محمد بخش نوروز
محمد بخش نوروز مثنوی لیلیٰ مجنوں 1318ھ وچ مکمل کیتی۔ انھاں اے مثنوی اپݨے ہک محسن سید غلام علی شاہ دی فرمائش تے دوستاں دے اصرار تے تحریر کیتی۔ نوروز ایندا سن تصنیف لکھدن:
ہُݨ آکھاں سن آغاز دا میں جاں اے بخش تمہید تھئی
تیرہ سوا اٹھاراں ہجری یوم الحجہ دی عید تھئی(167)
نوروز دی ایں مثنوی وچ عربی فارسی الفاظ ٻہوں زیادہ ہن۔ اندازِ بیان انتہائی دقیق ہے۔ روانی تے سلاست دا ناں کوئنی۔ کتابی تے علمی زبان اختیار کیتی ڳئی ہے ۔ ایں مشکل تے انتہائی عالمانہ رنگ قصے دے ابلاغ تے اوندی چس تے منفی اثرپاتے۔ آکھیا ونڄ سڳدے جو نوروز دی اے مثنوی مشکل پسندی دی نظر تھی ڳئی ہے۔ البتہ ایندے کجھ حصے ایجھے وی ہِن جیڑھے اپݨی چس وس نال قاری کوں اپݨی طرف چھکیندن۔ لیلیٰ مجنوں دی بچپن اِچ کٹھی تعلیم حاصل کرݨ تے عشق دی پہلی بھابھڑکݨ کوں نوروز ایں بیان کیتے۔
آ بعد ہک سال وصال وچالے جاں تھئے آن جوان ݙوہیں
پُر رنگ نزاکت نازک نازوں صورت حسن ذیشان ݙوہیں
تھیا میل محبت الفت قلبی جوش ݙیون جانان ݙوہیں
آ طوق مسلسل شوق کنوں پُر ذوق تھئے ہم جان ݙوہیں
ٻئی سبھناں کوں تعلیم بھلی اے ہک ٻئے تے حیران ݙوہیں
پھر چھوڑ کتاب بے تاب تھئے اینویں ہک ٻئے تے قربان ݙوہیں
آ عشق اویڑے شک مچایا تھئے بدنام جہان ݙوہیں
نو روز ایویں او روز حشر دے رہن نال ایمان ݙوہیں(168)
مجنوں لیلیٰ دے حضور اپݨے ہجر دیاں ارداساں ایں پیش کریندے:
ہے ݙینہ کہ رات وفات میکوں ہیہات ہجر ہیہات ہجر
افلاک کنوں سر آن پئی آفات ہجر آفات ہجر
توں یار کنوں تھی دور گیم حرکات ہجر حرکات ہجر
ہر آن گھڑی ہر شام گھڑی اوقات ہجر اوقات ہجر
ہن تھل بر شہر بزار میکوں کلمات ہجر کلمات ہجر
ایہو عقل فکر گرداب کیتا ظلمات ہجر ظلمات ہجر
آ یار سڄݨ ہُݨ ݙیکھ میݙی سکرات ہجر سکرات ہجر
ایہے عمر دے ݙینہ ٻہوں ڳالیئے میں ݙینہ رات ہجر ݙینہ رات ہجر(169)
لیلیٰ مجنوں دی ملاقات کوں نوروز ہک نویکلے انداز اِچ پیش کیتے ۔ ایں بند وچ قافیہ دی پرواہ وی نیں کیتی ڳئی۔
ایہے سارے درد دراز اندر کݙہیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
اے محرق عشق دی نار کنوں کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
دل الہڑے زخم جدائی دے کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
کر خاک مٹی وچ جان بدن کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
کل حال فراق ہلاکت دے کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
خوش شربت امن قرار والے کݙیں اے ٻولی کݙیںاو ٻولے
اوہا عہد وفا تے ریت سبھی کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
نو روز نکل بے ہوشی توں کݙیں اے ٻولی کݙیں او ٻولے
حوالہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان