مظفر بخاری
تاریخ دی مݨ تے آباد اوچشریف تے ملتان پیراں‘ فقیراں دے شہر اِن ۔ موئے ہووݨ یا جیندے اِتھاں سید وی عام لبھ پوندن ۔ ملتان اِچ مِٹی وی ڈھیر اُݙدی اے ‘ گرمی وی قہر دی پوندی اے ۔ گستان وی ماوݨ دے کائنی ۔ فقیر اِی ٹڳ ودن ۔ اِنھاں فقیراں اِچوں ہک فقیر ایجھاں وی ہے جیڑھا تن تے سوہݨا ویس پیندے ‘ بݨیا جُڑیا راہندے‘ گورے رنگ ‘ تکھے نین نقش ‘ سوہݨے مُکھ مہاندرے تے مارو مُچھاں نال ݙاڈھا سوہݨا لڳدے تے او فقیر پیر مظفر بخاری اے ۔ پیر خورشید کالونی ملتان دے راہݨ آلا ‘ مظفربخاری حویلی حسین شاہ موضع نرنورنگ آباد دا ڄموڑ اے۔ ایں جڳ مشہور وستی کوں کون نی ڄاݨدا ۔ ملتان دے لمے پاسے ایہ او وستی اے جتھاں اللہ دے رَتّے حضرت سید امام زین العابدین دی درگاہ اے تے اِتھاں ہر سال میلہ وی لڳدے۔ سئیں زین العابدین ‘ حضرت سخی سرور دے ابّا سئیں ہَن ۔ سخی سرور او بزرگ اِن جنھاں دا ناں سُݨ کونجاں وی پھیرے پیندن ۔ ایہ او خوش قسمت وستی اے ‘ جتھاں ہمیشہ بزرگاں دی چھاں رہی اے ۔ حضرت خواجہ غلام فرید سئیں وی اِتھاںآ ٹِکدے ہَن ۔ مظفر شاہ وی اِتھوں دی سوکھڑی اے ۔ مرشد او جوان اے جیڑھا جیندے جی گھر کوں ’’آستانہ عالیہ‘‘ بݨائی کھڑے۔ وسیب اِچوں آئے ادیب ‘ شاعر ‘دانشور اِتھاں ٹِکاݨاں آ کریندن ۔ لنگر وی مِلدے تے عزت وی تھیندی اے ۔ میں تاں ایجھیں سید وی ݙٹھن جنھاں دے در توں کُتا وی کانک تے لنگھدے ۔ ایہ سبھ میݙے مولا دی ونڈ اے ۔ کہیں کوں سخی بݨاوے یا شوم ۔ اَساں کیاآکھ سڳدے ہیں۔ مظفر بخاری موجی جوان اے ‘ اپݨی مستی اِچ مست راہندے ۔ ہِیں ڳالھوں اینکوں ’’موجی شاہ ‘‘وی سݙیندن۔
ٻہوں سارے لوک مظفر شاہ کوں بھولا بھالا سمجھدن پر سید ایجھاں بھولا وی کائنی جینویں کہیں کوں سمجھ لڳے ہر کہیں دی اَپݨی سوچ اے ۔ میں سمجھداں بندہ اوہو چنگا جیڑھا بندے کوں بندے نال ڳنڈھے ‘ آپ تڑاپی دے ایں دور اِچ رَل ٻہݨ دے سنجوک سِترے۔ اَڄ دے ایں کھوٹے دور اِچ ایہ کم مظفربخاری کریندے ۔ اونویں تاں ایندے سارے بھرا جھڳے وسائی کھڑن پر ایہ زونکی ودے ‘ موجاں ودا کریندے ۔ ݙوجھے سید نور حضور دے ویلے اُٹھی تے بھڄدے ودے ہوندن ۔ کوئی نرہان واسطے پریشان ہوندے ‘ کہیں ٻال سکول پُچاوݨن تے مظفر شاہ آرام نال سُتا پیا ہوندے ۔ آل اولاد تاں اللہ دی نعمت اے ۔ تے اللہ سئیں اینکو ںبغیر شادی کیتے جوان امان اولاد ݙتی اے پر ارمان ایں ڳالھ دا اے ‘ ہِن سارے ادیب تے شاعر تے ہن وی ایں کنوںوݙے ۔ ارمان ایں ڳالھوں جو شاعراں ‘ ادیباں کوں چندرا بھو نرا سمجھیا ویندے ۔ پر سیاݨے آہدن چندری اولاد چلھ دی وسوں ہوندی اے ۔ شام تھیندی اے ویندی ایندا ویڑھا بھریج ویندے ۔ اندھا کیا منگے ݙوں اَکھیں ۔ کوئی بیمار ہووے گھروں اختا تھیا ودا ہووے ۔ آستانہ عالیہ تے آندے تے اوندی ہر مشکل دور تھی ویندی اے ۔ ایہ مظفر بخاری دی کرامت اے کوئی منے تے بھانویں نہ ۔ اساں تاں اَکھیں ݙٹھا چندر مَنی ٻیٹھوں ۔ منݨ مراد اے ۔ مظفر شاہ شاعراں دا عاشق اے پر ساݙی ڳالھ نی سُݨدا ۔ ہر ونکی دا شاعر ایندے آستانے تے ٹِکاݨاں آ کریندے ۔ اُنھاں دا کلام سُݨدے تے وَل تلاوڑے کریندے جے ہووے کنڑاں تاں آکھ ݙیندے بھائی صاحب توجہ کرو۔ شاعری چھڑا لفظاں دی کھیݙ نی ہوندی ۔ اللہ ڄاݨے رفعت عباس کیا جھول پلائے جو اوندی تعریف کریندے نی تھکدا ۔ جاوید چانڈیو بارے وی آہدے ݙاڈھا جوان اے ۔ جیویں اساں نہ ڄاݨدے ہووں ۔ حفیظ خاں واسطے وی ٹھردے اللہ ڄاݨے کیا ݙٹھی کھڑے ۔ شمیم عارف قریشی کوں تاں گھڑے دی مچھی سمجھدے ۔ جوان مزاجاً صوفی اے ۔ صوفیانہ شاعری تے جند ݙیندے ‘ بابا فریدؒ توں گھن خواجہ فریدؒ تئیں ‘ ڈھیر سارے بزرگاں دا کلام پکائی ودے ۔ بعض دفعہ تاں بزرگاں دا کلام پڑھ تے رو پوندے یا نچݨ کھڑویندے ۔ اللہ ڄاݨے کیا راز اے یا تاں صابر چشتی دا اثر اے یا کوئی روڳ پالی ودے ۔ ہا سئیں آخر سید جلال الدین سُرخ بخاریؒ دی اولاد اے۔
علم و ادب دی کہیں محفل اِچ ٻیٹھا ہووے تاں چھؤ مار تے ٻہندے ۔ غور نال ڳالھیں سُݨدے ٻیٹھا جے کہیں ایلے مستی اِچ ہووے تاں وَل دانشور وی بݨ ویندے ۔ ٻولیندے تاں بہشتی صابر چشتی وانگوں انڳلیں حرکت اِچ آ ویندن ۔ اَکھیں نال ڳالھیں کریندے ۔ رَل وسدے لوکاں بارے چنگی طرحاں ڄاݨدے جو کیندے من اِچ کمینگی اے کون سچا اے تے کیڑھا کتنے پاݨی اِچ اے ۔ جݙاں آرٹ لٹریچر تے ڳالھ تھیندی پئی ہووے تاں مست تھی ویندے ۔ آستانے تے جیڑھا دیرہ بݨائی کھڑے ‘ لڳدے کݙاہیں آکھسی میکوں وی دانشور منو نتاں اِتھاں نہ آئے کرو۔ میکوں ایہ وی پک اے جݙاں مرشد دانشوری دا اعلان کیتا ‘ سنگتی ہتھ وی ٻدھیسن تے مٹھائی وی کھویسن ۔ ہُݨ ݙیکھو جو ایہ چندر کݙاں چڑھدے ۔ مرشد گھر آئے مہمان دے سر تھی ویندے ۔ انٹرویو ایویں کریندے جیویں سی آئی ڈی دا بندہ ہووے ۔ حالانکہ ایہ سئیں دا انداز اے ۔ اللہ ڄاݨے جو کہیں پِٹ اِس ساری ساری رات جاڳدے ۔ نندر واسطے نندر دیاں گولیاں کھاندے تے وَل اُٹھی تے ٹُر پوندے ۔ رات دا ترائے ترائے وڄے کینٹ اِچ ودا ہوندے یا گلگشت دے گول باغ اِچ ٻیٹھا ہوندے ۔ سگریٹ بَکھا اللہ نال ڳالھیں ٻیٹھا کریندا ہوندے ۔ شودے کوں نندر وی بھلا کیا آوے ۔ سُمدے تاں بزرگ حاضر تھی ویندن ۔ کہیں ایلے بُلّے شاہ سئیں آ ویندن ‘ کہیں ایلے سچل سئیں اُٹھا ݙیندن ۔ کہیں ایلے فریدݨ سئیں ٹھک آ تھیندن ۔ نندروں اُٹھا ٻلہیندن تے پُچھدن شاہ جی ! حال سُݨا کیویں گزردی پئی اے۔ کیا حال سُݨاوے شرم کنوں اَکھ اِی نی ملیندا۔ جے جاڳدا ٻیٹھا ہووے تاں رفعت عباس تے سلیمان سہو ایندے سر ہوندن کلہا سید ڳیڑ وات اے ۔ ہک پاسوں بزرگ اِن ݙوجھے پاسوں نویں نینگر ‘ تعلق اتنا ودھا ٻیٹھے ہُݨ چھڑیندے تاں مردے جے رکھیندے تاں وَل ٻئے کہیں کم جوڳا کائنی ۔ ڈھولے ڳاوے ‘مزے کرے ۔
مظفر بخاری خوش لباس وی ݙاڈھا اے کپڑا لِٹا وی چنگا پیندے ‘ منجھ کھلے گھیر آلی سُتھݨ ‘ پیریں تِلّے آلا کھسہ ‘ تن تے سیپ کڈھیا چولا جوان کوں سوہݨا لڳدے ۔ وال ودھا کن لُکائی راہندے۔ مُچھاں تے وَلا ولا ہتھ پھریندے جیویں انوکھڑیاں مُچھاں ہیں رکھیاں ہوون ۔ چنگا پاوݨ تے ہنڈاوݨ ایندی کمزوری اے ۔ آہدے ! ایں جہان تے وَل کائیں آوݨے ؟ ایہو تاں اللہ دیاں ݙتیاں نعمتاں دا اظہار اے ۔ چنڳا کھائو تے چنڳا ہنڈائو ۔ مظفر شاہ قوم پرست وی اندھا دھند اے ۔ میلے مارکیاں دا وی محبتی اے ۔ اَپݨی زبان تے ثقافت نال اَݨ کُھٹ عشق ہِس ۔ عشق توں یاد آیا ‘ لوکاں دے مرید ہوندن سئیں دیاں مریدݨیاں وی ڈھیر اِن ۔ پُھل تعویذ دا تاں قائل کائنی ‘ دھاڳا پڑھدے جے مریدݨی سوہݨی ہووے تاں پھوکا وی مریندے ۔ جوان اِچ کینہ اَصلوں کائنی ۔ کاوڑ کِتھوں آئی ۔ ہر ایلے کِھلدا مَتھّے لڳدے پر کہیں کہیں ایلے سوچاں اِچ گم ہوندے ۔ مظفر شاہ بُرے دور دا چنڳا جوان اے تے ایہ جڳ جہان چنگے لوکاں نال وَسدا پئے ۔ اللہ کرے ایندا آستانہ ہمیشہ وسدا رہے ۔ کیوں جو وسدیاں نال دنیا وسدی اے۔
شہ رانجھا البیلا ‘ جوڳی جادو گر وے
(خواجہ فریدؒ)
حوالہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سانول سلوݨے(خاکے)، مصنف: عبدالباسط بھٹی۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان