نیوٹن دا ݙوجھا قنون

کِہیں جِسم تے اثر کرݨ آلی قوت، اوندے ماس (کمیت) اَتے اوندے وچ پیدا تھیوݨ آلی تعجیل (عجلی، acceleration) دے حاصل ضرب دے برابر ہوندی ہے۔"

ریاضیاتی مساوات

F = ma

F = قوت (Force) نیوٹن وچ

m = جِسم دی کمیت (Mass) کلوگرام وچ

a = تعجیل (Acceleration) میٹر فی سیکنڈ اسکوائر وچ

وضاحت

نیوٹن دا ݙوجھا قانون ݙسیندا ہے جو:

1. کِہیں جِسم تے جتنی زیادہ قوت لائی ونڄے اِوندی حرکت وچ اُتنی ای زیادہ تبدیلی آسی۔

2. کمیت جتنی زیادہ ہوسی، اِونکوں حرکت وِچ گھِن آوݨ یا اوندی رفتار تبدیل کرݨ کِیتے اُتنی ای زیادہ قوت درکار ہوسی۔

مختصر لفظاں وچ

زیادہ قوت → زیادہ تعجیل

زیادہ ماس → کم تعجیل (اگر قوت ہِک جِہی ہووے)

مثالاں

1. کرکٹ دی گیند کوں ہَلکے اَتے زور نال سٹݨ:

• جے تُساں ہِک کرکٹ گیند کوں ہَولے سٹو تاں اوہ کم رفتار نال ویسی۔

• جے تُساں زیادہ زور نال سٹو تاں او تیزی نال ویسی، کیوں جو زیادہ قوت زیادہ تعجیل پیدا کریندی ہے۔

2. ٹرک اَتے سائیکل دی حرکت:

• جے ہِکّو جَہیں قوت ٹرک اَتے سائیکل تے لائی ونڄے تاں سائیکل زیادہ تیزی نال حرکت کریسی، کیوں جو اوندا ماس گھٹ ہے، جݙاں جو ٹرک کم تعجیل حاصل کریسی۔

3. رگبی یا فٹ بال وچ کھلاڑی:

• جے ہِک ہَلکا اَتے ہِک بھاری کھلاڑی ہِکّو جہیں قوت نال دھکا کھاون تاں ہَلکا کھلاڑی زیادہ تیزی نال حرکت کریسی، جݙاں جو بھاری کھلاڑی کم تعجیل حاصل کریسی۔

ایہ قانون وضاحت کریندے جو کہیں جِسم کوں حرکت وِچ گھِن آوݨ یا اِیندی رفتار تبدیل کرݨ کِیتے قوت ضروری ہوندی ہے اَتے اِیندی حرکت دا دارومدار اوندے ماس اَتے لائی ڳئی قوت تے ہوندا ہے۔

ٻیا ݙیکھو

• نیوٹن دا پہلا قنون