لالہ ہرکشن لال

لالہ ہرکشن لال

لالہ ہرکشن لال (1864/66 – 13 فروری 1937) ہک ہندوستانی صنعت کار، کاروباری شخصیت تے سیاست دان ہن۔ اوہ پنجاب نیشنل بینک دے شریک بانی تے ٻہوں ساریاں فیکٹریاں تے بینکاں، جنہاں وچ پنجاب کاٹن پریس کمپنی لمیٹڈ، پیپلز بینک آف انڈیا لمیٹڈ، امرتسر بینک لمیٹڈ؛ آزادی توں پہلے ہندوستان وچ کانپور فلور ملز لمیٹڈ دے بانی ہن۔ انہاں نے انڈین ایسوسی ایٹڈ چیمبر آف کامرس دے قیام وچ وی اہم کردار ادا کیتا، جو فیڈریشن آف انڈین چیمبرز آف کامرس اینڈ انڈسٹری دی تشکیل دا پیش خیمہ ہئی۔ سیاست دان دے طور تے، انہاں نے 1920 تے 1923 دے درمیان صوبہ پنجاب دی حکومت دے وزیر زراعت دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔

ڄمݨ دی تاریخ

سنہ 1864ء

ڄمݨ دی جھا

لیہ

انتقال

13 فروری 1937ء

عمر

72_73 سالھ

شہریت

برطانوی ہند

اولاد

کے ایل گابا

کم کار

کاروباری شخصیت ، بینکار

شروعاتی حیاتی

اوہ صوبہ پنجاب وچ ڈیرہ غازی خان دے نزدیک لیہ دے قصبے وچ پیدا تھئے۔ پیدائشی طور تے انہاں دا تعلق ہک **کھتری خاندان** نال ہئی۔ ہرکشن لال دی تعلیم **گورنمنٹ کالج، لاہور** وچ تھئی۔ بعد وچ اوہ اسکالرشپ تے **ٹرینیٹی کالج، کیمبرج** ڳئے تے اتھاں ریاضی دے **ٹرپوز** وچ امتیازی پوزیشن حاصل کیتی۔ لاہور واپس آوݨ دے بعد انہاں نے ریاضی دے **لیکچرر** دے طور تے کم کیتا۔

پیشہ ورانہ حیاتی

بینکر دیال سنگھ مجیٹھیا دے مشورے تے، **"پیسے"** دے حصول کیتے اوہ کرو جیہڑا پسند کریندو، ہرکشن لال نے **پنجاب نیشنل بینک** دے اعزازی سیکرٹری بݨ کے کاروبار وچ آپݨی پیشہ ورانہ زندگی دی شروعات کیتی۔ اڳلے سال، انہاں نے **لاہور** وچ **بھارت انشورنس کمپنی** دی بنیاد رکھی تے ایندے بعد اخبار **دی ٹریبیون** دے اجرا دے دوران ٹرسٹیز وچوں ہک ہن۔ **1899** تک، انہاں نے وکالت دا پیشہ ترک کر ݙتا تے خود کوں صنعتی تے تجارتی تنظیماں وچ شامل کر گھدا۔ انہاں کوں **لیفٹیننٹ گورنر لوئس ڈین** نے **لاہور الیکٹرک سپلائی کمپنی** دے قیام کیتے منظور کیتا، جیہڑی **1913** وچ لاہور دی ابتدائی بجلی دا بنیادی ڈھانچہ بݨی۔

ایں تجارتی کامیابی دے بعد، ہرکشن لال کوں مذہبی انتہا پسنداں تے برطانوی نوآبادیاتی حکومت دی طرف کنوں مشکلات دا سامݨا کرݨا پیا۔ انہاں کوں **آریہ سماج** دے اراکین نے نشانہ بݨایا، جنہاں نے مبینہ طور تے اپݨے بینکنگ کلائنٹس وچ اضطراب تے خوف و ہراس پیدا کیتا۔ **اپریل 1919** وچ، انہاں کوں سازش تے **"بادشاہ دے خلاف جنگ چھیڑݨ"** دے الزام وچ گرفتار کر گھدا ڳیا۔ انہاں کوں ہک مختصر سزا سنائی ڳئی۔ سزا کٹ کے اوہ دوبارہ کاروباری معاملات طے کرݨ لڳے۔ بعد وچ انہاں کوں **پیپلز بینک** دے متعلق الزامات دا سامݨا کرݨا پیا تے کیس بند تھیوݨ توں پہلے ہی انہاں دی موت تھی ڳئی۔ انہاں دے پتر، وکیل تے مصنف **کے ایل گاوبا** نے، **سر ڈگلس ینگز میگنا کارٹا** دے عنوان نال ہک کتاب لکھ تے چیف جسٹس دے خلاف جوابی کارروائی کیتی تے توہین دے جرم وچ جیل دی سزا کٹی۔