مہمان دے طور تے شرکت کر سڳدا ہئی۔ 1865 وچ انہاں یوٹریچٹ یونیورسٹی وچ داخلہ گھنݨ دی کوشش کیتی، پر ضروری دستاویزات نہ ہووݨ دی وجہ توں داخلہ نہ مل سڳیا۔ بعد وچ انہاں زیورخ دی فیڈرل پولی ٹیکنک انسٹی ٹیوٹ (ETH Zurich) وچ داخلہ گھدا تے میکینیکل انجینئرنگ دی تعلیم حاصل کیتی۔ 1869 وچ، انہاں زیورخ یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی تے پروفیسر آگسٹ کنڈٹ دے پسندیدہ طالب علم بݨ ڳئے۔

کیریئر

1874 وچ رونٹیگن یونیورسٹی آف سٹراسبرگ وچ لیکچرار بݨے۔ 1875 وچ انہاں کوں ہوہنہائم، ورٹمبرگ دی اکیڈمی آف ایگریکلچر وچ پروفیسر مقرر کیتا ڳیا۔ 1876 وچ او سٹراسبرگ واپس آئے تے فزکس دے پروفیسر بݨے۔ 1879 وچ انہاں کوں یونیورسٹی آف گیسن وچ فزکس دی کرسی ݙتی ڳئی۔ 1888 وچ انہاں کوں یونیورسٹی آف ورزبرگ وچ فزکس دی کرسی ملی تے 1900 وچ یونیورسٹی آف میونخ وچ بطور پروفیسر مقرر تھئے۔

ایکس ریز دی دریافت

1895 وچ، ورزبرگ یونیورسٹی دے فزیکل انسٹی ٹیوٹ وچ اپݨی لیبارٹری وچ، رونٹیگن مختلف ویکیوم ٹیوبز دے ذریعے برقی ڈسچارج دے اثرات دا مطالعہ کریندے پئے ہن۔ 8 نومبر 1895 دی شام کوں انہاں ہک تجربے دے دوران ہک غیر متوقع روشنی ݙٹھی، جیڑھی بیریم پلاٹینو سائنائیڈ سکرین تے نظر آئی۔ ایں روشنی کوں انہاں "ایکس ریز" دا ناں ݙتا، کیوں جو ایہ اݨ ڄاتی ہئی۔ ایں دریافت دے بعد انہاں اپݨی زنانی دے ہتھ دا پہلا ریڈیوگراف (X-ray تصویر) بݨایا۔

ذاتی زندگی

رونٹیگن 47 سال تک اینا برتھا لڈوگ نال شادی کیتی، جیڑھی 1919 وچ فوت تھئی۔ انہاں دی ہک منہ ٻولی دھی ہئی۔ رونٹیگن اپݨیاں دریافتاں تے پیٹنٹ نہ گھدا، کیوں جو انہاں دا خیال ہئی جو ایہ دریافتاں عوامی طور تے دستیاب ہووݨیاں چاہیدیاں ہن۔

اعزازات تے اعتراف

رونٹیگن کوں 1901 وچ فزکس دا پہلا نوبل انعام ݙتا ڳیا۔ انہاں نوبل انعام دی رقم یونیورسٹی آف ورزبرگ وچ تحقیق کیتے عطیہ کر ݙتی۔ 2004 وچ، عنصر 111 دا ناں انہاں دے اعزاز وچ "روینٹجینیئم" رکھیا ڳیا۔

ورثہ

رونٹیگن دی دریافت طبی دنیا وچ انقلاب برپا کر ݙتا تے ایکس ریز دا استعمال تشخیصی ریڈیولوجی وچ عام تھی ڳیا۔ ہر سال 8 نومبر کوں "ورلڈ ریڈیوگرافی ڈے" منایا ویندا ہے، جیڑھا رونٹیگن دی دریافت دی یادگار ہے۔

رونٹیگن دا انتقال 10 فروری 1923 کوں آندراں دے کینسر دی وجہ توں تھیا۔ انہاں دے ورثے کوں جرمنی تے دنیا بھر وچ قدر دی نگاہ نال ݙٹھا ویندا ہے۔