مسجد عمر (یروشلم)
مسجد عمر (عربی وِچ: مسجد عمر بن الخطاب) یروشلم وِچ واقع ہِے۔ اِیہ کلیسائے مقبرہ مقدس دے جنوبی صحن دے سامݨے بݨی ہوئی ہِے۔ اِیندی تاریخ اسلام دے ابتدائی دَور نال جُڑی ہوئی ہِے۔
فتح یروشلم (637ء): جݙاں مسلماناں نے 637ء وِچ یروشلم فتح کیتا تاں اُتھوں دے مذہبی رہنما سوفرونیئس نے شرط رکھی کہ شہر صرف مسلماناں دے خلیفہ عمر بن خطاب رضی اللہ عنہ دے حوالے کیتا ویسی۔ اِیں سانحے دے بعد حضرت عمر رضی اللہ عنہ بذاتِ خود یروشلم تشریف گھِن ڳئے۔
حضرت عمر رضی اللہ عنہ دی دانشمندی:
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]کلیسائے مقبرہ مقدس دے دورے دے دوران نماز دا ویلا تھی ڳیا۔ سوفرونیئس نے حضرت عمر رضی اللہ عنہ کوں کلیسا دے اندر نماز پڑھݨ دی دعوت ݙتی، پر اُنّھاں نے اِیں واسطے کلیسا دے باہر نماز پڑھی تاکہ مستقبل وِچ مسلمان اِیکوں بہانہ بݨا تے کلیسا کوں مسجد وِچ تبدیل نہ کر ݙیون۔ اُنّھاں دی اِیں دُور اندیشی دی وجہ توں کلیسا دیاں چابیاں اُنّھیں کوں پیش کیتیاں ڳئیاں جِنّہیں کوں اُنہاں نے ہِک مدنی خاندان دے سپرد کر ݙتا۔ اَڄ وی اُوہو خاندان کلیسا کوں کھولݨ تے بند کرݨ دا ذمہ دار ہِے۔
مسجد دی تعمیر (1193ء):
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]اِیں واقعے دی یاد وِچ صلاح الدین ایوبی دے پُتر الافضل بن صلاح الدین نے 1193ء وِچ ہِک مسجد تعمیر کروائی جِینکوں مسجد عمر دا ناں ݙِتا ڳیا۔ بعد وِچ عثمانی سلطان عبد المجید اول نے وی اِیندی مرمت تے تزئین و آرائش کروائی۔
اِیہ مسجد نہ صرف ہِک عبادت گاہ ہِے بلکہ حضرت عمر رضی اللہ عنہ دی دانشمندی تے مذہبی رواداری دی علامت وی ہِے۔