لیلاں چنیسر

سرائیکی زبان وچ لیلاں چنیسر دا قصہ غلام محمد بہاول پوری نیں غازی محمد خان دادپوترے دی فرمائش تے 1773ء ؍1187ھ وچ تحریر کیتا۔ بھنبھوردے حاکم چنیسر دا سرئے(حکومت تقریباً1351ء) تے لیلاں دے عشق دی ایں کہاݨی کوں سرائیکی زبان وچ صرف ݙوں شاعراں لکھیئے۔ غلام محمد بہاول پوری دے علاوہ ݙوجھا شاعر گمنام ہے۔ اوندا صرف ہک ادھ بند دستیاب تھی سڳے۔ غلام محمد بہاول پوری دا قصہ وی نایاب ہے۔ ایں قصے وچ چراغ اعواݨ دی ہیرتے مولوی لطف علی دے سیفل نامے والی بحر استعمال کیتی ڳئی ہے۔ مولانا غلام محمد لیلاں چنیسر دا سبب تصنیف بیان کریندن۔

جوڑیم شعر ’’چنیسر لیلاں‘‘ خان غازی دے وارے

عدل احسان تہیں دے ہتھوں لکھ لہندے داد وچارے

دولت مند سکندر ثانی دانش عظمت دارے

بخت بلند سخی سمجھدا سیتی نہم قرارے

جیویں جند جوانی ماݨیں نال حسن گلزارے

کرے دعا غلام محمد اس نوں دم دم شوق نہارے(183)

’’لیلاں‘‘ جیڑھی کچھ دے راجہ دی دھی کنوور دے نولکھے ہار دے لالچ وچ اپݨے محبوب کوں ویچ ٻہندی ہے تے بعد وچ اپݨی ایں بُھل تے ارمانی تھیندی ہے ۔ ایں مضمون دا بیان ملاحظہ کرو۔

قہر گھتے رب تنہاں تے لیلاں نال سہیلی سکھی

جہیں لکھی ڳنت چنیسر دی تیں قیمت مول نہ لکھی

سے لکھ ہار تصدیق تیں توں جام وفا جیں چکھی

ویچ وٹا اوں البیلی پچھے ملیں ہتھ مکھی

گزری ڳال نہ پہونچن گھوڑے اݙر تھیوݨ توڑے پکھی

لیلاں ماںٻیٹھی ہن سائیں ہار سینے تے رکھی

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان