لیاقت علی خان (۱۸۹۵ء۔۱۹۵۱ء)

پَدَّھر دا اَلانوݨ ہا ۔ اَلیندئیں اَلیندئیں چَڑھیُس جو مرّی مُک ٹھہا تے ہندوستان کُوں ݙکھایُس‘ اَلا ہے آپݨئیں دی ہاں جھل کرایُس ۔ وَل تاں سئیں تُوں میں جنبھ کُوں ݙیکھو ہَئے ۔ مُکاّں وَدّا مریندا ہا ۔ لیاقت علی خان اَلانوݨ دا عطاء اللہ شاہ بخاری ناں ہا ۔ سِدھا سوّلا ٻُلار ہا ۔ مِٹھّا اَلا ہَس اُوویں وی باہ بکھانوݨ اوکھا کم تاں ہے‘ زمیندار کا ٻال ہا ۔ قائد اعظم محمد علی جناح نال ڳنڈھیا آیا تے آن اَڳواݨ بݨیا پاکستان دا ۔ رَہک وپاری‘ کمی کسبی ‘منشی ماڑا مزور ہووے ہے تاں ایہو بُھلیکا ناں پَوّس ہے جو مُلک دِی وݙیرپ تے ٹولی دِی سرداری ہک ناں ݙوں شہّیں اِن تے اے پڳ آݨی پاݨی ہوندی اے ۔ اَکھیندِن کشمیر دا سِر جَھلیّا ہَسّے وح ۔ لیاقت علی خان لَت مار ڳیا ناں تاں اَڄ ایہو کنڈا وِی نِکتل ہووے ہا ۔ ہک ݙوہ لیاقت علی خان دا اِے وی ڳݨو جو پاڑے وَسدا رُوس چھڄ ٹنگی وَدا بَھگاٖ تے سئیں ہوریں بُونھ بَکھّل تے امریکہ وح لَتھّے ۔ نوّیں دے نئوں ڄہاڑے ہَن ۔ امریکی اڳواݨ ٹُرومین وی اَڳ تے آیا کھڑا ہا۔ امریکہ پُڄݨ آنوݨ دے قصّئیں دی کتاب وی کڈھّی ہَنیں۔ میں مولانا ماہر القادری کنوں پُھّری ہم مولانا دے ہتھ اَکھریں سُودھی ۔ کتابیں دی زکوٰۃ میکوں جتھوں کتھوں مِلدی تے پھٻدی اَمدی اے۔

چوݙاں اگست تے پولو آلے پَدّھر تے آن جھوکاں لڳن ہَئے ۔ فوجاں سلامی بھّرِن ہے ۔ اَسّاں چُھہّر سُرکدے سُرکدے وح اڳوں کھڑّوں ٻہُّوں ہے ۔ لیاقت علی خان ٹُھکیا کھڑا رَیہا۔ پَہر لڳسُّ بھانویں ݙوں ۔ جیڑھا کیڑھا ݙیکھ ݙیکھ تے پیا ٹھرّے ہَے ۔ ݙوں پھیرے کراچی جیل نال لڳیت پَدھّر جتھاں ہُݨ وَکھّر وِکدے عید نمازاں لیاقت علی خان دے پِچھّوں میں وی  پڑھی وَدّاں ۔ اڳلی صف اِچ اُوہو ݙوجھی وِچ اَسّاں پُٹھی امام دی ۔ نماز پڑھ تے ٹُرّیا تاں لوکیں مُٹھّاں بَھر تے پَیسئیں دیاں موٹر تے سٹیّاں ۔ او ویلھا ݙکھاوے دا ناں ہا ۔ دِلّوں رازی تے صدقے گھولی ہاسے ۔ بارا جوان ہا ۔ ہَنڈانوݨ پانوݨ چَگاّ ہَس ۔ گول شیشیں آلی عینک نال پُراݨ ݙسدا ہا ۔ جناح ٹوپی تاں پاکستان کنوں اڳے پویجݨ پَے ڳی ہئی ۔ کئی ڄہاڑے ٹَرئے کُنڈیلی لیاقت ٹوپی دی مَشُوری وِی ہئی ۔ ہُݨ ناں جناح ہے ناں لیاقت ۔ ٹوپیاں کتھوں لبِھّن۔

لیاقت علی خان کوں انگریز تے کِراڑ ناں ‘آپݨئیں ماریا تاں مُؤا ‘ ناں تاں ہا تاں نوّاں نَرویا ۔ رئیس احمد جعفری مانی کھمدا ٻیٹھا ہا ۔ جݙاں لیاقت علی خان کوں گولی لڳݨ دی ووڑ پُڳی۔ پِچھلا گرانھ کڈھ تے اَم غم تھی ٻیٹھا گھر وچ اَلا ہے جو کیویں کُھس پُھس پی تھیوے جو لیاقت علی خان دی پڳ جعفری صیب کوں ٻدّھے سِن ۔ گاٖلھ ٹھہّے ناں جُڑّے‘ کنھ دے وات تے کَھلاّ ٻدھݨ سوکھا ہووے ہَے تاں میں ٻدّھݨ کنوں ناں چُکاّں ہَے۔

۲۰دسمبر۱۹۸۸ء   

محمد آباد (پیر دا ڳوٹھ)

حوالہ

مُہانڈرا ݙیکھِنس، مصنف : سید انیس شاہ جیلانی، چھاپہ خانہ: جھوک پرنٹرز ملتان