محمد پنجم
سلطان محمد پنجم عثمانی
Sultan Muhammad V | |
 | |
| ڄم پل: | 2 نومبر 1844ء،
چراغاں محل |
| وفات: | 3 جولائی 1918ء (74 سال)، استنبول |
| دور خلافت : | 27 اپریل 1909ء – 3 جولائی 1918ء |
سلطان محمد پنجم (Mehmed V Reşad) عثمانی سلطنت دا 35واں سلطان ہئی۔ او 2 مئی 1909ء کوں تخت تے ٻیٹھا تے اوندی حکومت 3 جولائی 1918ء تک رہی۔ اوندا دور حکومت عثمانی سلطنت دے زوال دے آخری دور دا حصہ ہئی، جیندے وچ سلطنت وڈے سیاسی تے علاقائی چیلنجاں دا سامݨاں کریندی رہی۔
ابتدائی حیاتی تے تخت نشینی
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سلطان محمد پنجم دا پیدائشی ناں محمد رشاد ہئی۔ او 2 نومبر 1844ء کوں استنبول وچ پیدا تھیا۔ او سلطان عبدالمجید اول دا پتر ہئی۔ اوندی تخت نشینی اس وقت تھئی جݙݨ اوندے بھرا سلطان عبدالحمید دوم کوں 1909ء وچ ترکی دے نوجواناں دی تحریک دے نتیجے وچ معزول کر ݙتا ڳیا۔
دور حکومت
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سلطان محمد پنجم دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت وݙے سیاسی تے سماجی بحراناں وچ گھری ہوئی ہئی۔ اوندے دور وچ سلطنت دے علاقے بتدریج گھٹدے ڳئے تے اندرونی طور تے وی بے چینی ودھدی ڳئی۔
1. بلقان جنگاں (1912ء-1913ء): سلطان محمد پنجم دے دور وچ بلقان دیاں جنگاں لڑیاں ڳئیاں، جنہاں وچ عثمانی سلطنت کوں وݙے علاقائی نقصانات دا سامݨاں کرݨا پیا۔ بلقان دے کئی علاقے سلطنت دے ہتھوں نکل ڳئے۔
2. پہلی جنگ عظیم (1914ء-1918ء): سلطان محمد پنجم دے دور وچ عثمانی سلطنت پہلی جنگ عظیم وچ جرمنی تے آسٹریا ہنگری دے نال شامل تھئی۔ جنگ دے دوران سلطنت کوں وݙے جانی تے مالی نقصانات برداشت کرݨے پئے۔ جنگ دے اختتام تے عثمانی سلطنت دے حصے بخرے کر ݙتے ڳئے تے سلطنت دا خاتمہ تھی ڳیا۔
3. داخلی اصلاحات: سلطان محمد پنجم دے دور وچ کجھ داخلی اصلاحات وی کیتیاں ڳئیاں، پر او سلطنت دے زوال کوں روکݨ وچ ناکام رہیاں۔ اوندے دور وچ ترکی دے نوجواناں دی تحریک دا اثر ودھدا ڳیا، جیندے نتیجے وچ سلطنت دے اختیارات گھٹدے ڳئے۔
وفات
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سلطان محمد پنجم دی وفات 3 جولائی 1918ء کوں استنبول وچ تھئی۔ او اپݨے دور دے وݙے چیلنجاں دا سامݨاں کریندا ہویا فوت تھیا تے اوندی وفات دے بعد سلطنت دے خاتمے دا عمل تیز تھی ڳیا۔