محمد ادریس کاندھلوی

محمد ادریس کاندھلوی
(عربی وچ: محمد إدريس الكاندهلوي)
معلومات شخصیت
ڄم	20 اگست 1899ء   بھوپال
وفات	28 جولا‎ئی 1974ء (75 سال)  لاہور
شہریت	پاکستان برطانوی ہند
اولاد	محمد مالک کاندھلوی
عملی زندگی
مادر علمی	مظاہر علوم سہارنپور دار العلوم دیوبند
استاد	خلیل احمد انبہٹوی ،  محمد رسول خان ہزاروی ،  عبد الرحمن کامل پوری
پیشہ	عالم ،  مصنف ،  معلم
کارہائے نمایاں	سیرت مصطفی ،  معارف القرآن ،  التعلیق الصبیح علی مشکوۃ المصابیح
تحریک	دیوبندی

محمد ادریس کاندھلوی ہک نامور پاکستانی اسلامی عالم، مفسر قرآن، محدث، تے مصنف ہن۔ انہاں دا تعلق دیوبندی مکتب فکر نال ہئی، تے انہاں نے قرآن دی تفسیر، حدیث، تے سیرت النبی ﷺ تے نمایاں کم کیتے۔

ڄم تے ابتدائی زندگی

محمد ادریس کاندھلوی ٢٠ اگست ١٨٩٩ء کوں بھوپال (موجودہ بھارت) وچ ڄمیے ہن۔ انہاں دا خاندانی تعلق کاندھلہ (اتر پردیش) نال ہئی، جتھوں انہاں دے آباؤ اجداد ہن۔ انہاں دے پیومولانا حافظ محمد اسماعیل ہک صوفی بزرگ تے حاجی امداد اللہ مہاجر مکی دے مرید ہن۔ محمد ادریس نے ٩ سال دی عمر وچ قرآن پاک حفظ کر ڳھدا ۔

تعلیم تے اساتذہ

ابتدائی تعلیم: تھانہ بھون دے مدرسہ اشرفیہ وچ اشرف علی تھانوی دے زیر سایہ درس نظامی دی کتاباں پڑھیاں ۔

اعلیٰ تعلیم: مظاہر علوم سہارنپور توں تفسیر، حدیث، فقہ، تے فلسفہ دی تکمیل کیتی تے ١٩ سال دی عمر وچ سند فراغت حاصل کیتی۔ بعد وچ دار العلوم دیوبند وچ ولا دورہ حدیث کیتا، جتھاں انہاں دے اساتذہ وچ انور شاہ کشمیری، شبیر احمد عثمانی، تے عزیز الرحمٰن عثمانی شامل ہن ۔

تدریسی تے علمی خدمات

دار العلوم دیوبند: ١٩٢٢ء توں ٩ سال تک تفسیر بیضاوی، سنن ابی داؤد، تے حدیث دی کتاباں پڑھائیاں ۔

حیدرآباد دکن: ١٩٢۹ء توں ۹ سال تک آصفیہ لائبریری دے نادر مخطوطات دا استعمال کریندے ہوئے عربی وچ التعلیق الصحیح علی مشکوۃ المصابیح(۸ جلداں) لکھیاں ۔

پاکستان آمد: ١٩٤۹ء وچ ہجرت کرکے جامعہ عباسیہ بہاولپورتے جامعہ اشرفیہ لاہوروچ شیخ الحدیث تے مفسر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔

تصنیفاں تے علمی کارنامے

معارف القرآن: ۸ جلدیں وچ قرآن دی تفسیر، جیہڑی جنوبی ایشیا وچ مغربی تفسیری رجحانات دے خلاف لکھی ڳئی ۔

سیرت مصطفیٰ: نبی کریم ﷺ دی سیرت تے ۴ جلداں وچ مشتمل اردو کتاب، جیہڑی ۱۹۴۱ء وچ شائع تھئی ۔

دعوتی کم: قادیانیت تے عیسائیت دے خلاف علمی محاذ تے تحریک ختم نبوت وچ فعال کردار ۔

وفات تے میراث

۲۸ جولائی ۱۹۷۴ء کوں لاہور وچ فوت تھئی۔ انہاں دی نماز جنازہ انہاں دے پترمولانا محمد مالک کاندھلوی نے پڑھائی۔ اوہ اپݨے علمی تصنیفاں، تبلیغی دوریاں، تے پاکستان وچ اسلامی نظام دے نفاذ دی کوششاں دی وجہ توں یاد کیتے ویندن ۔