ملیالم

ملیالم (Malayalam)
فائل:Malayalam word.svg ملیالم رسم الخط وچ لفظ "ملیالم"
خاندانِ زبان	دراوڑی زباناں
بولݨ والے	3 کروڑ 80 لکھ توں زائد
علاقہ	کیرلا، لکشادیپ (بھارت)
رسم الخط	ملیالم رسم الخط

ملیالم (Malayalam) جنوبی ایشیا دے ملک بھارت دے صوبہ کیرلا وچ ٻولی ونڄݨ والی ہک وݙی زبان ہے۔ ایہ دراوڑی زباناں دے خاندان نال تعلق رکھدی ہے تے ایں خاندان دی چار وݙی زباناں (تامل، تیلگو، کنڑ، ملیالم) وچوں ہک ہے۔ ملیالم کوں بھارت دی حکومت ولوں "کلاسیکی زبان" (Classical Language) دا درجہ وی ݙتا گیا ہے۔

تاریخ تے آغاز

ملیالم دی تریخ دے بارے وچ ماہرینِ لسانیات دا خیال ہے کہ:

• ایہ زبان نویں صدی عیسوی دے قریب تامل زبان توں الگ تھی کر ہک آزاد زبان بݨی۔
• وقت دے نال نال ایندے تے سنسکرت دے ٻہوں گہرے اثرات پئے، جیندے پاروں ایندا ذخیرہ الفاظ ٻہوں وسیع تھی گیا۔
• ایہ تامل نال ملدی جلدی ہے، لیکن ایندا اپنا منفرد لہجہ تے گرامر ہے۔

رسم الخط (Script)

ملیالم لکھݨ واسطے ہک مخصوص رسم الخط استعمال کیتا ویندے جینکوں "ملیالم لپی" آکھیا ویندے:

• ایہ کھٻے توں سڄے لکھی ویندی ہے۔
• ایندے حروف گولائی دار ہوندے ہن، جیہڑے قدیم زمانے وچ تاڑ دے پتیاں تے لکھݨ واسطے موزوں ہن۔
• ایندے وچ 54 حروفِ تہجی ہن (15 مصوت تے 39 صحیح حروف)۔

ادب تے تعلیم

ملیالم ادب ٻہوں امیر تے قدیم ہے:

• شاعری: ملیالم دے کئی شاعراں کوں بھارت دا سب توں وݙا ادبی ایوارڈ "گیان پیٹھ" مل چُکے۔
• تعلیم: کیرلا بھارت دا سب توں زیادہ پڑھیا لکھیا صوبہ ہے، ایں واسطے ملیالم وچ اخبارات، کتاباں تے فلمی صنعت (Mollywood) ٻہوں ترقی یافتہ ہے۔

سرائیکی تے ملیالم دا موازنہ

اگرچہ ایہ ݙوہیں زباناں مختلف خانداناں توں ہن (سرائیکی ہند-آریائی ہے تے ملیالم دراوڑی)، لیکن کجھ پہلو مشترک ہن:

• ݙوہیں زباناں اپنے اپنے خطے دی ثقافتی پہچاݨ ہن۔
• ݙوہیں زباناں وچ صوفیانہ تے عوامی ادب دی ہک لمبی تریخ موجود ہے۔