لسانی تحقیق ہِک ڳالھ

ایہ کتاب ’’سرائیکی لسانیات‘‘ سرائیکی لسانیات دے بارے وچ کوئی ضخیم کتاب تاں کائنی ، البتہ ایندے وچ کجھ بنیادی ڳالھیں ضرور سامݨے گھن آیاں ڳئین۔ تاں جو ناواقف حضرات کیتے کُجھ رہنمائی تھی سڳے۔

ایہ تاں ہک مسلمہ امر ہے جو ضرورت دے بغیر کوئی چیز وی وجود وچ نھیں آندی۔ ہر شئے کہیں نہ کہیں ضرورت کوں ضرور پورا کریندی ہے۔ ایں کتاب دا مقصد وی ہک ضرورت کوں پورا کرݨ ہے تے انشاء اللہ تعالیٰ ضرور پورا کریسی۔

سرائیکی لسانیات اُتے کجھ کتاباں موجود ہِن تے ٻہوں کجھ دی اَجٖݨ ضرورت ہے ۔ جِتّی لِکھیا ونجٖے ، اُتی تھوڑا ہے ۔ البتہ ہک ڳالھ ایں کتاب وچ ضرور ہے جو ایہ کجھ مستشرقین وچوں کجھ اُردو ماہرین لسانیات وچوں ، تے کجھ سرائیکی زبانداناں وچوں ، کم از کم ٻارھاں مَنیے مَنائے حضرات کوں سامھݨے گھن آئی ہے تے انھاں دے خیالاں تے نظریاں اُتے روشنی سٹیندی ہے ۔ ٻیا وِی نھیں تاں انھاں کنوں اساکوں متعارف ضرور کریندی ہے۔

غیر ملکی ماہرینِ لسانیات دے خاص خاص نظریاں اُتے سرسری طور نظر سٹی ڳئی ہے تاں جو اساکوں انھاں دے خیالاں تے نظریاں دا کجھ نہ کجھ پتہ تاں ہووے ، جو اُنھاں سرائیکی لسانیات کوں کہیں طرح پیش کیتے ، ایویں اُردو ماہرین لسانیات دے خیالاں تے نظریاں کوں سوجھلے وچ گھن آیا ڳئے تاں جو شاید انھاں دے طفیلوں سرائیکی لسانیات دیاں قدیم لڑیاں پکڑ سڳوں ، تے سہارا گھن تے اُچّے تھی سڳوں تے سرائیکی لسانیات کوں اوندے عروج تے گھن ونجٖ سڳوں۔

اساݙے سرائیکی ماہرین لسانیات اپݨی اپݨی ہمّت دے مطابق کم کیتے تے کر ڳن ، ایہ اُنھاں دا شابس ہے ۔ اساں ڈاکٹر مہر عبدالحق دے ٻہوں تھوریت ہَیں جو اُنھاں شروع کنوں سرائیکی زبان تے ادب دو توجہ ݙتی رکھی ہے ، تے ہُݨ توڑیں ایں کم وچ لڳئے ہوئن ، تے دھڑا دھڑ کم کیتی آندن ، اہجے صاحب علم و فراست مشکل نال ہتھ آندن ، بس اللہ تعالیٰ دی دَین سمجھو ، اللہ تعالیٰ اِنھاں کوں دیر تائیں زندہ تے سلامت رکھیے۔

آخر وچ میں اَکھیساں جو میݙی ایہ کتاب سرائیکی لسانیات دی جٖاݨ سُنجٖاݨ کیتے لکھی ڳئی ہے تے ایندے وچ سرائیکی دیاں بنیادی ڳالھیں ݙسیاں ڳن تاں جو اساݙے سرائیکی بھرا تے بھیݨیں آپݨی ماء ٻولی دے متعلق کُجھ جٖاݨ سڳن، تے ٻنھاں ہمسایہ زباناں نال ایکوں ایندی اصلی تے اُچّی جاء تے کھڑا ݙیکھ سڳئن تے کہیں وی موقع تے ایندی پوری پُوری ترجمانی کر سڳن۔

اکادمی سرائیکی ادب بہاول پور 

دلشادؔ کلانچوی

14؍جولائی 1994ء

حوالہ

کتاب: سرائیکی لسانیات۔ مصنف: دلشادؔ کلانچوی. ترتیب و پیشکش: ظہور احمد دھریجہ.چھاپہ خانہ جھوک پبلشرزملتان