نک نہ ناساں تے جُڑ جُڑ ٻہساں

ہتھیں ‘پیریں‘ کَنّیں ‘اَکھیں اَتے زبان آلی کار ’’نک‘‘ وی بندے دے ’’بُت‘‘ دا ہک ’’عضو ‘‘اے ۔ بندے دے’’بُت‘‘ دا ہر عضو‘‘ ہراَنگ اپݨا اَپݨا انج انج کم کریندے ۔ بندہ زبان نال ٻولیندے ‘اَکھیں نال ݙیکھدے‘ کَنّیں نال سُݨدے ‘ پیریں نال ٹُردے ‘ ہتھیں نال کم کار کریندے‘ اَتے ’’نک‘‘ نال سِنگھدے۔ سِنگھݨ نک دا قدرتی کم اے ۔پَر اساں ایں کنوں ٻے وی ٻہوںسارے ’’کم‘‘ گھندوں۔ خاص طور تے اینکوں ’’عزت‘‘ تے ’’شان‘‘ دی علامت اَتے ’’نشانی‘’ سمجھدوں۔ ہِیں ڳالھوں اساں اِچوں ہر کوئی اپݨا’’نک‘‘ رکھݨ تے ’’نک‘‘ بچاوݨ اِچ لڳا رہندے۔

بے عزتی تے کھوچری کرݨ یا کہیں بُرے کم کنوں اَڳیتے کیتے ہٹکݨ دی خاطر بندے کنوں دھرتی تے نک نال لکیراں کڈھویندن ۔ جینکوں اپݨی ٹھیٹھ سرائیکی اِچ’’نک گیسی‘‘ اَکھیندن… اُونویں تاں ہک ٻی گیسی…… گیسی وی ہوندی اے۔

نک دیاں کَی اَکھاݨاں وی بݨیاں ہوئیاں ہِن ۔ جیویں ’’نک ہووے تاں بُو آوے‘ نک ناں ناساں ‘ جُڑ جُڑ ٻہساں یا پئے نک کپݨ کوں تیار اے ‘ رَن بُولا گھڑویندی اے‘‘۔

نک ’’کپیجݨ‘‘ کوں وݙا مہݨاں تے وݙی بے عزتی ڳݨیا ویندے۔ نک کپیّے دی ’’ہتر‘‘ لہہ ویندی اے تے اونکوں کہیں ڳالھ دی ’’شرم‘’ یا ’’لحاظ‘‘ کائنی رَہندا ۔ ہِیں ڳالھوں نک کپیا ’’بے حیا‘‘ مشہور ہوندے ۔ اَسیکوں مَلوم کائناں ہا ‘ چاچے راڑے ݙسیے جو ’’نک کپیں دی جُھمر‘‘ اِی مشہور اے ۔ ہوٹل اِچ ڳالھ مہاڑ چلی پئی ہئی جو اَڄ کلھ ٹیلی ویژن تے ریڈیو اِچ اخباریں اِچ پیپلز پارٹی دے لیڈریں دے خلاف ݙینہ رات پروپیگنڈا تھیندا پے۔ نگران حکومت دے وزیر وزراء تے آئی جے آئی دے لیڈر پریس کانفرنس اِچ جلسیں جلوسیں اِچ ‘ جتھاں کتھاں ‘ ہر جاہ تے پِٹکا گھتی وَدِن ۔ دھاڑ دھاڑ لئی وَدِن ۔ ’’پی پی پی دی حکومت ایجھی ہئی‘ پی پی پی دی حکومت اُوجھی ہئی‘ پی پی دے لیڈر اوجھے ہَن ‘ لُٹ ڳے ۔ کھا ڳے برباد کر کے ‘ ککھ ننھیں رکھیا (اسیݙے کیتے)۔

چاچا راڑا سیاݨیں بندیں آلی کار چُپ کر تے ڳالھیں سُݨدا ٻیٹھا ہا ۔ کِھل پیا تے آکھݨ لڳا ووے بابا ! ایہ عجیب جُھمر اے۔ اساں پُچھیا چاچا! او کینویں؟ او اینویں اَبّا سئیں! جو کتھائیں ‘ کہیں وسیب اِچ کئی بندے ہَن ‘اَٹھ ݙاہ یا پندرھاں ‘ ویہہ ‘آپت اِچ کائناں بݨدی ہانیں‘ کرتوت ایہو جہے ہَن اُنہائیں دے جو ہک ہک کر تے واری واری سبھے نک کپوا کھڑے‘ نک کپیجݨ دے بعد او دِلوں ناں ‘ پر شکلوں ہکو جیہے تھی ڳے ۔ ہکو جیہے تھیوݨ دے بعد اُنہیں آپت اِچ صلاح کیتی جو او ’’ہکو کجھ‘‘ تے ہک مُٹھ تھی ونڄن نتاں وسیب اِچ او جیوݨ جوڳے کائناں رَہسن ۔ اُنہیں ہک صلاح تھی تے ایہہ قارا ٻدھا تے وطیرہ بݨا گھدا جو جیرھے ویلھے کوئی صحیح سلامت ’’نک‘‘ آلا بندہ اُنہائیں دے اڳوں سامھیں آوے او کٹھے تھی تے جھمر پاوِݨ پئے ونڄن تے اوں ݙے ݙیکھ تے زور زور دا آکھِن ۔ َنُکو اِی وُوے نَکُو اِی ووے! نَکُو اِی۔

اسیݙے ہِیں علاقے دی ہک یونین کونسل دے چیئرمین کنے ہک بیوہ زال دھانہہ آ ݙتی جواوندا سکاّ بھرا ۔ اوندا حق ماری ٻیٹھے اونکوں شریعت موجب ‘ پیو ماء دی جائیداد اِچوں حصہ نِیں ݙیندا۔ چیئرمین شریف بندہ ہا‘ ݙوں چار ہمسائیں کوں نال گھن تے اُوں بیوہ مَئی دے بھرا کنیں ٹُر ڳیا ۔ مَئی دا بھرا حاجی وی ہَا تے اپݨے ’’اعمالیں‘‘ پِچھوں نَک وی کپوائی وَدا ہا‘ اُوں چیئرمین تے اُوندے نال آلیں دی ہک نہ مَنّی‘ چیئرمین چھیکڑی باقی کوڑیج تے آکھیا ووئے حاجی آ! کجھ حیا کریں ہا‘ اساں سبھے تیݙی سَکّی ‘ بیوہ تے حقدار بھیݨ دی خاطر تئیں کنے ٹُر اَئے ہاسے او حاجی صاحب کِھلیا اِی سہی تے آکھیُس ۔ خان صاحب ! نک اوہو جیرھا کپوائی وَدوں ہُݨ کیہاں حیا؟ تے کیا دی شرم۔؟

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان