مکھݨی

مکھݨی

دریائے سندھ تے جہلم دے ادھ ئچ تھل دھرتی صدیاں توں اپݨی ڄھولی ئچ انسانی ارتقاء دے سوھݨے حوالے رکھیندی اے۔

اے دھرتی ڄتھ خیوا (خوارزم) توں آئے قبائل کوں اپݨی وسوں تے پناہ ݙتی اوتھائیں راجستھان توں آئے کالرو اتھ وسیبی مٹھاس ئچ کارلو سݙیڄݨ لڳے۔ کوہ مراد ، مکران تے زیریں سندھ چوں آئے دائروی آذی کریندے ملنگاں میاں پنجہ سلطان توں منسوب درگاہیں وسائیاں تے چغتائی النسل منگول وی تل وطنی رنگ ئچ بھیڈوال(بھڈوال) سݙیجے۔

ایں وسوں دا وکھرپ ایندی تریمت اے ڄئیں صدیاں توں صحرائی اوکھ کوں ڄݨاں توں ودھ کے ایں ٻھوڳے جو اڄ وی تھل دیاں ݙھڳ ساریاں وستیاں شاہر تریمت دا ناں رکھیندن، مکھݨی انہئیں عظیم تریمتیں چوں ہک اے۔

بھکر توں 68 کلومیٹر ݙنٻہاروں تھل اندر مکھݨی علاقہ اے ڄیڑہا  پینڳ لڑ ، گوہر والا، خانسر دے رستے نال بھکر تے دریائے سندھ دی کچھی کوں ݙنٻہاروں دریائے جہلم دی کچھی نال ملیندي پراݨي راہ تے اے۔

ریت دے ٹٻاں تے ٻہ کے ڄتھ چݨے دی فصل اکھیں کوں ٹھریندی اے اوتھائیں ٻہوں پرے کئیں ڄنݙ تے ٻیٹھی چڑی اپݨی ٻولی ئچ اللّٰہ سوھݨے دی حمد کریندی اے۔ ول ڄیڑہے ایلے کوئی میسی فرگوسن ٹریکٹر ٹپدے تاں سسی پنوں تے ہیر رانجھا دی داستان ایں ڄھاہ تے ٻہ کے سݨݨ انسان کوں آذی آلا دائروی درویش ٻݨا ݙیندے۔

تھل دھرتی سرائیکی زبان دی مٹھاس دے ݙھڳ ناں سیاݨی ، ٻھوڳی ، ماہݨی رکھیندے تے اج وی ایں وسوں تے ذیادہ ناں جند وݙی، ٻھراواں بی بی ، ٻھاڳاں بی بی ، ڄڳ سٻھائی، ڄڳو بی بی،  بخت سوائی ، نور سوائی، ڳمائی تے مکھݨی ہن۔ ہر ناں اونہئیں آفاقی کرداراں کوں نشابر کریندے ڄیڑہے مرشد بھٹائی شاہ جو رسالو ئچ محفوط کیتن۔

مکھݨی دے چودہاروں تھل دا پدھار اج وی اوں مزاحمت تے فطری دفاع کوں نشابر کریندے ڄیندے ئچ تھل دے ڈیرہ جاتی دارلحکومت منکیرہ دے سقوط توں بعد وی کجھ علاقے رنجیت سنگھ دے لشکر نال متھا ݙتی رہ ڳئن تہوں بارو خان بھڈوال دی ݙنݙ  اڄ وی ایں دھرتی دی لوک داستانیں ئچ سݨیندی اے۔

سربلندی دے القابات آلے منکیرہ دا سقوط لکھ کے ڈیرہ اسماعیل خان دی جاگیر تے خش تھی ڳئے لیکن تھل وسوں دے ݙھڳ جانباز دھرتی دی ویئل چڑہے تے اساݙا ماݨ ٻݨے۔

مکھݨی تھل دھرتی دا اونویں وکھرپ اے جیویں مٹھی تھر پارکر دا اے۔

مکھݨی نانویں

31.627300,71.720200