متوپلانی
متّوپلانی (تمل: முத்துப்பழனி) اٹھارویں صدی عیسوی وچ تیلگو زبان دی ہِک شاعرہ تے دیوداسی گُزری ہِن۔ متوپلانی تنجاور دے مرہٹہ بادشاہ پرتاپ سنگھ (1739–63) دے دربار نال منسلک رہیاں۔ کجھ مورخین نے اُنھاں دا عرصہ حیات 1739ء توں 1790ء تک محیط ݙسایا ہِے تے تنجاؤر ضلع وچ واقع موناگاپاکا کوں اُنھاں دی جائے پیدائش قرار ݙِتّا ہِے[١]۔ متوپلانی نے اپݨی شاعری تے علمی رسوخ دے باعث خاصی شہرت حاصل کِیتی، خصوصاً اُنھاں دی رزمیہ نظم "رادھکا سانت ونم" (رادھا دی رضاجوئی) ٻہوں مشہور تھئی۔
سوانح حیات
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]
متوپلانی تیلگو زبان دی ماہر، سنسکرت ادب دی عالمہ تے مشاق رقاصہ ہَن۔ اُنھاں دا تعلق ہِک دیوداسی خاندان نال ہئی۔[٢] اُنھاں دے دادا تنجنائیکی غیر معمولی صلاحیتاں دے حامل درباری، ماہر موسیقار تے نو رس وچ طاق ہَن۔ اُنھاں دے گھر وچ منعقد تھیوݨ والیاں محافل موسیقی وچ متوپلانی کوں اصحاب علم و فضل تے اشرافیہ نال ملݨ تے اُنھاں توں استفادہ دے بھرپور مواقع میسر آئے۔
اِنہاں صحبتاں توں متوپلانی نے علم موسیقی دے اسرار تے فن شاعری دے رموز سِکّھے تے چنگا ریاض کِیتا۔ فنون لطیفہ وچ اُنھاں دی مہارت اُنھاں کوں کشاں کشاں پرتاپ سنگھ دے دربار تک گِھن ڳئی تے جلدی ہی اُنھاں کوں ملکہ بݨݨ دا اعزاز حاصل تھی ڳیا۔[٣] اِس عہد دے ہندوستان وچ کِسے گھریلو زنانی دا لکھݨ پڑھݨ تے فنون لطیفہ دا مظاہرہ کرݨ نادر الوقوع ہئی۔
تخلیقات
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]
متوپلانی دی سب توں مشہور تخلیق "رادھکا سانت ونم" (رادھا دی رضاجوئی) ہِے جیندے وچ ایویں معلوم تھیندا ہِے جو اُنھاں نے اپݨے جنسی تجربات کوں شعری زبان وچ بیان کِیتا ہِے۔ ایں بنا تے اِسنوں شہوت انگیز بیانیہ نظم آکھیا ویندا ہِے۔ اِس وچ متوپلانی نے کرشن، اُنھاں دی سہیلی رادھا تے نویں نویلی بیوی الا دے ازدواجی تعلق دا ذکر کِیتا ہِے تے نال ہی رادھا دی آتش رقابت کوں سرد کرݨ تے اِس دی رضاجوئی دے واقعات کوں واشگاف انداز وچ نظم کِیتا ہِے۔ اڳوں چل کے اِیہ وی لکھا ہِے جو اِس نظم دا تخیل خود کرشن دا عطا کردہ ہِے جݙݨ اوہ اُنھاں دے خواب وچ آئے ہَن[٤]۔ اِیہ نظم اپݨی اباحیت تے عریاں تخیل دے باعث بیسویں صدی عیسوی دی ابتدا وچ خاصی متنازع بݨ ڳئی ہئی۔[٥]
حوالے
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]- ↑ Muddupalani. (2011). Radhika Santwanam—The Appeasement of Radhika. Trans. Sandhya Mulchandani. New Delhi: Penguin, p. xi.
- ↑ Pran Nevile, "The courtesan was also a scholar", دی ٹریبیون, 12 December 1999, accessed 8 December 2010; Paromita Bose, ‘"Devadasi" Reform in Colonial South India: The Case of Radhika Santwanam ’, in Transcultural Negotiations of Gender, ed. by S. Bhaduri and I. Mukherjee (Springer India, 2016), pp. 115-21 (p. 116). DOI 10.1007/978-81-322-2437-2_11.
- ↑ Muddupalani. (2011). Radhika Santwanam—The Appeasement of Radhika. Trans. Sandhya Mulchandani. New Delhi: Penguin, p. xii.
- ↑ Velcheru Narayana Rao and David Shulman, Classical Telugu Poetry: An Anthology, "Muddupalani", pp. 293-296
- ↑ Susie J. Tharu and Ke Lalita, Women Writing in India: 600 B.C. to the early twentieth century (Feminist Press, 1991; ISBN 1-55861-027-8), pp. 116-119