منشی غلام حسن گانمݨ

منشی غلام حسن گانمݨ ملتان دی سیاسی ‘ مذہبی ‘ تے علمی تاریخ دے متھے تے ہک بکھدے ‘ لسکدے ستارے والی کار ہن۔ آپ اپݨے عہد دے ہک مہاندرے محقق صوفی بزرگ مجاہد تے صاحب علم و عرفان شخص ہن۔ منشی غلام حسن گانمݨ حضرت حافظ جمال اللہ دے مرید تے خلیفہ خاص ہن۔ آپ علومِ ظاہری تے باطنی دا فیض اپݨے پیرو مرشد توں حاصل کیتا۔ عربی ‘ فارسی زبان تے آپ کوں ٻہوں عبور حاصل ہئی۔ عربی تے فارسی وچ آپ حسن تخلص کریندے ہن تے سرائیکی وچ گانمݨ۔ فارسی وچ ہک مجموعہ کلام تے کئی علمی ادبی کتاباں موجود ہن۔ خاص کر انوارِ جمالیہ ۔ منشی غلام حسن گانمݨ دے والیٔ ملتان نواب مظفر خان نال ݙاڈھے گھاٹے تعلقات ہن۔ سکھاں دے عہد وچ آپ کوں آپ دی علمیت تے فقر و غنا دی وجہ توں آپ دا سب احترام کریندے ہن۔ انگریزاں ملتان تے حملہ کیتا تاں اوں ویلھے آپ کوں مسجد وچ 29محرم الحرام 1265ء (1949ء)دے ݙینہ گولی مار تے شہید کر ݙتا ڳیا۔ آپ دی شاعری ٻہوں درد فراق نال بھری ہوئی ہے کیفی صاحب فرمیندن کہ گانمݨ دی لوک صنف منشی غلام حسن گانمݨ دی ایجاد کردہ ہے۔(68)اساں ایں ڳالھ نال اتفاق نی کریندے۔ صرف تخلص دے حوالے نال ہک قدیم لوک صنف کوں منشی غلام حسن دے نال نال منسوب نہیں کیتا ونڄ سڳدا۔ ڈاکٹر مہر عبدالحق آہدن ’’حضرت منشی غلام حسن گانمݨ شہید ہک بلند پایا شاعر ‘ ٻہوں وݙے انشاء پرداز ادیب تے صاحبِ قلم اِن۔ انھاندے بیان وچ جامعیت اے۔

ہک کافی دا نمونہ

کیا کراں کجھ وس نی میرے

چاک کیتا دل چاک نی اماں

لوکاں لیکھے چاک مہیندا

میں لیکھے حق پاک نی اماں

چاک نی کوئی نور حقیقی

صورت شمس افلاک نی اماں

سرمہ نور اکھیں میریاں دا

چا ک دے قدماں دی خاک نی اماں

جاں وت رانجھݨ بین بجائی

ٻیلے لیاں ہو ہاک نی اماں

ہر مظہر وچ چاک ݙسیندا

گم تھیا وہم ادراک نی اماں

گانمݨ نور جمال الٰہی

ݙٹھا چت چالاک نی اماں

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان