مینڈھی

اُردو اِچ اینکوں مایوں ٻہݨ اَتے ساݙی سرائیکی اِچ مینڈھی چھڑاوݨ آہدن ، ہر گھر دی ایہ اپݨی مرضی ہوندی اے ،جو کنوار کِتی ݙینہ مینڈھی اِچ ٻہوے ۔ پہلے پورے اَٹھ ݙینہ مینڈھی چھٹی پئی رہندی ہئی اَتے آہدے ہن کنوار ڈھیر ݙینہ مینڈھی اِچ ٻہسی تاں روپ چڑھسی ، پر اَڄ کل لوک فارغ نی ہوندے اَتے زیادہ کنوں زیادہ ݙوں ترائے ݙینہ دا وقفہ ہوندے ۔ شادی اَتے مینڈھی اِچ بلکہ ہُݨ تاں ہک ݙینہ مینڈھی تاں اڳلی رات جاڳا رکھ چھوڑیندن۔

باقی رہی روپ چڑھݨ دی ڳالھ تاں او ایں اے جو جِتی مہانگا پارلر ہوسی کنوار تے اُتی روپ آسی۔مینڈھی دا سݙا تھوڑے لوکاں کوں ہوندے ۔ ایہ رسم خالص زنانی ہوندی اے ، جوان مینڈھی اِچ نی آندے۔

نِواݨی کانڈھے ہک یا ݙوں ݙینہ پہلے ونڄ تے زنانیں کوں ݙے آندی اے اَتے مینڈھی دا ویلھا وی ݙسا آندی اے۔قریبی رشتے دار اَتے قریبی ہمسایاں پتریتے گھر کٹھیاں تھیندین اَتے پتریتیاں نال دھیتے گھر ٹُر پوندین۔

اَڳوں نِواݨی چھٻے اِچ یا گٹو(ٻوری) اِچ مٹھائی دا ڈبہ یا ٹوکری کنوار دا پیلا جوڑا ، سارے میوے جِتی کہیں دی ہستی ہووے اُتی میوے گھن ویندن ۔ چیکوں دا ٻٹݨ ، اَٹا کنوار دی جُتی ، تیل ، صابݨ ، گھیودیسی وی اَتے ڈالڈا وی کھنڈ وغیرہ چا تے ٹُر پوندی اے ۔ پِچھوں گھوٹ دی فیملی اَتے رشتے دار ، ہمسائیاں سب کنوار دے گھر پُڄ ویندین جو کہیں دی ہستی ہووے مہماناں دی تواضع کریندن ، ہک ٻئے توں اجازت گھن تے رسم شروع تھیندی اے ، کنوار دی ہک والاں(بال) دی لِٹ ڳندھی ہوئی ہوندی اے ، کئی سہاڳݨ ایہ لِٹ کھول گھندی اے ، اَتے ساریاں کنوار اُتوں ویل گھول تے نِواݨی کوں ݙیندین۔ پیلا بوچھݨ پوا تے مٹھائی کنوار دے منہ اِچ ݙیندین ، سامان نِواݨی ڳݨوا تے دھی آلیاں دے سپرد کریندی اے ۔ مینڈھی کھول تے پتریتے گھر آ ویندن ، گھر آ تے سہرے آہدین ، ویلاں گھول تے نواݨی کوں ݙیندین اَتے جِتی کہیں دی ݙت ہووے دھیتیں پتریتیں کوں وی ویل ݙتی ویندی اے ۔ ہک رسم تیل لاوݨ دی ہے ایندے وچ وی تیل لا تے ویل گھولی ویندی اے۔

کنوار دے گھر جہڑا سامان ݙتا ویندے اوندی پنجیری جیکوں بھور وی آہدن بݨا تے برادری دے گھراں اِچ ݙتی ویندی اے ، کجھ لوک ایویں میوے تقسیم کریندن چا، کجھ پنجیری (بھور) گھوٹ کنوار کیتے بݨدی اے ، ایہ خالص ہوندی اے ، ڈھیر میوے اَتے دیسی گھیو آلی گھر دے بندے صرف ایہ کھاندن ، گھوٹ کنوار نال باقی اَنج ڈالڈے گھیو تھوڑے میوے آلی پنجیری گھراں اِچ ݙے تے نواݨی جاگے پرنے اَتے ولیمے دا کانڈھا ݙیندی اے ۔ ویدیں سب گھراں اِچ مینڈھی کھلݨ دے بعد کنوار گھوٹ ٻاہر نی نکلدے اَتے اپݨے نال لوہے دی چھری رکھیندن ، کنوار کوں اُبٹن (چیکوں) مَلݨ کیتے نواݨی روز آندی اے اَتے کنوار گھوٹ نال ہک بندہ ضرور رہندے ۔

حوالہ

کتاب: رَلے پندھ کریسوں ، مصنّف: زاہدہ اجمل ہاشمی، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز‘ ملتان