ملا علی قاری
ملا علی قاریؒ ہک ٻہوں وݙے عالم دین، محدث، فقیہ تے محقق ہن۔ انہاں دا پورا ناں نورالدین ابوالحسن علی بن سلطان محمد ہروی قاری ہے۔ انہاں دی ڄم تقریباً 930 ہجری (بمطابق 1524 عیسوی) وچ ہرات، افغانستان وچ تھئی۔ انہاں دی وفات 1014 ہجری (بمطابق 1606 عیسوی) وچ مکہ مکرمہ وچ تھئی۔
ملا علی قاریؒ نے دینی علوم دی تعلیم ہرات وچ حاصل کیتی تے ول مزید تعلیم کیتے مکہ مکرمہ چلے ڳئے۔ اتھاں انہاں نے وݙے وݙے علما توں حدیث، فقہ، تفسیر، منطق تے ٻئے علوم حاصل کیتے۔ انہاں دے استاداں وچ شیخ ابن حجر ہیتمیؒ وی شامل ہن جیہڑے اپݨے وقت دے وݙے عالم ہن۔
ملا علی قاریؒ کوں حدیث تے فقہ تے عبور حاصل ہئی۔ انہاں دی لکھیاں ہویاں کتاباں اج وی پڑھائیاں ویندیاں ہن۔ انہاں دی مشہور کتاباں وچوں کجھ ایہ ہن:
مرقاۃ المفاتیح شرح مشکوٰۃ المصابیح: ایہ حدیث دی مشہور کتاب مشکوٰۃ المصابیح دی شرح ہے جیہڑی ٻہوں مشہور ہے۔
شرح فقہ اکبر: ایہ امام ابوحنیفہؒ دی فقہ اکبر دی شرح ہے۔
تفسیر الملا علی القاری: اینکوں انوار القرآن و اسرار الفرقان وی آکھیا ویندے۔
ضوء المعالی شرح بدء الامالی
منح الروض الازہر فی شرح فقہ الاکبر
الرد علی القائلین بوحدة الوجود
ملا علی قاریؒ صرف عالم ہی نہ ہن بلکہ ٻہوں وݙے عابد تے زاہد وی ہن۔ انہاں دی زندگی سادگی نال بھرپور ہئی۔ انہاں نے اپݨی زندگی دین دی خدمت وچ وقف کر ݙتی۔
ملا علی قاریؒ دی علمی خدمات دی وجہ توں انہاں کوں "مجدد" وی آکھیا ویندے۔ انہاں نے اپݨے وقت وچ دینی علوم کوں نویں زندگی ݙتی۔ اج وی انہاں دی کتاباں توں علما تے طلبہ فیض حاصل کریندے پِاین۔