ولادہ بنت المستکفی

ولادہ بنت المستکفی
(عربی وِچ: ولادة بنت المستكفي)
معلومات شخصیت
پیدائش	قرطبہ
وفات	26 مارچ 1091ء   قرطبہ
شہریت	خلافت قرطبہ
اکّھیں دا رنگ	نیلا
ساتھی	ابن زیدون
والد	محمد مستکفی باللہ
ٻئی معلومات
پیشہ	شاعرہ ،  مصنفہ
مادری زبان	اندلسی عربی
پیشہ ورانہ زبان	اندلسی عربی

ولادہ بنت المستکفی اندلس دی شہزادی ہَن، عربی زبان دی بہترین شاعرہ ہَن۔ اندلس دی اموی سلطنت دے گھرانے نال تعلق رکھین٘دی ہَن، اندلس دی اموی سلطنت دے گیارہویں حکمران محمد مستکفی باللہ دی دِھی ہَن۔ عربی شاعری تے عربی کلام دی فصاحت تے بلاغت وِچ مشہور ہَن، قرطبہ وِچ شعر تے ادب دی محفل دا انعقاد کرین٘دی ہَن جیندے وِچ وݙّے وݙّے ادبا تے شعرا "اندلس وِچ شعر تے ادب" تے ڳالھ مُہاڑ کرین٘دے ہَن۔ والد دے قتل دے بعد انّھاں دی زندگی بدل ڳئی ہَئی، ابن زیدون نال تعلق وی رہیا تے کُجھ ہی عرصے وِچ ٹُٹ ڳیا۔ پوری زندگی شادی کائنی کِیتی۔

نسب تے جنم

نسب: ولادہ بنت محمد مستکفی باللہ بن عبد الرحمن بن عبید اللہ بن عبد الرحمن الناصر بن محمد بن عبد اللہ بن محمد بن عبدالرحمن ثانی بن حکم ربضی بن ہشام رضا بن عبد الرحمن الداخل امویہ قریشیہ۔

انّھاں دی والدی ہِک ہسپانوی باندی ہَن، چِٹّی جلد، سُرخ بال تے نیلی اکھیں اِیں تُوں وراثت وِچ پائیاں ہَن، اپݨے زمانے دے شعرا دے نال اُٹھدی وَہندی بلکہ انّھاں نال مقابلہ وی کرین٘دی ہَن۔

ولادت: ولادہ دی پیدائش اندلس وِچ حکمران خاندان دے گھر وِچ سنہ 994 عیسوی وِچ تھئی۔

شعری نمونہ

والدی ہِک فصیح الکلام ادیب تے بہترین شاعرہ ہَن، انّھاں دے ݙو مشہور اشعار جیڑھے جو انّھاں دی قمیص دے کنارے وِچ لکھے رہین٘دے ہَن۔ ڈُون٘ہائیں اشعار دا اردو ترجمہ درج ذیل ہِے:

” خدا دی قسم، میں بلندیاں دی سزاوار تے مستحق ہاں، میں جݙاں اپݨی چال چلین٘دی ہاں تاں مست تھی تے کھو ویندی ہاں۔

میں اپݨے عاشق کوں اپݨے رخسار دے صحن دا مالک بݨا ڈین٘دی ہاں، پھر اوہ جیڑھا بوسہ چاہے میں پیش کر ڈین٘دی ہاں۔

ابن زیدون نال تعلق

ولادہ نے اپݨے پِیؤمحمد مستکفی باللہ دے قتل دے بعد اپݨے گھر کوں شعر تے ادب دا گہوارہ بݨا ݙِتّا تے ٻہوں سارے لہو ولعب وِچ مشغول تھی ڳئی۔ ایں عرصے وِچ ولادہ نے ابن زیدون نال تعلق قائم کِیتا تے ڈُون٘ہائیں دی محبت دے قصے مشہور تھیوݨ لڳے۔ پر اِیہ عشق وَدھ عرصہ تک نہ چل سڳیا، اِیں دی ٻہوں ساریاں وجوہات بیان کِیتیاں ویندیاں ہِن۔ ابن زیدون نے ہِک سیاہ فام باندی نال تعلق قائم کر گِھدّا جو ڳایا کرین٘دی ہَئی تے ولادہ دی غیرت کوں بھڑکایا کرین٘دی ہَئی۔ ولادہ نے شعر وِچ ابن زیدون تے اِیویں عتاب کِیتا ہِے، اردو ترجمہ درج ذیل ہِے:

” جے تُساں اساݙے درمیان عشق تے محبت وِچ منصف ہوندے تاں اِیہ باندی اساݙے درمیان آ تے تُساں نال عشق ہرگز نہ لڑین٘دی۔

تُساں اِیں شاخ کوں چھوڑ ݙِتّا جو پھل ݙے سڳدی ہَئی تے اِیں شاخ دی طرف نکل ڳئے جو پھل کائنی ݙیسی۔

میکوں معلوم ہَئی جو میں آسمان دا چَن٘د ہاں، پر پھر وی میں مشتری تُوں فروخت تھی ڳئی ہاں۔

تاہم ولادہ اپݨے عشق دی ناکامی دی وَدھ پروا کائنی کرین٘دی ہَن، بس غصے وِچ اِیں تُوں انتقام گِھنݨ چاہین٘دی ہَن، آغاز وِچ اِیں کِیتے ہِک ناسمجھ آدمی کوں تیار وی کِیتا ہَئی۔ پھر بعد وِچ ولادہ نے ابن زیدون تُوں سارے تعلقات یکسر ختم کر ݙِتّے۔

فوتڳی

ولادہ نے طویل عمر پائی تے پوری زندگی شادی کائنی کِیتی۔ وفات 28 صفر سنہ 484ھ مطابق 26 مارچ 1091ء وِچ تھئی۔ ولادہ چونکہ اپݨے زمانے دی وݙّی شاعرہ تے ادیبہ ہَن، شعر وِچ انّھاں دا ممتاز مقام ہَئی اِیں سَبَب انّھاں دی وفات تُوں شعری ذوق رکھݨ آلیاں انّھاں دے محبین کوں کافی صدمہ پُڄیا ہَئی۔