محمد محسن بیکس

1276ھ توں1303ھ؍1859ء ۔1885ء

بیکس سرائیکی تے سندھی زبان دے مشہور شاعر بیدل فقیر دے ٻال ہن۔ آپ ہک وݙے عالم دین تے صوفی منش نینگر ہن(62)۔ بزرگان دین تے اولیاء کرام نال ٻہوں عقیدت رکھدے ہن۔ آپ دی شاعری تصوف دے مضامین نال پُر ݙسدی ہے مسئلہ وحدت الوجود آپ دے کلام دا مرکزی بیان ہے:

بازی عجب بݨائی

آدم نام دھرا کے

ناز معشوقے کتھاں رکھدا

’’اقرب‘‘ نال الایو

برہا دی راہ بتاکے

نور نیارا اندر ٻاہر

آپ نوں آپ بھلایو

ناز دی رمز رسا کے

محمدمحسن بیکس حضرت بیدل فقیر سندھی دے پتر ہن۔ آپ بیدل فقیر دی ݙوجھی زال کنوں 1869ء وچ پیدا تھئے۔ آپ نے مشہور عالم دین اخوند عبداللہ توں علم حاصل کیتا۔ آپ نے عمر بھر شادی نہ کیتی۔ آپ کوں حضرت شہباز قلندر تے صوفی عنایت اللہ شہید نال وݙی عقیدت ہئی۔ انھاں دی شان وچ نظماں وی آپ نے لکھین۔ بیکس اپݨے والد فقیر کوں اپݨا پیرو مرشد منیندن:

بیکس مرشد بیدل جیہا ہووے

تا دم وچ دوست ملاوے

آپ دینی علوم وچ ٻہوں سجھ ٻجھ رکھدے ہن۔ آپ دا کلام تصوف تے معرفت دے مضامین نال پُر ہے۔ آپ دی ساری زندگی فقیری درویشی تے انسان دوستی دی تبلیغ وچ گزری۔ بیکس فقیر سندھی سرائیکی تے فارسی زباناں وچ شاعری کیتی۔ سرائیکی وچ آپ نے ݙوہڑے تے کافیاں آکھیاں جنھاں دا موضوع تصوف تے حسن و عشق ہے۔1881ء وچ عین نینگرپ وچ فوت تھئے۔ آپ دا مزار روہڑی وچ ہے۔

ݙوہڑے

رانجھا سائیں چھوڑ نہ جائیں میں ہاں تیݙی گولی

میݙے من کوں بھاندی ہمیشہ مٹھڑی تیݙی ٻولی

بیکس بے وس کیا کرے جو برہا چا لائی ہولی

…………

آئی بہار ڳئی خزاں گل پھل تھئے سب ساوے

تن طنبور اڳوں سمجھ تاروں روح رباب وجاوے

بیکس مرشد بیدل جیہا ہووے تادم وچ دوست ملاوے

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان