ماء ٻولی تےاقدار نال جڑت

السلام علیکم!

سڄݨو کیا حال ہِن؟ اللہ سوہݨا سارے وسو واݨیں کوں خوش وخرم رکھے۔ آپݨے نیک مقاصد ءِچ کامیاب کرے۔ سڄݨو! ایں ویلھے موضوعِ گفتگو موجودہ عہد ءچ نویں نسل دا تعلیمی میدان ءِچ عدم دلچسپی تے ماء ٻولی دی افادیت ہے۔ اساں موجودہ عہد ءِچ ݙہدوں جو ساݙے نینگر ساݙی بھوئیں دے نینگریں دا مستقبل سانگے راہیں دا تعین کُئی خاص کائنی تے نینگریں دا تعلیم ݙو رجحان ٻہوں گھٹ ہے۔ ایندیاں کیا وجوہات ہِن؟ہِنیں اسباب دا ڳولن ٻہوں ضروری ہے کیوں جو دنیا آپݨے تجربات نال ٻہوں اڳوہیں تھی چکی ہے تے اساں ایں ویلھے تونڑیں آپݨی ناکامی دے اسباب نِسے ڳول سڳیے۔ ہِیندا اے مطلب ہرگز کائنی جو اساݙے نینگر مہارت نئیں رکھیندے۔ مہارت دے لحاظ نال وی شاید ہی کُئی قوم ساݙا مقابلہ کر سڳے۔ مگر اساݙا نظامِ تعلیم شاید اینجھا ہے جو طلبا وطالبات ایندے وچ دلچسپی نئیں گھندے یا ہُنیں کوں سمجھ نئیں اندی۔ میں جیڑھے نتیجے تے پُڄیاں او اے ہے جو اساں آپن۔آپݨے نصاب کوں اوپری زبان دے حوالے کر ݙتے جتھاں بچہ کشمکش دا شکار تھی چکیے۔ کیوں جو ہوندے نال گھر وچ تے معاشرے وچ جیڑھی زبان ٻولی ویندی ہے او سکول وچ کالج یونیورسٹی وچ تے نصاب وچ نئیں وَرتئی ویندی۔ جتھاں او ٻہوں پریشان تھی ویندے۔ ہوکوں کُئی ڳال سمجھݨ وچ اوکھ تھیندے۔ معنی و مفہوم کوں سمجھݨ وچ اوکھ تھیندے۔ کتھائیں مہاورے کوں صحیح طرز تے نہ سمجھ سڳدے نہ ادا کر سڳدے۔ دنیا دیاں جتنا وی ترقی یافتہ قوماں ہن ہُنیں آپݨی نسل کوں آپݨی ہی زبان ءِچ تعلیم ݙتی یے ھیندی وجہ کنوں ہُنیں دے ٻچے سکول کالج یونیورسٹی وچوں پالش تھی تے نکلدے پن تے اساں صرف ہُنیں تے رشک ٻیٹھے کریندوں۔ ماء ٻولی دی قدرو قیمت کوں سمجھݨا پوسی تَݙ ونڄ تے اساں کہیں میدان ءِچ کامیاب تھی سڳدوں۔ کیوں جو ماء جیڑھی زبان ٻلیندی ہے او ٻال دے پَلے پوندی ہے وَل معاشرہ جیڑھی زبان ٻلیندے تے جیڑھی تہذیب اَپنیدے او ہی ٻچے دے دل دماغ تے اثر کریندی ہے نہ کہ ہزاراں میل پَرے ٻیٹھے ہوئے لوکیں دی زبان تے تہذیب۔ ٻنہیں زبانیں کوں وی تعلیم دا حصہ ہووݨا چاہیدے مگر صرف سمجھݨ دی حد تونڑیں نہ کہ سارا دا سارا تعلیمی نظام ہُنیں ٻولیں دے حوالے کر تے تعلیمی نظام کوں مفلوج کیتا ونڄے۔ اگر اساں چانہدوں کہ اساݙے نینگر دنیا دے مقابلے وچ کھڑےہوون تاں ساکوں آپݨیں ٻولیں کوں آپݨی تہذیب کوں زندہ رکھݨاپوسی نہ تاں سوائےحسرت دے ساکوں ٻیا کجھ حاصل کائنا تھیسی ۔انگریز کݙاہیں آپݨی انگریزی کوں چھوڑ تے وچ تعلیم کئنی ݙیندے۔ چائنا والے کݙاہیں آپݨی زبان چھوڑ تے ٻئی زبان وچ تعلیم کئنی ݙیندے۔ عرب ممالک آپݨی زبان وچ تعلیم ݙیندن۔ مگر اساں آپݨی زبان کوں کݙاہیں اہمیت نئیں ݙتی۔ ٻچے دی پہلی درسگاہ ماء ہے تے او جیڑھا کجھ پہلی درسگاہ کنوں حاصل کریندے او کݙاہیں اوکوں نہ بھل سڳدے تے نہ اوکوں بھلاوݨ چانہدے۔

وَل ایندے نال نال اساں نصاب وچوں آپݨی معاشرتی اقدار کوں وی پسِ پُشت سٹیندے ویندوں۔ اساں ݙہدوں جو ٻچے کوں معاشرتی علوم جہیں مضامین ٻہوں گھٹ پڑھائے ویندن۔ جیڑھے ٻچے کوں "معاشرتی علوم" نہ ہوسن تاں اوکوں معاشرے دی کیڑھی حد تونڑیں سمجھ ہووݨی ہے۔ خدارا معاشرتی علوم، اسلامیات دے نال نال ہم نصابی سرگرمیں کوں وَلا بحال کیتا ونڄے تے آپݨی ٻولی وچ تعلیم دے نظام کوں رائج کیتا ونڄے۔ ناں تاں نبلہ کملہ تاں مل ویسن کُئی آئن سٹائن نہ بݨسی۔جیوو پئے وسو پئے۔ غور ضرور کریسو۔

پاکستان زندہ باد

لکھت

شہبازتبسم