لانگو

لانگو یا لانگھ پاکستان دے صوبہ بلوچستان وچ آباد ہک بلوچ قبیلہ ہے۔ لانگو قبیلے دے زیادہ تر لوک بلوچستان دے ضلع قلات دے شہر منگوچر نال تعلق رکھدے ہن۔ ایہ لوک کوئٹہ، نوشکی تے خضدار وچ وی رہندے ہن تے کڄھ سندھ وچ وی آباد ہن۔ لاڑکانہ تے حیدرآباد ضلعے وچ رہݨ آلے لانگو زیادہ تر بلوچی ٻولی الویندے ہن۔ کڄھ لوک براہوی زبان وی الویندے ہن تے ایہ زیادہ تر دیہات وچ رہندے ہن۔ ایہ لوک رڑھ واہی دے ماہر ہن۔ شہید سردار زادہ میر یوسف لانگو تے شہید میر زابب لانگو ایں قبیلے دے عظیم سپوت ہن۔ سردار نادر خان لانگو قبیلے دے موجودہ سربراہ ہن۔ میر خالد لانگو تے میر سعید لانگو بلوچستان دے مشہور رہنمائیں وچوں ہن۔ ایں قبیلے دے ݙو وݙے ذیلی قبیلے حلیقی تے شادیزی ہن۔

خراسانانی قبیلے وچ ݙو وݙے ذیلی قبیلے مہران زئی تے بہران زئی ہن۔ ایہ زیادہ تر خراسان تے منگوچر وچ رہندے ہن۔ ایہ لوک کوئٹہ، گرگنیہ، نوشکی تے سہراب وچ وی آباد ہن تے براہوی زبان الویندے ہن۔ بابو مہران تے بابو بہران ݙو بھرا ہن۔ بہران زئی قبیلے دے ذیلی قبیلے وچ دادشازئی، بوتا زئی، گاریزئی، میرالی زئی تے قیصرزئی شامل ہن۔

تاریخ

تاریخی محقق عبدالحقق، جنہاں نے "تاخخ - حقانی" (1592-3 وچ لکھی ڳئی) لکھی ہے، دے مطابق دہلی سلطنت دے دور وچ سندھ دے بھان خان، لانگھ قبیلے دے سربراہ دی طاقت کو ختم کر کے اچھ تے اپݨی طاقت جمع کیتی تے ملتان تے حملہ کیتا۔ انہاں نے قلعے تے قبضہ کر کے خان خان کو کڈھ ݙتا تے 1437 وچ محمود شیخ دا لقب ڳھدا تے ملتان دی آزاد ریاست دے پہلے حکمران بݨ ڳئے۔ انہاں نے سولہ سال تک حکومت کیتی تے لانگھ سلطنت دی بنیاد رکھی۔ لانگو دراصل ملتان وچ ہندواں دے مول دیوتا دے پجاری ہن۔ لانگو دی بلوچی ٻولی وچ کجھ الفاظ سندھی زبان توں مستعار ڳھدے ڳئے ہن، مثلاً سندھی وچ اینکوں "گڈا" آکھیا ویندے، لانگو وی ایںکوں ایں ناں نال سݙیندے ہن۔