مارٹن کارپلس

مارٹن کارپلس: آسٹرین تے امریکی نظریاتی کیمسٹ

مارٹن کارپلس (15 مارچ 1930 – 28 دسمبر 2024) ہک آسٹرین تے امریکی نظریاتی کیمیاء دان ہا ۔ او ہارورڈ یونیورسٹی اچ تھیوڈور ولیم رچرڈز پروفیسر آف کیمسٹری ہا ۔ او بائیو فزیکل کیمسٹری لیبارٹری دا ڈائریکٹر وی ہا ، جیڑھا فرانسیسی نیشنل سینٹر فار سائنٹیفک ریسرچ تے یونیورسٹی آف سٹراسبرگ ، فرانس دے درمیان ہک مشترکہ لیبارٹری ہا ۔ کارپلس کوں 2013 دا نوبل انعام کیمسٹری اچ مائیکل لیوٹ تے آریہ وارشیل دے نال "پیچیدہ کیمیائی نظاماں کیتے ملٹی اسکیل ماڈلز دی ترقی" کیتے ݙتا ڳیا ۔

ابتدائی زندگی

مارٹن کارپلس 15 مارچ 1930 کوں ویانا ، آسٹریا اچ پیدا تھیا ہا ۔ او ٻال ہا جݙاں انہاں دا خاندان مارچ 1938 اچ آنشلوس دے کجھ ݙینہہ بعد آسٹریا اچ نازی قبضے توں فرار تھی ڳیا ہا ، جنہاں کجھ مہینے زیورخ ، سوئٹزرلینڈ تے لا باؤل ، فرانس اچ گزاریئے امریکہ ہجرت کرݨ توں پہلے ۔ امریکہ ہجرت کرݨ توں پہلے ، خاندان ویانا اچ "ہک دانشورانہ تے کامیاب سیکولر یہودی خاندان" ہووݨ کیتے ڄاݨیا ویندا ہا ۔ انہاں دے ݙاݙا ، جوہان پال کارپلس (1866–1936) یونیورسٹی آف ویانا اچ نفسیات دے ہک ٻہوں تعریف شدہ پروفیسر ہن ۔ انہاں دی وݙی خالہ ، یوجینی گولڈسٹرن ، ہک نسلیات دان ہائی جیڑھی ہولوکاسٹ دے دوران ماری ڳئی ہائی ۔ او سماجیات دان ، فلسفی تے موسیقار تھیوڈور ڈبلیو ایڈورنو دا بھݨیجا ہا تے طبیعیات دان رابرٹ وون لیبن دا وݙا بھݨیجا ہا ۔ انہاں دا بھرا ، رابرٹ کارپلس ، یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے اچ ہک بین الاقوامی سطح تے ڄاݨیا ویندا طبیعیات دان تے معلم ہا ۔ تعلیمی خاندان دے موضوع کوں جاری رکھدے ہوئے ، انہاں دا بھݨیجا ، اینڈریو کارپلس ، اوریگون سٹیٹ یونیورسٹی اچ بایو کیمسٹری تے بایو فزکس دا پروفیسر ہے ۔

تعلیم

1951 اچ ہارورڈ کالج توں کیمسٹری تے فزکس اچ اے بی دی ڈگری حاصل کرݨ دے بعد ، کارپلس کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی اچ گریجویٹ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں 1953 اچ نوبل انعام یافتہ لینس پولنگ دے ماتحت اپݨی پی ایچ ڈی مکمل کیتی ۔ پولنگ دے مطابق ، کارپلس "انہاں دا سب توں ذہین شاگرد ہا ۔ " او یونیورسٹی آف آکسفورڈ (1953–55) اچ این ایس ایف پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلو ہا جتھاں انہاں چارلس کولسن نال کم کیتا ۔

تدریسی کیریئر

کارپلس یونیورسٹی آف الینوائے ایٹ اربانا-شیمپین (1955–60) تے ول کولمبیا یونیورسٹی (1960–65) اچ پڑھایا ، ول 1966 اچ ہارورڈ اچ کیمسٹری ڈیپارٹمنٹ دی فیکلٹی اچ شامل تھیوݨ کیتے منتقل تھی ڳیا ۔

او 1996 اچ لوئس پاسچر یونیورسٹی اچ پروفیسر ہا جتھاں انہاں سٹراسبرگ ، فرانس اچ ہک تحقیقی گروپ قائم کیتا ، 1992 تے 1995 دے درمیان جین-فرانسوا لیفیور دی این ایم آر لیبارٹری اچ ݙو سبیٹیکل دوریاں دے بعد ۔ انہاں 1955 توں اپݨے کیریئر اچ 200 توں ودھ گریجویٹ طلباء تے پوسٹ ڈاکٹریٹ محققین دی نگرانی کیتی ہے ۔

ذاتی زندگی تے موت

کارپلس دی شادی مارسی نال تھئی ہائی تے انہاں دے ترائے ٻال ہن ۔ او 28 دسمبر 2024 کوں کیمبرج ، میساچوسٹس اچ اپݨے گھر اچ 94 سال دی عمر اچ فوت تھی ڳیا ۔

