ملک غلام محمد گورنر جنرل

اَساݙی سرائیکی اِچ غلام محمد کوں غلامند اَکھیندن۔ ݙاڈھا ٹھاہ ہووے تاں غلاموں ۔ غلاموں رَنّیں دا شونقین ہا ۔ دیسی ناں وَلَئیتی مال تے غُزارہ ہَس پچھاڑی دا ۔ مُنشیاݨی دیاں مُنشئیں تریفاں لکھئن۔ اَچھی کھلڑی آلے اُوویں تاں اَساکوں جحاج کنوں آپݨے مُلخ وِچ لَہݨ وی ݙیون تاں وَڑݨ نِیں ݙیندے ۔ طَمّاں ہووے تاں پِچھے غلامند جہا گِگلا تے جَݙا تے تّوا وِی ہاں تے پیا لیٹے ‘ ہِن زور ‘ پھل وَل وِی کڈھے سِن تاں گاٖڑھے گاٖڑھے ڳٹوں تے بُھورے بُھورے باہ ۔ ایہا اللہ دی ݙات اے ۔ اَساݙی مجالے۔

الفنسٹن اسٹریٹ عاشقیں مشوقیں دی الفی تے جݙاں غلامند لنگھے ہئے تاں جھل جھلاّں تھی وجے ہَے ۔ اَسّاں وِی ٹُردے ٹُردے کھڑ رَہوں ہے ۔ غلامند ہک ایݙوں سِنگری پُنگری ٻیٹھی اے ہک اوݙوں ‘ اَدّھ وچ آپ ‘ ٹَرپّے  ہے تاں تُساں اَساں بس چَھپ ماری ݙیکھوں ہَے کھڑے ۔ میں تاڑی وڄیندا کݙہئیں کنھ کوں ناں ݙٹھا ۔ ایہا گاٖلھ وِی ہک لحاظ تے جِھکئی دی ڳݨیدی ہئی ۔ اَڄ دَا وݙیرا تاں آپ اِی نچدا اَمدے ۔ اَڳوں وِی نچو تاں منیج تھیندی اے ۔ اَڳے بھاڳ آلے گھٹ وَدھ اَلیندے ہَن ۔ وزیر مُشیر چھاڑ تے شاڑ تے سُݨدے ہَن ۔ سُݨویندے ہَن ۔ بادشاہ لُہاردے ہِکو دَھکّ وانگݨ آپݨے ݙوں ٻول وات کنوں کڈھیئے ۔ پچھے کوئی تَرّے بھانویں ٻُݙے ۔ گھݨا کر ٻنّے لڳے۔

غلامند حسابی کتابی ہا ۔ لیکھے چوکھے دا کِراڑ ۔ سکھݨے کھاݨ خزانے وی قلم ایجھا وَہاوے ہَے بَھّریل ݙکھیندے ہَن ۔ ہِیں زور تے مُنشی گیری کنوں بادشاہی وِچ پُگاٖ۔ جِتھاں چونڈویں سرکار ہوسے اُتھئیںایہا گاٖلھ تاں لکھّئیل کینی جو ہک اہل کار سرداری کرے ۔ مُلک دا والی بَݨیّ۔ پَر پاکستان دے مُلاّں مَلواݨے اَٹکلی خان ‘ سردار پیر تے وݙیرے فرّاں وَدے مَرے سِن۔ سِدھ ناں کرے سِن ۔ سِدھی گاٖلھ تے ناں مَرسِن ۔ رُڳاّ اَئوجھڑ ٻہرُوں اِی ٻہروُں ۔ تُسّاں ݙٹھووے کیجھے کیجھے اڳواݨ چَپ چٹیندے ٻیٹھے ہَن تے کوجھے کوجھے نِکارے اڳوّں تݨکیئے وَدّے ہَن ۔ ڳݨوُّں ‘ ڳݨ تاں ݙیکھوں ‘ سکندر مرزا ‘ غلام محمد ‘ چودھری محمد علی ‘ محمد علی بوگرہ ‘ ایوب خان ‘یحییٰ خان ‘ ضیاء الحق ‘ غلام اسحاق خان ‘ اے او ہَن جنھّیں لوکیں کوں پَدھر تے کھڑ تے کݙاہیں مونہہ ناں ݙتا ہا ۔ ناں دِھکاکھا دھونیں کتھیئوں ناں تُھݙا آیونیں ‘ ناں ڈَھکیئے ‘ ناں مارئیے ۔ ناں کِتھئوں آپݨی چگی پَوݨی گاٖلھ تے کَھلا جَھلیئونیں ناں بُجّا۔ اے ساریاں اَساݙیاں رِیتاں اِن ۔ کِشالے کڈھ تے بھوگاٖں بھوڳ تے جیڑھا سیجھ تے چڑھے اُوہو اَکھیں تے ۔چُنڈیج تے آوے تاں سِر دا سئیں ۔ بچدا مال مُلخ دا والی بَݨ ٻہسے۔ اَلانوݨ ٻولݨ ناں ݙے سے ۔ ڄاݨ سجاݨ وِچار کنوں چَٹ کرے سے ۔ غیرت کنوں واندا کر تے اَصلوں کھولا بݨا ٻلھّے سِے ۔ ایہے اَساݙے لیکھ اِن ۔ آکھدِن لِکھیئے کوں لاخلانَت اِے۔

آپاں انگریز تے کراڑیں کنوں تاں دھار تھیؤسے ۔ پر ہَلّی چَلّی وِچ نقل مارݨ ناں ݙا اَئی ۔ چالھی سیالے چالھی اُنہالے میں خان آں‘ میں خان آں کریندئیں کڈھ آیوں ۔ چَھڑی لُٹ پُھر لڳی پی اے ۔ رَڄیندے نِسّے ۔پَٹّے آلا وِی ٻے کوں ہماتڑ تماتڑ تِے غلام ڄاتی وَدّے ۔ انگریز وانگݨ پَروبھرا رَہندے ۔ جِتلے توݨی اَساں سَبّھے پاکستانی ہک ٻے کوں آپ سَنوّاں ناں ڄاݨسوں اُتلے توݨی ہِکو کُجھ ناں بݨسُوں کم ناں ٹُرسے۔

غلامند کئی پُٹھے سِدّھے ہَتھ ݙکھئے ۔ ٻیا تاں ٻیا قنون ٹھہانوݨ آلی منڈلی تے وِی لیکا چا ݙتُس ۔ تمیز الدین ݙاڈھیاں دَھرتیاں پٹیاں ‘ ݙاڑھیاں لوݙیاں پَر اَڳوں وی منیر پنجاپی جہے انصافی ٻیٹھے ہَن ۔ اوڑک مَئولی صاحب ہَؤ کیج تے گھر وَح ڈَٹھا ۔ غلامند ٹُرّن پھرّن کنوں یاکی ہا‘ تئیں وِی بادشاہی کنوں رو تے مُکلایُس ۔ مَسّیں مُوّا تِے وح دٻئو نیں گورئیں دے مُقام وِچ ۔ بھاڳ زور ہنّنس ‘ جاناں وی ݙے وِے دھرتی تاں کنھ دے کیا وَس اے۔

۲۰؍دسمبر۱۹۸۸ء  

محمد آباد

حوالہ

مُہانڈرا ݙیکھِنس، مصنف : سید انیس شاہ جیلانی، چھاپہ خانہ: جھوک پرنٹرز ملتان