ملٹیپل ایفیکٹ ڈسٹیلیشن (ایم ای ڈی)

ملٹی پل ایفیکٹ ڈسٹیلیشن (MED) پاݨی کوں صاف کرݨ دا ہک نواں تے توانائی بچاوݨ آلا طریقہ ہِے۔ ایں عمل وِچ نمکین پاݨی کوں اُکال تے بھاپ بݨا تے، اُوں کوں ٹھڈھا کر تے مٹھا پاݨی حاصل کِیتا ویندے۔ ایں طریقے وِچ "ایفیکٹ" دے ناں نال کئی مرحلے ہوندے ہِن، تاں جو بھاپ دی حرارت دا بہترین استعمال تھی سڳے تے توانائی دی بچت تھیوے۔

ایں دے کم کرݨ دا طریقہ کار

ایں نظام وِچ کئی "ایفیکٹ" یا مرحلے ہوندن۔ عام طور تے ٻہوں سارے ایفیکٹ ہوندن، پر اساں سمجھݨ کِیتے خاص مرحلیاں دا ذکر کریندے ہیں۔

Schematic of a multiple effect desalination plant. The first stage is at the top. Pink areas are vapor, lighter blue areas are liquid feed water. Stronger turquoise is condensate. It is not shown how feed water enters other stages than the first. F - feed water in. S - heating steam in. C - heating steam out. W - Fresh water (condensate) out. R - brine out. O - coolant in. P - coolant out. VC is the last-stage cooler.

پہلا ایفیکٹ (پہلا مرحلا): پہلے مرحلے وِچ، نمکین پاݨی کوں ہک بھٹّی یا کہِیں ٻئی گرم چیز نال گرم کِیتا ویندے۔ اے گرم پاݨی ہک پائپ وِچوں لنگھدے جیہڑا کہ ہک وݙے چیمبر وِچ ہوندے۔ ایں چیمبر وِچ دٻاو گھٹ ہوندے، جیندے پاروں پاݨی ٻہوں گھٹ درجہ حرارت تے وبھاپ بݨاوݨ لڳدے۔ ایہ بھاپ پائپ دے ٻاہرلے پاسے ٹِکدے تے اوں پائپ کوں گرم رکھدے۔

ݙوجھا ایفیکٹ (ݙوجھا مرحلا): پہلے مرحلے وِچ بݨݨ آلی بھاپ دا استعمال ݙوجھے مرحلے وِچ تھیندے۔ اے بھاپ ہک ݙوجھے چیمبر وِچ ویندی ہِے، جِتھاں او نمکین پاݨی دے ݙوجھے پائپ کوں گرم کریندی اے۔ ایں نمکین پاݨی کوں پہلے مرحلے دی حرارت نال ای اُبالا ویندے، جیندے پاروں نویں بھاپ بݨدی ہِے تے پہلے مرحلے دی بھاپ کنڈینس تھی تے مٹھا پاݨی بݨا ݙیندِی ہِے۔

تریجھا ایفیکٹ (تریجھا مرحلا):

ایہو عمل تریجھے مرحلے وِچ دہرایا ویندے۔ ݙوجھے مرحلے دی بݨݨ آلی بھاپ، تریجھے مرحلے وِچ نمکین پاݨی کوں گرم کریندی ہِے تے اُوندا مٹھا پاݨی حاصل تھیندے۔ ایں طرح ہر مرحلا پچھلے مرحلے کِیتے حرارت مہیا کریندے تے توانائی دا استعمال گھٹ تھیندے۔ آخر وِچ، ہر مرحلے کولوں مٹھا پاݨی حاصل تھیندے تے باقی رہ ونڄݨ آلا نمکین پاݨی (Brine) باہر کڈھ ݙتا ویندے۔

ملٹی پل ایفیکٹ ڈسٹیلیشن دے فائدے

• توانائی دی بچت: ایں نظام وِچ ہک بھاپ دا استعمال کئی مرحلیاں وِچ تھیندے، ایندے پاروں توانائی دی بچت تھیندی ہِے۔
• لاڳت گھٹ: توانائی گھٹ استعمال تھیوݨ پاروں چلاوݨ دی لاڳت وی گھٹ ہوندی ہِے۔
• صاف پاݨی: ایں طریقے نال ملݨ آلا پاݨی ٻہوں صاف تے خالص ہوندے، جیڑھا پیوݨ تے صنعتی استعمال کِیتے موزوں ہوندے۔
• وسیع پیمانے تے پیداوار: ایں طریقے نال روزانہ ہزاراں یا لکھاں لٹر پاݨی صاف کِیتا ونڄ سڳدے۔
• چلاوݨ وِچ آسانی: جدید پلانٹس آپوں کارے (آٹومیٹک) ہوندن، جیندے پاروں اُنہاں کوں چلاوݨ وِچ ٻہوں گھٹ محنت کرݨی پوندی ہِے۔

نقصانات

• شروعاتی لاڳت: ایندے پلانٹ لاوݨ دی شروعاتی لاڳت ٻہوں زیادہ ہوندی ہِے۔
• دٻاو تے درجہ حرارت دا کنٹرول: ہر مرحلے وِچ درجہ حرارت تے دٻاو کوں کنٹرول وِچ رکھݨا پوندے، جیہڑا ہک پیچیدہ عمل ہِے۔
• سکیلنگ: پاݨی وِچ موجود نمکیات پائپاں تے ڄم کے نظام دی کارکردگی گھٹا ݙیندن، اُونکوں صاف کرݨ دی لوڑ پوندی ہِے۔

استعمالات

ایں طریقے دا استعمال خاص طور تے اُتھاں تھیندے ہِے جِتھاں مٹھے پاݨی دی قلت ہووے، جیویں کہ:

• خلیجی عرب مُلکاں وِچ سمندری پاݨی کوں مٹھا بݨاوݨ کِیتے۔
• صنعتی کمپنیاں وِچ صنعتی استعمال کِیتے پاݨی صاف کرݨ۔
• جہازاں تے بحری جہازاں تے پيوݨ دے پاݨی دی فراہمی کِیتے۔

خلاصہ

ملٹی پل ایفیکٹ ڈسٹیلیشن ہک موثر تے توانائی بچاوݨ آلا طریقہ ہِے جیہڑا دنیا دے ٻہوں سارے حصیاں وِچ مٹھے پاݨی دی قلت کوں پورا کرݨ وِچ مدد ݙیندے۔ اگرچہ اوندا شروعاتی خرچ زیادہ ہِے، پر وݙے پیمانے تے پاݨی صاف کرݨ کِیتے ایہ ہک بہترین چُوݨ ہِے۔