سائنسی پرکھ پرچول

جݙاں او 17 سال دا ہا تاں کارپلس اپݨا پہلا علمی مقالہ شائع کیتا ۔ کارپلس فزیکل کیمسٹری دے ٻہوں سارے شعبیاں اچ سانجھ کیتی ، جنہاں اچ کیمیائی حرکیات ، کوانٹم کیمسٹری ، تے سب توں نشابر طور تے ، حیاتیاتی میکرو مالیکیولز دے مالیکیولر ڈائنامکس سیمولیشنز شامل ہن ۔ او نیوکلیئر میگنیٹک ریزونانس سپیکٹروسکوپی اچ وی بااثر ریہا ہے ، خاص طور تے نیوکلیئر سپن-سپن کپلنگ تے الیکٹران سپن ریزونانس سپیکٹروسکوپی دی سمجھ اچ ۔ پروٹون نیوکلیئر میگنیٹک ریزونانس سپیکٹروسکوپی اچ کپلنگ کنسٹینٹس تے ڈائی ہائیڈرل اینگلز دے درمیان تعلق کوں بیان کرݨ والے کارپلس مساوات انہاں دے ناں تے رکھی ڳئی ہے ۔

1970 اچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلو آریہ وارشیل ہارورڈ اچ کارپلس نال شامل تھیا ۔ انہاں ݙونہاں مل تے ہک کمپیوٹر پروگرام لکھیا جیڑھا کلاسیکی فزکس دا استعمال کر تے مالیکیول دے ایٹمی نیوکلیائی تے کجھ الیکٹرانز دی ماڈلنگ کریندا ہا تے کوانٹم میکینکس دا استعمال کر تے ٻئے الیکٹرانز دی ماڈلنگ کریندا ہا ۔ 1974 اچ کارپلس ، وارشیل تے ٻئے تعاون کاراں ایں قسم دی ماڈلنگ تے مبنی ہک پیپر شائع کیتا ، جیڑھا ریٹنا دی شکل اچ تبدیلی دی سوبھ نال ماڈلنگ کریندا ہا ، جیڑھا وݙی پیچیدہ پروٹین مالیکیول اے جیڑھا بصارت کیتے اہم ہے ۔

انہاں دی تحقیق بنیادی طور تے حیاتیاتی دلچسپی دے مالیکیولز دی خصوصیات نال متعلق ہائی ۔ انہاں دے گروپ مالیکیولر ڈائنامکس سیمولیشنز کیتے CHARMM پروگرام دی ترقی کوں شروع تے مربوط کیتا ۔

قابل ذکر طلباء

چارلس ایل بروکس III (یونیورسٹی آف مشی گن ، این آربر)

ایگزل ٹی برنجر (سٹینفورڈ یونیورسٹی)

جے اینڈریو میک کامون (UCSD) (کارپلس تے گیلن دے نال) BPTI دی پہلی MD سیمولیشن شائع کیتی

پی ٹی نراسیمہن (یونیورسٹی آف الینوائے) شانتی سروپ بھٹناگر انعام یافتہ

بی مونٹگمری پیٹیٹ (یونیورسٹی آف ٹیکساس میڈیکل برانچ ، بیلور کالج آف میڈیسن ، دی گلف کوسٹ کنسورشیا (GCC))

لوئس کچنر (کچنر ڈرمیٹولوجی)

بینوئٹ روکس (یونیورسٹی آف شکاگو)

آندرے شالی (یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، سان فرانسسکو)

کلاؤس شولٹن (یونیورسٹی آف الینوائے)

جیریمی سی سمتھ (اوک رج نیشنل لیبارٹری)

ڈیوڈ جے سٹیٹس (دی یونیورسٹی آف ٹیکساس ہیلتھ سائنس سینٹر ایٹ ہیوسٹن)

آریہ وارشیل (یونیورسٹی آف سدرن کیلیفورنیا) (کارپلس تے مائیکل لیوٹ (سٹینفورڈ) دے نال 2013 دے نوبل انعام کیمسٹری دے شریک وصول کنندہ)

یوجین شخنووچ ، (ہارورڈ یونیورسٹی)

الیگزینڈر ڈی میکریل جونیئر (یونیورسٹی آف میری لینڈ ، بالٹیمور)

آدر تے ایوارڈ

کارپلس کوں 1967 اچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا ممبر چݨا ڳیا ہا ۔ انہاں کوں 1987 اچ ارونگ لینگمیئر ایوارڈ نال نوازا ڳیا ہا ۔ او انٹرنیشنل اکیڈمی آف کوانٹم مالیکیولر سائنس دے ممبر ہن ۔ او 1991 اچ رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے غیر ملکی ممبر بݨئے تے 2000 اچ رائل سوسائٹی (ForMemRS) دے غیر ملکی ممبر چݨے ڳئے ہن ۔ او 2001 اچ ݙتے ڳئے کرسچن بی اینفینسن ایوارڈ دے وصول کنندہ ہن ۔ انہاں کوں 2004 اچ لینس پولنگ ایوارڈ تے 2013 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ہا ۔