میاں مِٹھو

ہاں سئیں! او ہک پکھی ہوندے سادے پریں آلا ݙنڈی چونہنب آلا ‘ ڳچی اِچ ڳاناں اِی ہوندے‘ کہیں کہیں کوںتاں رَتے پیریں دا آپاں تاں اوں کوں طوطا سݙیندوں اَپݨے اُردو آلے مارکہ اونکوں کیاسݙیندن؟ او وی طوطا سݙیندن ۔ ٻیا کیا سݙیندن سݙیندے تاں او وی طوطا اِن میکوں علم اے پر میݙا مطلب ایہ ہے جو انہیں دا طوطا طوئے آلا ہوندے ؟ یا تے اَلا؟ لکھدے تاںاو وی ط نال اِن پر انہیں دے لفاتیں ‘ آلیں دے نکمݨ موجب ت نال لکھݨ درست اے ۔ اُڑدو جیڑھا بابا مولوی عبدالحق او وی شئیت توتا لکھدا ہا ۔ طوطا کائناں لکھدا ہا ۔ اصل اِچ فارسی دا لفظ اے تے اوندے اِچ ت نال توتا لکھدن ۔ اینکوں طوطا وی آکھدن تے اکثرہ شاعری اِچ لکھدے وی ہِن ۔ ’’طوطا‘‘ ط نال لکھیجے ۔ یا  ت نال اوں طوطا اِی رہݨے پر میکوں ایہ ݙسا جو تیکوں کیا تکلیف اے؟

پُچھ گُچھ اِچ لڳا ٻیٹھیں ۔ پہلے مولوی بھن تروڑ دا چیتا چُڳدا ٻیٹھا ہانویں ہُݨ میݙے سِر آن تھیں۔ یار کئی ڳالھ کائنی آں بس اونویں خیال آ ڳیا ہا او تیݙے دفتر دے نال نیں ٻیٹھا‘ کبوتریںآلا ۔ او کبوتریں دے نال نال ٻٹیرے سوہݨے سوہݨے طوطے چیڑیاں وی وچیندے ۔ اَڄ اتھاہوں لنگھدا پیا ہم ݙٹھم تاں ٻہوں سارے ٻال ہک پنجرے نال کٹھے تھے کھڑے ہَن تے اَکھیندے کھڑے ہَن میاں مٹھو چُوری کھوسیں ؟ تھے تاں ٻال طوطے بھلا چُوری نہ کھوسِن تاں کیا کھوسِن؟ پنجرے اِچ تاں چھڑی چُوری مِلدی اے ۔

اَکھیندن طوطاوݙا زیان کار پکھی اے ۔ ٻیر ہوون ‘ امرود ہوون ‘ انار ہوون ‘ امب ہوون یا جوار ‘ ٻاجھری ‘ مکی تے کݨک دے سِٹے اَپݨی تکھی چونہنب نال ٹُک ٹُک تے تلے سٹیندے ویندا ۔ پتھاریاں لڳیاں پیاں ہوندین ۔ اِتی کھمدا کائنی جِتی زیان کریندے باغیں آلیں تے رڑھ رہکی کرݨ آلیں دا تاں پکا وٖیری اے ۔ ناں پتہ نی اینکوں میاں مٹھو کیوں سݙیندن؟ پیار کنوں سݙیندن ٻیا کیویں سݙیندن اَتے ایہ پیارا ہِیں ڳالھوں لڳدے جو اینکوں پڑھاوݨ سکھاوݨ آلے جیڑھا کجھ سکھیا پڑھا چھوڑن اوہو کجھ ٻولیندے ۔ ناں گھٹ ‘ نہ وَدھ ایندی اَپݨی اصلی ٻولی تاں ٹیں ٹیں ہوندی اے پرجیرھے ویلھے سکھاوݨ پڑھاوݨ آلیں دی ٻولی ٻولݨ سِکھ ویندے‘ ہوں ویلھے میں میں ٻہوں کریندے ۔ ہِیں ڳالھوں اَپݨے اُڑدو آلے مارکہ اَپݨی تعریف آپ کرݨ آلے کوں وی میاں مِٹھو اَکھیندن ۔ اَپݨے پاکستان اِچ وی وݙے وݙے میاں مٹھو پِن تھے جیرھے ٻنہیں دیاں سکھائیاں ہوئیاں ٻولیاں ٻولیندن اَتے ٻنہیں دیاں کٹیاں ہوئیاں چُوریاں کھمدِن ۔ انہاں دے ایجھے طوطے ہِن جیرھے پھالاں پیندِن اَتے ایجھے طوطے وی پِن جیرھے توپ چلیندن ۔ اَتے ایجھے طوطے دیاںٻولیاں ٻولݨ آلے کٹھے تھی چُوریاں کھمدن ۔ اساں تُساں سبھنیں دیاں کُٹیاں ہوئیاں چُوریاں اَپاں اِی کٹھے تھی کھنباݨی اِچ وَٹاپا جھار ہکلیسوں تاں رڑھ بچسے۔

6؍نومبر1991ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان