نہر سوئز

نہر سوئز مصر وچ ہک بݨائی ہوئی سمندری گزرگاہ ہے جیڑھی بحیرہ روم کوں بحیرہ قلزم (بحیرہ احمر) نال ملیندی ہے۔ ایندے بحیرہ روم دے کنارے تے پورٹ سعید تیں بحیرہ قلزم دے کنارے تے سوئز شہر موجود ہِن۔ اے نہر 163 کلومیٹر (101 میل) لمبی تیں گھٹ توں گھٹ 300 میٹر چوڑی ہے۔

اِیں نہر دی وجہ توں بحری جہاز افریقہ دے گرد چکر لائے بغیر یورپ تیں ایشیا دے درمیان آ ونج سڳدن۔ 1869ء وچ نہر دی تعمیر توں پہلے اِیں علاقے توں بحری جہاز ہک پاسے سامان لَہیندے ہَن تیں بحیرہ قلزم تائیں اینکوں سڑک دے ذریعے گھن ویندے ہَن۔ 1869ء وچ اِیں نہر دے کُھل ونڄݨ نال انگلینڈ توں ہندوستان دا بحری فاصلہ نہ صرف 4000 میل گھٹ تھی ڳیا بلکہ مون سون تے انحصار وی گھٹ تھی ڳیا۔

پہلے اِیں نہر تے برطانیہ، امریکہ تیں فرانس دا قبضہ ہئی پر جمال عبدالناصر نے اِیں نہر کوں قومی ملکیت وچ گھن گھدا جیندے تے برطانیہ، امریکہ تیں اسرائیل نے مصر نال جنگ چھیڑ ݙتی۔

قومی ملکیت:

1956ء وچ جمال عبدالناصر نے نہر سوئز کوں قومی ملکیت قرار ݙے ݙتا۔ اِیں فیصلے تے مغربی طاقتاں (برطانیہ، فرانس اَتے اسرائیل) نے مصر تے حملہ کر ݙتا جیندی وجہ توں سوئز بحران پیدا تھیا۔

معیشت:

نہر سوئز مصر کیتے آمدنی دا ہک اہم ذریعہ ہے۔ اِیں نہر توں روزانہ ٻہوں سارے بحری جہاز لنگھدن جیندے نال مصر کوں ٹیکس دی شکل وچ آمدنی تھیندی ہے۔

جدید کاری:

وقت دے نال نال نہر سوئز کوں جدید تقاضیاں دے مطابق ودھایا ویندا پیا ہے تاکہ وݙے بحری جہاز وی اِتھوں آسانی نال لنگھ سڳن۔